Page 55 [55]
Con¬
remta.
Diff
Detri¬
butis.
De sen¬
fu:
Suppli¬
Ci,
dn; THEO
premio follicitans, qui poffint adfequi: nonpoenam;
comminans, fi nequeant. Siquidem Matthai capite
decimo nono , beatos pronunciat eunuchos , qui fe)
ipfos exfecuerunt, & evirarunt propter regnum Dei,
Non dicit infelices, qui legitimum matrimonium ca¬
fle, purequecolunt. Fortaifishuc pertinet, quod ju¬
veni dicit: Si visperfedtus ele, vadevende omnia que poſ¬
‘fides, & veni fequere me. Nammihi potius videtur ad
univerfos Chriftianos pertinere , quorum nemo non
deber eſlè hoc animo, ut fi quid ejuſmodi poſtalarct
Chrifti gloria, cun&a libenter fit pro dereliétis habi¬
turus : fi quidem perfeéti nomine Chriftianum defi¬
goat. Erat ille probus Judæus: fupererat, ut Chrifti
difcipulus factus > perfetta jam fequeretur. Nibil in
rebus humanis vere perfeétum : yerumin {uo cuique
flatu perfectionis ftudium adefie deber.
Quædam contemnit Chriftus, ac velut indigna fe
rejicit, veluti cum Luce capite duodecimo, invita¬
tus ad dividendam hæreditatem : Homo, inquiry quis
me conftituit judicem aut diviforem fupenvost
Quxdamvelutidifimulat, tamquam ad fe non per¬
tineant, aut tamquam ad a fitindifferens, quod ge¬
nus cum apud Matthæumcapite decimo feptimo , Pe¬
trum interrogat, utri debeant tributum Regibus, fi¬
lii, an alienigenæ , velut carum rerum imperitus ac
tudis, ut quæ ad hujus mundi fordes pertinerent. Ac
perinde locutus, quafi non debeatur: tamen dari ju¬
bet didrachmum, haud pro omnibus tamen, ſed pro
fe dumtaxat, ac Petro. Hujus generiseft & illud, quod
apud Matthgum capite vigefimo fecundo, infidiofe
rogatus, num oporteret tributum pendere Cæfari : ju¬
bet exhiberi nomifma velut ignotum :eo vifo, rogat,
cujus effet imago, & cujus infcriptio; tamquam id
quogue nefciret. Ac de tributo Cæfari reddendo, re¬
{pondetnonfine ambiguitate : Dare Cefari que funt Ca¬
faris , quafi dicat, fi quid illi debetur, folyite. Sed il¬
lud ad me magis pertinetadmonere jut detis Deo, que
Dei (unt.
Ad confimilem modum adulteram inadulterio de¬
prehenfam, apud Joannem Euangeliftam , nec da=
mnat, nec tamen palam abfolvit , fed admonet, né
iteret commiflum , nolens hominum neceffariis legi¬
bus fuum jus adimere, & tamen damnationis auétor
efle nolebat, qui venerat fervandis omnibus: quod
quidem in ipfo fuit. Simulque exemplum edidit, in
Chrifti vicem fucceffuris, ut magis ftudeant manfue¬
tudine fervare peccantes ; quamfevitia tollere. Rur=
ſus apud Lucam, renunciantibus quibufdam de Gali¬
lxis hotrendonovoque adfe&is fupplicio , quorum fan¬
guinem Pilatus mifcueratcum ipforum facrificiis : nec
probat, necimprobat legum feveritatem , fedexem¬
ploadoccafionemadmonitionisabutitur: Putatis, in¬
quit, quod hi Galilai pra omnibus Galilats peccaverint y
quiatalia paffi funt? nons dicovobis: fednifi vefipuerstis,
omnes fimiliter peribitis y ficut illi decem @ oto, inquos
Incidit turrisin Siloey & occidit eos.
Accedet hine quoque lucis nonnihil ad intelligen¬
dum Scripture fenfum, fi perpendamus non modo
quid dicatur, verum etiam a quo dicatur, cui dicatur,
quibus verbis dicatur, guotempore, qua oceafione ,|
quid pracedat, quid confequatur. Siquidemalius fer=
mo decet Joannem Baptiftam, alius Chriftum. Aliud)
præcipiturrudi populo, aliud Apoſtolis. Rurſus aliud
præcipitur Apoſtolis adhuc rudibus , aliud formatis
jam êtinflitutis. Aliter reſpondetur inſidioſe interro¬
gantibus, aliter ſimplici animoſciſcitantibus. Deni¬
gue feries ipfa narrationis altius repetita, fententiam
aperit aliasobfcuram. Szepenumerolocorum collatio
nodum explicat difficultatis, dum quod alibi diétum
eft tectius, alibi dilucidiusrefertur. Et quoniam totus
ferme Chrifti fermo figurisac tropis obliquuseft, di¬
ligenter odorabitùr Theologiæ candidatus, quam fut
tineat perfonam is qui loquitur, capitis an membro¬
rum, paftorisangregis. Siquidem Chriftuscum in eru¬
ce Patrem inclamans, ait: Deus meus, Deus mens, curi
deferuiffi me ? Longe a falute mea verba delictorum;
meorum, non capitis, fed membrorum fuorum voce
|
OG ae 86
A{loquitur, autore divo Auguftino. Item dum meeret ,
dum angitur, dum poculum deprecatur: dum rurfus
quafi corrigens quod dixerat, {ux yoluntati renunciar,
Patris voluntati fefe ſubmittit , videtur membrorum
affe&um in fe tranftulife. Rufus dum imminentibus
fatellitibusait: Sz me quaritis, finite hos abire, Pattoris
& Epifcopi perfonam agit Apoftoli gregis. Nam Pa¬
f{toris officium eft, fi quando ingiuat perfecutionis pro=
cella, pro gregisincolumitate {uum caput obiicere pe¬
ricalis. Porro difcipuli, dum metu territidiffugiunt,
Petrus dum abjurat Dominum, dum percutit gladio;
ada hucinfirmi, &infpem meliorum confovendi
B perfonam füftiner. At rurfum Chriftus, dum flagel¬
lis concinnatis negociatorum turbam profligat e tem¬
plo, {ummi Paftoris agit parteis. Nonnumquam ex
alieno loquitur affeéĉtu, veluti cum Chananææ impro¬
biusinterpellanti, refpondet : Noz ef bonum furere pa
nem filiorum , & objicere canibus, Judæorum vocelo¬
quitur, qui fe {olos hominum fanétos effe ducebant,
Chananæos; Samaiitanos, ac reliquas profanas natio¬
nes pro impuris & canibus habebant, cum apud Chri¬
ftum non fueritullum gentis difcrimen, nifi pro tem¬
poris difpenfatione. Noverat ejus mulieris animum
Judæorum fidei preferendum efle , verum id voluit
infigere fuæ gentis animis; regni coslorum-fore parti
cipes, qui quacumque origine per fidem inhocirru¬
piffent. Rurfum cum fuos interrogat: Vos quem me eſſe
dicitis? capitis perfonam agit.Petrus totius populi Chri¬
ftiant voce & vice refpondet: Tu es Chriftus Filius Dei
vivi. Nullusenimeftincopore Chrifti , a quonon exi¬
gaturifta confeflio: Tues Chrifus Filins Deivivi. Con¬
fimiliter quod Petro dicitur è Tues Petrus 3 & fuper
hanc petram adificabo Ecclefiam meant, & tibidabo cla¬
ves regni celorum juxta quorumdam interpretationem à
ad univerfum Populi Chriftiani corpus pertinet. Edi¬
verfo cum Petro teramorem profeflo, dicit: Pafce agnos
meos: Chriftus fummi Paftoris, hoc eſt, capitis vices
fuftinet, Petrus cujufvis Epifcopi typum gerit, cui
non cominittitur grex , proquo mortuus eft Chriftus 5
mfi vehementer amanti Chriſtum, nec uſquam ſpe¬
étanti, nifiad hujusgloriam. Nequevero dictum eft 5
rege, aut fubige oves, fed, pafce : neque ditum eſt;
ovestuas, fed ,7eas, Alieni gregis Paftor es, nondo¬
minus, videut oves fummo Paftoribona fide annume¬
res tibi creditas. Itidem Paulus in Epiftolaad Roma¬
nos capite feptimo , cum multa queftus dé carne fua
fpiritui rebellante, tandem exclamat: Infelix ego ho~
mmo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? non fua
voce loquitur , ut opinor, fed alterius cujufpiam adhuc
imbecillis, & qui cupiditatibus fuis etiamnum impar
eflet. Quamquam autem perfonarum obfervata ratio
plurimum habet momenti in Veteris Inftrumenti litte¬
tis, velut in Prophetis, inPfalmis, in Cantico Can¬
ticorum , tamen freguenter & in Novo Teftamento lo¬
D
E
|
autem ita proponuntur , ut ad omneis quidem perti¬
neant,at non citra difcrimen ; quod genus eft;quod cum
Apoftolis loquens, dicit: Vos effis fal terre, vos eftis
lux mundi: fic ad omnes Chrifti Religionem profitten¬
tes pertinet, utpræcipue tamenad Epifcopos ac Ma¬
giftratus. _Itemcum ait : Efore perfetti, ficut & Pater
veſter cœleſtis perfettus eſi : omnibus ſuis oltendit , quo
fit enitendum : quamquam id maxime præftandüm
ils) Qui praefunt Eccle {ize Chrifti. Utperfonarum igi¬
F tur, fic &tempcram obfervatavarietas obfcuritatem
difcutit in arcanis litteris. Neque enim quidquid Ju¬
dæis vel imperatum eft, vel interdi&um, vel pei
miffum , ad Chriftianorum vitam eft accommodan=
dum : non quod in Veteris Inftrumenti libris quidquam
fit, quodadnosnonpertineat , fed quod plesaque pio
tempore tradita ad typum & adumbrationem futuro¬
rum , perniciofa fint, nifi trahantur ad allegoriam,
veluti circumeifio, fabbata, deletus ciborum , victi¬
me, odium inimici, bella hoc animo fufcepta gefta¬
ue, turba uxorum,. aliaque his confimilia, qua pai¬
timdefierunteflelicita, partim tamquam umbra, ad
| \corrufcantem Euangelii lucem prorfus evanuerunt,
Tom. F. E Ve¬