OCR
nis idiomata, Ironia, 523 Gee ee stn) fuifle (piritum , fed in Apottelis nondum apparuifle Spiritum illum Euangelicum. i 5 Quin & ipfe fermo Latinushabet fua quædam idiomata, qua parum attentis, aut minus eruditis imponunt aliquoties : quod genus cft illud apud Marcum capire quinto, cum 2b Archiſynagogo venire dicuntur y guiab illius ædibusad illum venirent: quem locum habemus jam. olim depravatumab üs , quinonagnofcebant Latinæ linguæ proprietatem, quadicimus, #4 me ibimus, procoquoderat, ad domum meam. Cæterum addubites forfitan, an in Apoftolicis& Euangelicis litteris reperire liceat ironiam : cum dubium eflenonpoffit, quinin Veteri Teftamento reperiatur , nimirum, libri Regumtertii, capite decimo octavo 5 Helias irridens Prophetas Baal: Clamate, inquit, voce majore: Deus enimefi, & forfitan loquitur > ant indiverforio eff, aut inirinere: antcerte dorihit, ut excitetur. Potett & in his verbis Chrifti accipi ironia : Dormite jam & requieſcite : juxta Pheophylaéti Bulgarienfis Epifcopi fententiam. Rurfum apud Panlum Epiftole prioris ad Corinthios capite fexto : Contemtiores qui fune, bos ad judicandum conjftituite : perironiam diétum videri poteft, præfertim cum fequatur: Ad pudorem vefiram dico. Forraffis & illa Chrifti verba non multum | abfuntabironia: Wor eff honum , fumere panen filiorum | &> projicere canibus. Nec illa: Non veni ad vocandum juhos, (ed peccatores neque enim vere fenfit effe juftos, fed exprobrat, quod fibi jufti viderentur. Sunt & alia figura complures verborum ac fententiarum, ‘quae ad compofitionem, aut gravitatem „aut jucunditatem orationis faciunt, fine quibusut conftet fenfusScripturae myfticæ, tamenefhciunt, utjucundius atqueeficacius influant in animos noftros, acfelicius traétentur, tradanturque. Eas divus Auguftinus non gravatus eft multis verbis indicare in libris Sacris, inoperecujustitulus, De Dottrina Chriftiana. Di omnibus diligenter tradiderunt Donatusac Diomedes, fed his diligentius Quintilianuslibro Rhetoricarum Zaffitwtionum nono. At ne quishanclitteratura partem fa. ftidiat, ut Grammaticam aç trivialem, Auguftinus in opere De Dodrina Chrifiana jubet nonindiligenter addifci , velut utilem ad intelligendos libros Canonicos. Jam amphibologia vitium quidem eft orationis, fed quod feepenumero vitari non poteft, etiamfi Fabius, quoad ficri poteft, vitandum cfe monet. Auguftinus adeo vitari vult,, ut exiftimet manifeftarium Soleecifmum citius admittendum , quam ambiguam diétionem : & ofum dici mavult, quam os, fi unum aliquod fignificamus corum, quæ multa dicuntur ofla, | Non ora: qua quidem in re non illi prorfusadfentior, nifi cum apud imperitam plebem verba fiunt. Nec Vi e! Pa à 124 ims dicitur, ut ibi: Spiritus ubi vnlt (pirat. Cui pene idem eft, quod ait Paulus Spiritus quidem meus orat, mens vero mea fre fran, Hujusgeneris fune illa, cum fidem dicunt pro fidulecia: cum Latinis fides tvel pollicentis ut dure fidenz: ivel præftantis, aut non præltantispromiflüum, ut folluere fidem , prefiare fidem: fidentis aut credentis non eft, nifi cum fic loquimur, kabeo tibi fidem, abrogat illi fidem. Item cum Paulo dicitur «edificare, qui prodeft :"& defiruere , qui nocet. Rurfus cum benedittionem vocat beneficium fponte collatum. Sed de his plura ae diéta {unt nobis in Annotationibus : & in Argumentis 5 que {eripfimus in Epifolas Apoftelorum , ‘honnihil attigimus. Annotanda erit & verborum emjphafis, quam ad rem plurimum conducit diverfarum \cognitio linguarum. Quod genus eft, quod Paulus vo¡cat ſe ſervum Jeſu Chriſti, potius quam cultorem. Servs énim totusalieni juriseft, ex heri fui pender arbitrio, quidquid parat , domino fuo parat , non fibi. Simile eft, quod in Epiftola ad Corinthios, appellat Apottolos visypéras, hoc eit, minifiros Chrifti „X loo pss, idelt, difpen{atoresmylteriorum Det. Minifter aliene reiminifter eft, non fue, & difpenfator, protempore promitex arbitrio domini, non fuo, quod & quantum cuique eft opus. Sic Epifcopi non quærunt quæ fuafunt, non fuadocent, fed qua funt Chrifti. Non omnibus eadem proponunt , fed pyo cujufque captu fermonem attemperant. Emphafis nonnumquam eft &in vocula, quæ vulgari fermone nihil habere momenti videretur. Quod genus eft: Legimus Levitict capite 26. Cufodite (abbaramea, & pavete ad (anttuariuns meum. Non temere addidit pronomen. Habet enim & mundus fua fabbata , habet & fan&uarium. Qui fuperttitiofe vacat ab operis manuariis, utinterim non temperetajurgiis, afcortis, atemulentia, ſuum habetfabbatum, non Domini. Qui fic audit quotidie facrum , fignatur cruce, adf{pergituraqua , utinterim nihilo fecius male velit proximo, ut interim fraudet,rapiat ,foeneretur, non pavetad fanétuarium DoD|mini, fed fuum. Sic enim Deusloquiturapud Efaiam : Calendas vefiras & folennitatesveftras odivit anima mea. Quomodo dicit illorum Calendas , quas ipfe indixerat? Sed illi male ſervantes , nec in eum uſum , in quemilleinftituerat, fuas fecerant. Quemadmodum quum jejunamus vel ob parfimoniam, velob inanem gloriam, vel interim gravius peccantes aliis vitiis tetioribus, noftrum jejuniumeft, non Dei. His affine dicit, mæye ricu ws, quem vult imitatorem elle fue mortis. Satanze tantiim dicit traye émise, videlicet, ablegansa fe, non invitansad imitationem, cujus perverfitatem noverat deploratam. Elæc quoniam aliud fenfit Augaftinus , cujus ætate vulgus promi{cuum utcumque Latine tum intelligebat, tum loquebatur: alioqui, ubi in libris fuis Auguftinus umquam dixit ét, amphibologiæ vitandx gratia ? Verum hee incommoditasfrequentiusaccidit in lingua Graeca quam Latina. Proinde noscompluribus locis & indicavimus, & ubi licuir, fubmovimus. Tollitur autem ferevel compofitione, five ordine fermoniscommutato, fi cx contextunafcatur, veldiétione ancipiti, per periphrafin explicata: quod ipfum Auguftinus exemplis aliquot profequitur.. Verum abufus vocis nonnumquam ancipitem reddit orationem : fed ſunt & inter auctores fua cuique propria. Nam fre-} quenter hærebit in Quintiliani fermone , qui præter Ciceronem nihil legerit. Sic Paulusaliascarzezz vocat cognatos, autfanguinisadfinitatem : aljas totum hominem carnem appellat: nonnumquam crafiior hominis, aut alterius cujufpiam rei pars, caro.dicitur: interdum affectum hominis ad vitia follicitantem, carnemappellat: item corpus fæpevocat, quod ex mem- | bris conftat : Aliquando corpus idemillivalet, quod caro. Spiritum alicubi vocant fummum illum ac coeleftem: alibi mentisimpetum , fpiritus dicunt. Rurfus alias dona Spiritus Sancti, dicuntur /piritws: nonnum- | E | paffim incidunt , non eft ratio perfequi. Sufficit indicafle. Verum inallegoriis, ut huc redeamus, quoniam his omnis fere conftat divina Scriptura, per quam 2terna fapientia nobifcum veluti balbutit, præcipua cura ponendaeft, quænifi fuccurrunt, præfertimin Veteris Teftamenti voluminibus, maxima pars fruétus perierit lectori. Aliquoties palam falfus eft, nonnumquam etiam ridiculus & ablurdus eft verborum fenfus , {i fimpliciter accipiatur. Quale eft : Eſaias capite ſeprimo feribit de Chrifto: Ecce wirgo concipie © pariet filium hee ex eque curruve, nec de muro, fed de nutricis aut E