Page 56 [56]
155
ri¬
mum.
S$:
dum,
Ten pus
tertium
Verum quisin hifce velfimpliciterad noftros mores ac~
commodandis, vel per allegoriam explicandis , ha¬
bendus fitdele&tus: quoniam Auguftinus fatis copiofe
differit in librisde Doétrina Chriftiana : non eft confili¬
umhicperfequi. Primum igitur tempus efto, fi vide¬
tur, quod Chrifti preeceflit etatem: proximum, cum
nondum quidem exorta, fed tamenadventante jam &
imminente Euangelii luce, fuperioris legis tenebræ ra¬
refcerent: veluticum nondum exortofole,, fed adex¬
ortum properante, coelumfenfimalbefcit. Tum fatis
adhucerat Joannis baptifmotingi, ad fuperioris vitæ
poenitentiam inyitari: fatis eratadmonitoseffe Publi¬
canos, nequidexigerent prater id quod illis conftitu¬
A|pro temporum illorum ufu inftituta, poftoblitterata
funt, auc mutata, veluti de cerimoniis Sacramento¬
rum pleraque. Complura tum non obfervata 4 qua
nunc jubemur obfervare , quod genus funtdiesfetti,
& fortaffis hac quanune, utinam! tam falubriter utc¬
remur, quam utimur paffim , fecreta admifforum con¬
feflio. Nam per univerfum terrarumorbem propagata
jam & conftabilita Chrifti Religione , quam Impera¬
tores armis ſuis non perſeguebantur, ut ſolebant, ſed
tuebantur : nec depradabantur opes Ecclefia , fed
accumulabant (fit enim hoc, fi videtur, quartum
tempus) pro mutato rerum ftatu, nova: leges funt
induct, quarum aliquot yiderentur cum Chrifti de¬
facerent, ne quem depradarentur, fed contenti effent
fuisftipendiis: non quodiftabonosfacerent, aut vere
Chriftianos , fed quod minus malosredderent, acmox
fucceffuree Chrifti praedicationi preepararent. Neque
enim ufquam Joannes docuit non efle jurandum, non
eſſe repudiandam uxorem, tollendam crucem , be¬
ne merendum de inimico: Ita qua proprie Chriftianos
facerent, Chrifto fervabantur. Fortaflis ad hoc tem¬
pus pertinet prima difcipulorumprædicatio, cum ju¬
bentur exemplo Joannis ad pænitentiam provocare ,
regni coelorum viciniam denunciare, de Chrifto file¬
re: & haud {cio an baptifmus quo tum baptizabant ,
hujufmodi fuerit : nam tum quoque baptizabant Apo¬
ftoli, cum Chriftusipfe, tefte Joanne, neminem ba¬
ptizaret : nec omnino proditum eft canonicis litteris,
quemquama Chriſto baptizatum fuifle. Tertium efto, |
, fi libet, Chrifto jam late miraculis ac doćtrina clare¬
{cente terrarum orbi, cum fic Evangelica dottrina
proferretur, ut tamen legisobfervatio non interdice¬
retur,- quod tempus complectivur, & poftdatum Spi¬
ritum Sanétum , rudisadhuc &nafcentis Ecclefiæ pri¬
mordia. Videntur autem adhoc quædam peculiariter
attinere, velutomnesillæ Parabolæ : de colonisvineæ,
qui domini filium occiderant: de nuptiis, & excu¬
fantibus invitatis : itemi quæ de fuppliciis & afflictioni¬
bus prædicatorum Chriftusprædicit: acfortaflisquæ
precipit detollendacruce, deexcutiendo pedum pul¬
_ vere, denemine ſalutando in via, de fugiendoa ciyi¬
tate in ciyitatem , de relinquendo patre ac matre &
uxore, de beatitudine caftrantium fe propter regnum
Dei, de vendendis pofleffionibus , ac renunciando
omnibus aftectibus, defubinde mutando loco: poftre¬
mo que de fignisdiéta funt , eos qui crederent {ecutu¬
ris: alioqui Chriftiani non effemus hodie,, quos hac
figna conftat non effe fecuta. Quamquam ex fuperio¬
ribus illudad nos pertinet , quod ubicumque inciderit
necellitas, hocanimojubeamurhabere, quidquid ha¬
bemus carum, ut parati fimus ob Chrifti gloriam re¬
linquere. Ad idem tempus pertinet &illud, quodin
Actis Apoſtolorum per Jacobum ac Petrum decerni¬
tur, ut qui ex gentibusad Chriſtum ſeſe contuliſſent,
abitinerent a fuftocato & a fanguine, quorum neutrum
apud nos habetur nefarium. Siquidem datum efthoc
invincibili Judæorum pertinaciæ , quibus convenire
non poterat cum incircumeifis, fi nihil habuiffent omni¬
no Judaifmi : Fortaflis idem fentiendum de ſcandalo,
cui tum religiofe ceflerunt Apoftoli, quumadhuc te¬
nerum cffet Euangelium, regnaret Judaifmus & Paga¬
nifmus. An non ridiculus effet hodie, qui coram Ju¬
dæisabftineret a carnibus fuillis, nequid illosoffende¬
ret? Atqui hoc aliquamdiu factitatum eftab Apotto¬
lis. Proinde mihi quidem frigide videntur ille quæ¬
ftiones, quasdivus Auguftinus movet in quadam Epi¬
ftola, quarumhexe unaeft: An fas fit Chriftiano hau¬
inconcordiamredigamus. Jam quintum tempus face¬
re libit Ecclefice prolabentis ac degenerantisa priftino
vigore Chriftiani fpiritus: adquod , opinor pertinere,
que dicit Dominusin Euangelio, quod abuadanteini¬
quitate, refrigeftet cavitas multorum : ad hæc futuros qui
dicerent, ecce bic efè Chriftus, ecce illic. Hoc tempus
defignaffe videtur Paulus fcribens Timotheo : Noviji¬
(is diebus infiabunt tempora periculofa o © erunt homines
(fe ipfos amantes cupidi selati ,fuperbi, blaſphemi, paren¬
| tibus non obedientes „ingrati ,fcelefti , fine affectione, fine pa¬
| ce, criminatores, incontinentes immites . fine benignitate ,
\proditores, protervi, tumidi, ceci, voluptatum amatores
| magisquam Dei, habentes [peciem quidem pietatis , virtu¬
tem antem ejus abnegantes.
Sedne tanta temporum , perfonarum , ac rerum ya¬
rictasinvolyat lectorem, non abs re fuerit univerſum
Chriſti populum in tres circulos dividere , quorum o¬
mnium tamen unicum fitcentrum, Chriftus Jefus, ad
cujusfimpliciflimam puritatem profua cuiqui virileeni¬
tendum eft omnibus. Neque enim oportet {copum ſuo
movereloco, quin potius omnes mortalium adtiones
ad fcopum dirigendæ. Primum autem circulum te¬
neant, qui, quoniam velut in vices Chriſti fuccefle¬
runt, Chrifto proximi funt, illi femperadhærentes, ac
{fequentes Agnum quocumque ierit, quales funt, Sa¬
cerdotes, Abbates, Epifcopi, Cardinales, ac Summi
D|Pontifices: hos oportet quam maxime puros eſlea re¬
rum mundanarum contagio: cujufmodi funt, volupta¬
tumamor, pecuniæ ftudium , ambitio, vitæ aviditas
Horum eft Chrifti puritatem ac lucem e proximo hau¬
ftam, in fecundum circulum transfundere, qui Princi¬
pes habet profanos, quorum tamenarma legeſque ſuo
quodam modo Chrifto ſerviunt , five dum neceffàriis
ac juftisbellis profligant hoftem, publicamque tuen¬
tur tranquillitatem, five dum legitimis fuppliciis coer¬
[cent facinoroſos. ‘Tertium circulum promiſcuo vulgo
\darelicebit, ceu crafiſlimæ hujus orbis, quem fingi¬
mus, parti, fed ita craflifime, ut nihilo feciusad Chri¬
E | dinemaliquem imaginari licet. Etenimcum Sacerdo¬
|tes facrificiis litant Deo, cum pabulo Sermonis Euan¬
gelici pafcunt populum , cum puris precibus cum Dco
\colloquuntur, cumque pro falute gregis interpellant,
aut cum domi fecretis ftudiis meditantur, quo popu¬
lum reddant meliorem, nimirum , in puriffima circuli
fui parte verfantur. Cæterum, dum Principum affe¬
étibus obfecundant , ne provocati graviores excitent
tragcedias: dum infirmorum imbecillitati multa con¬
ceduntinviti, nead deteriora prolabantur, in extrema
circuli fui verfantur ora, ad quam tamen non aliter fe¬
\fedemittunt , nifiut alios ad fe rapiant, non ut ipfi
|fiant deteriores. Inter clementa, quibus infimus hic
mundus conftat, fuus cuique locuseft , fed ignis qui
proximum orbi lunari locum obtinet, cum in fumma
rireaquam efonte, fivee puteo, in quem delapfex fint
fuasuxores acliberosbene gubernent : nunc & Hypo- |!
diaconis jus habendi uxores interdicitur. Paulus vult
uxorem fidelem manere cum infideli marito. Augu¬
ftinus & Ambrofiusdiverfum fentiunt, &hodie fecus
judicat Ecclefia. Paulusnon vult fervum Chriftianum
ab hero Ethnico difcedere , nifimanumiflum, fecus
hodiedecretum eft. Sunt id genusaliapermulta, que
{vi parte puriffimus fit, acliquidiflimus, coeliquenatu¬
rz fimillimus, tamen in actis confinio fe ipfo craffior
eſt. Aéritem infummafui circuli margine fimillimus
igni, ininfimaparte, qua confinis eftaque, craflefcit.
Fortaflis idem de aqua terraque dici poteft. Atque in¬
terim ignis, cui præcipua yis ad agendum , paulatim
omniarapitad fe, & quoad licet, in fiam transformat
naturam : terram fpiritibus attenuatam , vertit in a¬
quam: aquam cliquatam, vertit in aerem: acrem cx¬
tenua¬
Tempus
quar¬
tum,
tin,
Circuli
tres
Gradus
in fin¬
ulis cits