Page 50 [50]
OCR
ZI pertinent, aliorum genus inquirimus, videlicet quodavus vicini fuerit Syrus avia vero Threflà. Ille vero debet taentatria nec ufaram perfolvit, Quin & hujufmodi difquirimus, undeillius uxor redüt domum, quid hic &ille foli inangulo collocuti fant. At Socrates obambulabat ambigens, quid Pythagoras dictis fuis perftiadere voluerit. Et Ariftippus in Olympiis cum Ichomacho congreftus mterrogabat, ‘cur Socrates difputans fic afficiat adoleſcentes y quumque puſilla quædam diétorum illius femina & exemplacepiffet, fic fuitcommotus, ut corpore concideret, fieretque modis omnibus pallidus & macilentus, donec navigaffet Athenas fivibundus & incenfùs, haufiffetque de fonte, fimulque & virum & hujus fermonesac Philofophiam didicifet, cujus hæc erat ſumma : Ur quifque norit fua ipfius mala, quo yidelicet ab his liberetur. Atqui nonnulli piopriam vitam velutinameeniflimum {pectaculum non fuftinent Situeri, neque rationem velutilucem, ad fefe refleGere,ac circumducere. Verum animus omni genere malorumfcatens, horrensac metuens quee funtintus , exfilit foras, vagaturque circa alicna, nutmiens ac fagivans animi vitium. Etenim quemadmodum gallina in ædibus frequenter, cum cibus fit appofitus, fubit angulum, ibique {calpens terram, Sicubi sut in fimo,vel granim appareat unum. Ttidem qui curiofitatisvitio laborant, prætermiflis interim fermonibus inftitutis, ac narrationibus , aliifque quee nullus| vetat percontari, nec quifquam molefte fert, fi quis inter- | roget, occulta fecretaque mala totius domus efferunt. At- | qui feitumett illud , quod Ægyptius refpondit interroganti, quid ferret obvelatum : ldeo, inquit, obvelatum cit. Tu vero cur curiofe veftigas quod occultum eft? Si nihil} effet mali,non fuiffet occultatum. Etfane inalienasades , | Aon eft mos ingredi quemquam, nifi prius pulfarit fores, quamquam nunc adhibentur janitores, olim mallei circulive penfiles, illifi foribus, efficiebant ut fentiretur ingredi volens, ne matremfamilias alienusin opere deprehenderet, aut virginem , aut vapulantem famulum, aut clamantes ancillas. Curiofusautemadhec ipſa clam fubit , pudica domus, recteque conftitute, nequaquam libenter ſpectator) futurus , etiam fi quis vocet. Ea vero quorum caula, clavis, repagulum, ac veftibulum adhibentar, retegit & effertinvuigus. Atqui ventorum hinobis funt moleftiflimi, ficutait Afifton, quinobisrevellunt pallia. Curiofus autem non pallia vicinorum, neque tunicas, fed parietes detegit, fores referat, & ad teneram ufque. virginem , non aliter guam yentus penetrat irrepitque per omnia , Bacchanalia , Choreas, ac Pannychidas, que noétu celebrantur Diana, perferutans & exquirens quod calumnietur. Ad hæc quemadmodum Cléonis, quem taxat vetus comoedia , In Clopidis mens erat yi eLtolis manus: fichominis curiofi mens fimul eft in aedibus divitum , in) cafis pauperum ,in.aulisRegum, in thalamis nuper nupta-| rum, {crutans omnia omnium negotia, tum hofpitum, tum) prefidum, atque id quidem haud citra periculum: fed perinde ac fiquis guftet aconitum curiofitatis vitio {cire cupiens quale fit ; prius quam fentiat tollitur e medio : fic qui potentiorum inquirunt mala, prius abfumunt feipfos quam intelligant. Exenim quifolis radios,largos fane atque omnibus'diffufosintueri nolunt, fed ipſum folisorbem impudenterobtuentur, ac lucemin ſemet averti cogunt audaces, excecantur. Itaque {cite Philippides comcediarum {criptor, cum Rex Lyfimachus ipfi dixiffet: Quid emeis rebustibiimpartiam? Quidvis, inquit, 6 Rex, modonequid arcanorum. Etenim quæ Regum funt, jucundiflima pulcertimaque foris pofita funt, convivia, divitiæ, folennes conventus, munificentiæ. Verum fi quid arcanum eft, ne adeasneve moveas. NoncelaturRegis gaudium , cumres ſunt proſperæ, neque riſusludentis neque cumapparataliquem humanitate feu beneficio proſequi. Quod-occultatur formidabile cf, triſte, inamœnunm, inacceſſum, ſappurate cujufdam iracundie thefurus, aut ultionis profundainanimoverfatio, aut zelotypiainuxorem, aut fufpicio quepiaminfilium, aut diflidentia eiga amicum. Fugenigram iftam & condenfantem nubem. Senties tonare ac fulgurare fimulatque eruperit, quod nune later. Quenam igitur fugiendi ratio? Si contrahas& adftringas, ut dixi, curiofitatem, potiffimum autem fi mentem verteris ad cal 72 A) que magis profunt juvantque. Curioſe perquire quie funt inccelo, que in terra, que in aere, que inmant. Utrum paryarum rerum contemplatione deleétaris, an magnarum? Simagnarum , circa folem curiofus efto,ubi occidat, &undeexoriatur. Quære cur luna velut homo fubinde muteEur, ubi tantum luminis abfumplerit, unde rurfus quodamifit reparaverit. Ubi jam videri defiit, qui fiat, ut Primum nova acvuleu decora prodeat, Senfim ufque adorbis autta plenitudinens. Rurfumubi decorem enituitrad fummum y fiatim Seneftat imminuta, donec nulla fit, Atque hac quidem funt arcana nature, nec indignatur ca deprehendentibus, At magna contemnis. Curiofus igitur eſto circaminora, qui fiatutin his que terra producit, alia perpetuo floreant & vireant, omnique tempore vernent, opes{uas oftentantia, alia rurfus nunc quidem fint illis fimilia nunc rurfus velut homo negligens rei familiaris, qui {femelomnes facultates profudit, nuda mendicaque relinquantur. Deinde, quamobrem alia quidem fruétus edant ‘proceros, alia angulofos, aliacirculares aut rotundos. For | tallis cam ob caufam non es harum rerum cutiofus, quod in his nihil mfit mali. Quod fi omninonecefle eft curiofitatem [in malis,quemadmodum ferpentem in letiferis fylvis femper ‘aliverfarique, ducamusillam ad Hiftorias, atque illincnobis congeramuscopiam minime malignam, abundantiam(que malorum, Hic enim infünt ruinæ virorum, profuſioPS facultatum , corruptiones uxorum , infidie famulorum, calumniæ amicorum , apparatus veneficiorum, invidie, | zelotypiæ , naufragia familiarum, ejectiones Principum. | i w Hifcetemet expleto, his te oblectato, nemini moleftiam aut doloremallaturus eorum; quibufcum vivis. Verumut |videtur , cutiofitasnon gaudet perantiquis & obfoletis malis, fed calidisac recentibus, novafque Tragcedias libenter /fpectat. Cum Comicis autem & argumentis hilarioribus [non admodum gaudet habere commercium. Proinde fi | quis deconjugio quopiam loquatur, aut defacrificio, aut {de deductione, indiligenter & ofcitanter audit curiofus, aitque fibi pleraque jam ante audita efle, jubétque nartan| tem conferre fermonem in pauća, aut prætercurrere. Quod fi quis affidens reterre coeperit yitiatam virginem, aut adulteratam uxorem, aut inftitutam litem, aut diffidium fratrum, hic neque dormitat, neque caufatur deefle otium: Quin aliasquerit voces atque admovet anres. Atque illud, heu ut magis in aures ferturmortalium malum, quam felicitas, vere diétum eft de curiofis. Quemadmodum enim cucurbitule, quod in carne deterrimumn Gi ad fe trahunt , fic curioforum aures deterrimos quofque fermones attrahunt: & ut melius dicam, ficuti civitates habent portas quafdam nefaftas finiftrique ominis,per quas educunt fupplicio capitis deftinatos, fordefque ac purga{menta ejiciunt, nihil autem purum aut facrum percas vel ingreditur, velegreditur : ita per curioforum aures, nihil probum aut venuftum tranfit, ſed ſermones de cædibus aditum inveniunt,atque ibiverfantur , impuras & impias fabulas fecum deferentes: Semper canensim adibusmanet meis Ploratus. Hec efteuriofis Muſa ac Sirenunica, neque quicquam eft iftis audire jucundius. Siquidem curiofitas eft libidoaudiendi fecreta retrufaque. Nullus autem occulit, fi quid habet boni. Quandoquidem hic fimulantur adefle bona etiam que non adfunt. Proinde curiofus, qui appetit cognoſcere mala, obnoxius eſt morbo, gaudendi de malisalio[rum „livoris &invidiæ fratri. Naminvidia dolor eftdebonisalienis. Gaterum Epichærecacia, voluptas eft exalienis malis concepta. Cæterum utrumque nafcitur ex affe&u immani ferinoque malitiæ. Adeo yero moleftum eft unicuique , fi quis ipfius mala retegat , ut multi moriantur citius, quam ut Medicis aliquid fecretorum morborum yelint oftendere. Age fi Herophilus aut Erafiftratus, aut Æſculapiusipſe quum inter homines eſſet, tenensremedia & inftrumenta juxta domum adftans , percontatus fuiflet num quishaberet fiftulam juxta pofticum, aut num uxor cancrumin membro pudendo (quamquam hujus artis curiofitas falutifera eit) attamen nemo ; ni fallor, nonabegifler percontatorem , quinonexfpectata neceflitate invo= catus
