Page 57 [57]
OCR
89 formationi, nonin deterius, fed in melius. Sic & Chriftus ad difcipulorum imbecillitatem fefe frequenter accommodabat, Sic Paulus multa fe Corinthiis, diftinguens interim que Domini nomine propo-| neret perfettis, & que fuo nomine condonaret infirmis, hac fpe tamen, ut proficefent. Proinde cum Summi Pontifices condonationibus & indulgentiis, ut vocant , fegnes , aut fortaffe delperationi proximos eriguntac fovent, donecad meliora proficiant, non verlantur in fumma circuli fui parte. lidem dum legibuscavent, de decimis prædialibus ac perfonalibus cxtorquendis, de ufu pallii redimendo, de annatis, ut appellant „exigendis, de patrimonio Petri ut vocant, armis vindicando, de fubigendisbello Turcis, deque aliis innumeris, ut donemuscos traćtare rem ad comMunem vitam neceffariam, autcerteutilem, nemo tamen dixerit,eos verfari ineo quod propritm eftPhilo90 3 quorum nulli fic addiétos efcopoitet, utnefas eflé ducamus , alicubi diffentire : quod hodie faGtitant complures, quorum hic adeo fe addixit Thome placitis, aut Scotidecretis, ut malit & falfa tueri, quam ab horum dogmatis latum, utajunt, digitum difcedere, cum auétores ipfi nolint fibi tantum tribui : immo cum Auguftinus vir tam infignis, non aliter legi velit fuos libros, quam ipſe legere folitus eft aliorum, quamlibet celebrium ; nimirum » Hon cum néceffitatecredendi , fed cum libertate Jedicandi ut ipfius utar verbis: & tamen hoe par eft illis tribuere > præfertim quos præter egregiam eruditionem, & vite fan&imonia, & antiquitas ipfà commendat, ut benigne interpretemur, quod feripferunt, & ficubi manifeftius la~ pli funt quam ut diffimulari poflit, reverenter ab illis diflentiamus , non infeétante$ conviciis humanos laplus, fed quoad licetattenuantesatque purgantes. Neque fecus fentiendum de dogmatis Scholafticis, haA phic er Atque haud ſcio» an Pontifices, et-| |beant illa fane pondus fuum in Paleftris difputatioee jam fimaxime velint, poffint ita moderari leges fuas, num, adhibeantur, ut humana placita, ut themata quas ad communem hominum vitam edunt, ut per argumentaque confliétationum , nonut articuli fidei omnia Chrifti decretis refpondeant. Chriftus, ut pu- præfertim cum in his nec ipfæ interfe e RA riffimus ile fons omnis lucis & innocentiæ, præcepit tiant, nec iifdem interim eadem perpetuo placeant ca, quæcœælum fapiant. Pontifices homines , & homi- Intolerabiliusautem fit, quod cotidie nova a nibus infirmis, atqueadco varic infirmis, protempo-| {atque his ceu facris & duviross. Babylonicas turres Sa ye præfcribunt, quod videtur expedire. Proinde fieri g ¡cœlum uſque ſurgentes ſubſtruimus. Pro his tuendis non poteft, quin in horum quoque placitis interdum | ~|acrius depugnamus, quam pro Chrifti dogmatibus infint quedam, que f{apiant humanosaftectus, 8 in Atquædam videri poffint cjufmodi, utcitra hæc pulquibus innocentiam Chrifti defideres. Porro, quem-| |creconftitura fitintegritas Chriftiana Religionis:queadmodum ignis infimi pars liquidior eft aeris fumma| | dam rurfus ejus generis, ut feneftram aperiant ad perParte: ita par eft, ut quod in Pontificum conftitutio-| | niciem vere pictatis. Atque ut liquidius, quid yelim nibus craffiftimum eft, propiustamenaccedat ad Chri-| | intelligatur, primi generis exemplum effo. Vir pius Iges ftifimplicitatem, quam quod in Cæfarum aut Magi-| \admifſorum confeſſionem, ut a Majoribus ortam k & mek ftratuum legibus eft maxime divinum. Nam hi, quo-| |paulatim ad hanc formam redactam obfervet Fre niamin hifce rebus verfantur, qua cum infima fece, quæque cum fordidis mundi negotiis conjuncte funt, argumento ſuo refpondeant oportet. Nequeenim horum legibus fit ftatim, utboni fimus, fedut interim minus mali. Proinde fi quid gerituraut conftituitur ab his, quod nonnihil degenereta Chrifti decretis , etiam atque etiam cave; ne Chriftiane Philofophia purifli= mum fontem cum horum qualibufcumque lacunis commifceas. Debent humanæ legesab hoc archetypo peti. Ab eodem lumine legum humanarum ſcintillæ fumuntur, fedaliterrelucet æternæ veritatis fulgorin leviterfoque fpeculo, aliter inferro, aliter in limpidiffimo fonte, aliter in lacuna turbida. Hic ideo diGafunt, ne Coeleftem ChriftiPhilofophiam, hominum yel legibus, vel difciplinisvitiemus. Maneatintactusille{copus, fitillibatusunicus ille fons, fervetur illa vere facra ancora doctrine Euangelicee, ad quam ter, judicans non effe diffentiendum privata auétoritateabeo, quod publicus Chriftianorum ufus & Procerum auctoritas comprobavit. Hac obedientia non contenti quidam fuum adjungunt dogma, hane confeflionem, quoniam pars et facramenti > nonab Apoolis, fed ( tam, nequecnim jusefle Ecclefie, ut ullum facramentum vel addat feptem illis, vel adimat, cum tamen uni homini Justribuant, vel totam ditionem Pargatorii demoliendifilibeat. Mihi fane dogma hoc non admodum videtur neceffarinm adi pietatem. Quid enim ad hane refert, utrum ipfe Chriftusinttitueritaliquid, an Ecclefia Chrifti fpiritu afflata, nifi forte timemusne nobis queeftus pereat, quem ex hujufmodi facimus, rebus fanctiflimis ad rem non fanctam abutentes : quamquam hocipfum quod dico, non aliter accipi velim, quam exemplum adductum docendi gratia. Ejufdem genein tantarerum humanarum caligine confugere liceat. Abfitutnobisobfcureturilla Cynofura , ne non fit certum aliquod fignum, ad quod in tantis errorum undis involuti, rectocur{ui reftituamur. Ne moveaturhac columna, ut fitcui innixi, adverfushujusmundivim, risvidentur& illa: Vir bonus credit Chriftum e Spi- Chri: ritu Santo conceptum, natum ex Virgine. Quidhic/ ° jopuserattot placitis? mox vivum hominiscorpus, o- ce mnibus membris abfolutum , ex puriſſima virginei concefanguinis guttula deformatum , minutiffimi araneoli 84 femper indeterius & prolabentis & rapientis, obfiftamus. Maneat folidum illud, & nullis opinionum flatibus, aut perfecutionum procellis ceflurum fundamentum , cui tuto bonus architeétus fuperftruat aurum, argentum & lapides pretiofos: quod exuftis humanarum commentationuna ftipulis foenoque, nihilo fecius perduret ftru&ura meliori. Homines labi pof funt, Chriftus errare nefcit. Neque protinus rejice, quod ab iftis præfenbitur, fed circum{pice , quis pracipiat, quibus precipiat,quo tempore, qua occafione , denique quo animo precipiatur. Sed in primis, an quod prælcribitur, congruat cum Buangelica doétrina, anfapiat referatque vitam Chriſti: Spirítualis omnia dijudicat, inquit Paulus, ipfe a nemine dijudicandus. Quod fi ad leges humanas Chrifti dogmata demulto minus etiam, {i ad cupiditates hominum defle&atur Divina Philofophia, &, juxta Grecorum proverbiùm, Leshia nobis fiat regula? Quod dictum eft de legibus ab hominibus inftitutis , idem, arbitror, efle {entiendum de fcriptis veterum ac recentium Do modulo, huicfimulanimaminditam, omnibus dotibus abfolutam, quibus nunc fruitur in ceelis? Mihi fane magisad pietatem facturum videbatur, fihec aut nonferutaremur, aut certe reverentius ferutatemur, que nune & apudindoctam plebem, ceucompertiffimaadfeveramus. Ethoc interim exempli gratia dumtaxat propofuerim: nam prudens&a plurimis& a fenis exemplisabftineo. Secundi generisexemplum hoe eft, quod alicubi plusfatis tribuimus Principibus, five venantes aliquid ab illis, five fequentes, quod vulgo receptum videmus. Sunt enim qui corpus univerfum Ecclefiæ in unum contrahunt Romanum Pontificem, quem unum negant errare poffe, quoties de moribus aut fidepronunciat, & hujus unius fententiæ mundum univerfum in diverfa opinione confentientem debere credere, ni faciat, (chifmaticum effe cenfendum : & tamen qui tantum poteftatis tribuunt Romano Pontifici,quantum nec ipfe agnofcit, iidem minimum illi tribuant, fiquidillorum, velquaftui, vel ambitioni conetur obfiftere: tune exempta eft facrofanéta Religio, tune illuminatus Theologus præponderar uniTom. V. Re verfali
