Page 51 [51]
OCR
73 D bE AGV RY catus veniflet adaliena mala cognofcenda. Atqui curiofi | A hæc cadem atque his etiam pejora difquirant, idque non ut fanent, fed tantum ut retegant, unde non injuria habentur invifi. Nam & telonis indignamur graviterque ferimus, non.cum decerpuntaliquid ex his que palamim portantur, fed quotes inquirentes quae funt occulta, in alienis vafis ac farcinis verfantur. Et tamenillishoc permittit lex, &damuo afficiuntur, ni fecerint. Contra 5 curiofi perdunt ac projiciunt fua ipforum negotia, dum intenti funt alienis. Nequefrequenter eunt Ts, €o quod non ferant quietem ae filentium agrorum. Quod fi quando fefe poft longum tempuseocontulerint, vicinorum vineas intuentur potius quam fuas, percontanturque quot boves vicino perierint, aut quantum vini illi acuerit, citoque recurrunt in urbem his expleti. Itaque qui verus eftagricola, nec eum fermonem|‘p libenter recipit, quifua {ponte venitexurbe. Dicit enim: Itane mihi fodiens dicet, quibus conditionibus compofitæ Jites fint? Nam nunc harum rerum curiofus obambulat feelerofusifte. Czeverum curio fugiunt rufticationem, uti rem quampiam inanem , frigidam , neque quicquam habentem Tragædiæ , ad'tribunalia, fora & portus fe recipiunt. Nihilne novi? Nam manenonerasin foro. Quid igitur, num tribus horisexiftimas immutatam efle civitatem ? Be, tamen fi quis habeattale quippiam quod narret , defcendit] exequo, dataque dextra, & exofculatus hominem, confiftit aufcultans. Quod fi quis forte obvius dicat, nihil cffe novi, tamquam offenfus, quid ais, inquit ? Non fuifti in foro? Non preterifti pratorium, nec Incidifti n eos quil veneruntex Italia? Itaque laudanda Locrenfium lex , que, fiquis peregrerevertus rogaffet , numquid novi, eum mul- | ta afficiebat. Quemad modum enim coqui optant uberem pecudum proventum, pifcatores pifcium: fic curiofi optant annonam malorum ,ac negotiorum multitudinem ,novitatefque, & rerum mutationes, quo femper habeant quod venenturmactentque. Quin & Thurienfium legibus reéte cautum eft, qua vetant in comeediis taxari cives, præterquam adulteros & curiofos. Siquidem videtur & adulterum effe curiofitas alienx voluptatis, inquifitioque ac per{crutatio rerum, que fic affervantur, ut plerofque lateant. rum nonefterendarum. Itaque fere fit > ut multa cognofcendi ftudium, comitetur garrulitatis vitium. Quapropter & Pythagoras folitus eft juvenibus indicere filentium quinquenne, quod ille vocabat echemythiam, a continendo fermone. Cæterum fieri non poteit, ut curiofitatem non comitetur maledicentia. Etenim que libenter audiunt, ca libenter effutiunt, & quæab aliis ftudiofe colligunt apud alios cum voluptate efterunt. Traque morbus hic precter alia mala adfert & illud, quod im pedimento eft, quo minus affequantur quod concupifcunt. Etenim omnes illos obfervant celantque neque libenter aut faciunt quicquam vidente curiofo, neque dicunt audiente. Verum & confilium differunt, & negotiorum confiderationes inaliud rejiciunt tempus, donec e medio fetollat homo talis. Quod fi forte fubito fupervenerit curiofus, dum quippiam arcani fermonishabetur, aut rei {erize geritur, non aliter quam fele pratercurrente folent pifcem, ita tollunte medio quod crtat præ manibus, &abfcondunt, adeout plerumque quae caterisaudire fpectareque licet , his {olis nec audire nec fpećtare detur. Quamobrem prorfus omni fide caret homo curiofus, famulis enim & peregrinis citius credimus epiftolas, aut literas, aut figilla , quam amicisaut familiaribus curiofis. At Bellerophontes ille ne adverfus feipfum quidem feriptas literas cum portaret, refignavit, fed abiti- i nuit manum abepiftola Regis, quemadmodum abttinue- ê rat abejufdemuxore, nimirum cadem animi temperantia. Siquidem intemperantiæ eft curiofum effenonaliter quam adulterum efle: adjunéta eft autem intemperantiæ , gravis ftultitia ac dementia. Nam præteritis que plurimæ funt, communibus ac publicis mulieribus, ad conclufam ac fumptuofam ferri, frequenter utaccidit „deformem , infignis cujufdaminfaniæ dementiæque cft. Atqui ie ciunt curiofi , præteritis multis ac pulcris {pectaculis, pres leétionibus, ftudiis ac difputationibus, alienas perfodiunt epiftolas, aures admovent Vicinorum parietibus, ac fufurxos mifcentcum famulis &uxorculis, necid fere citra periculum, certe femper cum infamia. Proinde conducibile} D E OSST mA T Ee fuerit curiofisad morbi depulfionem, fi poteft, recordentur 74 quam maxime fieri 7 que ante compererunt. Etenim fi quemadmodum Simonidesdixit, fe cum ex intervallo temporis aperiret fcrinia, alterum quidem quod mercedibus crat dicatum , invenire plenum, alterum quod Gratis erat ſacrum, vacuum : ita fi quis ex intervallo » Curiofitatis pehum aperiat in{piciatque multis inutilibus » fupervacaneis, Scinameenis rebus plenum » fortaffis ipfum rei facies offendet, cum appatuerit modis omnibus inamabilis ac nugatotia, Nuncage, fi quisagereflus veterum libros, ex his pe fima quaeque decerpat, ac librum habeat hinc compofitum, velut ex Homericis verfibus > qui acephali dicuntur, aut ex tragicis foloscifinis, aut ex his que Archilochusadverfus mulieresindecenter & intemperanter dixit , feipfum interim traducens, an nonis videatur tragicis dignus imPrecationibus, , Male pereas, mortalium excerpens mala. Quin & abfque tragicis imprecationibus, indecora eft & inutilis colleétio > tepofitioque peccatorum alienorum. Qualis erat illa civitas > quam Philippus ex peffimisquibu& que ac deploratiffimis conditam ex re VOCAVIN mrovypcaronty. Itaque curiofi dum undique colligunt congeruntque , non verſuum ac poematum > fed aliena vitæ lapfus „errata ac folæcifmos , inyenuftifimum & injucundiffimum maloTum grammatophylacion citcumferunt, fuam ipforum memoram. Quemadmodum igitur Romæ quidam picturas ac ftatuas ,ac per Jovem etiam Puerorum yenalium ac mu[lierum formas, pro nihilo ducentes , obverfantur circa foTum in quo yenundantur portenta , infpicientes perquirentelque mutilos tibiis, felium inftar habentes cubitos > aut quibus funt tres oculijaut qui capitis forma paflerem repreefentant, aut fi qua alia fpecies commixta > aut fi quod por= tentum abortivum. Cæterum » fi quis affidue perducat illos ad hujufmodi {peétacula, cito resipfafatietatem acnau= feam pariet, Ita qui curiofi funt circa lapfusalienæ vitæ, circa probra generis „circa turbas ac peccata, quæ inciderunt in ædibusalienis, ca que: prius compererunt in memoriam revocent, meminerintque quod ex alienorum malo|rum obferyatione nullam neque gratiam , nequeutilitatem hujufmodi morbi depulfionem plurimum profuerit, fi confuefcamusexercere nofmetipfos ini| tio elonginquo faéto, atque hoc patto difeamus in hocafte| étu temperare nobis. Quoniam enim ex afluctudine natum | eít incrementum morbi paulatim in pejus proficientis, co| dem modo fumus pariter & de exercitatione temperantize \difputaturi. Proinde fumamus initium ab his quae & celer(rime ficri poffùnt, & maxime vulgaria funt. Quantulum enim negotii eft pervias, fepulcrorum inferiptiones nonleBete: aut quid habet difficultatis, inter deambulandum literas parietibus infcriptas, oculis preeterire, tacite nofipfos commonentes , in illis nihil eſle {eriptum, quod utilitatem aut obleétationem adferat, fed Meminit ille illius in bonum, & Amicorum optimus hic eft quifpiam: multaque [his fimilia illic vfuntur, plena nugamentorum. Qua vi | dentur quidem nihil officere, cum leguntur , lædunt tamen clanculum , eo quod gignunt in nobis ftudium difquirendi quee nihil attinent. Et quemadmodum venatores non finunt canes aberrare, & guemlibet odorem perfequi, fed loris retrahunt reyocantque olfaétum illorum ſervantes purum & integrum officio peculiari, ut acrius inhæreant Ves ttigiis, _ Naribusinguirens veftigia Jimma ferarum. Sic oportet & curiofitatem ad quidvis fpeGtandum audien= ldumve excurrentem, atque oberrantem cohibere ac retrahere, quoferveturadutilia. Etenim ficuti leones &aquilæ rum & cufpidem deterant: fic exiftimantes curiofitatem ad multatum cognitionum aciem quamdam & acumen ha~ bere, ne confumamus illud , neque hebetemus in rebus de~ terrimis. Secundo veroloco confuefcamus, fiquando preeterimus fores alienas, non introfpicere , neque in caquae funt intus oculis irumpamus , cüriofitate manus utentes Vice: fed illud Xenocratis in promptufit, quinegavit quicquam referre, utrum pedesan oculosinferas in ædes alienas. Neque enim juſtum, neque honeftum, ac ne jucundum quidem {pectaculum eft , Hofpes videre . turpe fi Tom, IF, quid intus eſt. E3 Nam
