Page 52 [52]
OCR
Z Nameaquæ videntur in ædibus ferme funt hujufmodi, va- |A fculahumi jacentia, aut ancille fedentes,nihil vero ferium , nihil jucundam. Caterum, turpe eftad hac obiter divertere mentis oculos, huc intendere aciem ingenii, hifque affuefcere malum eft. Diogenes quidem cum fpectaret Dioxippum Olympionicen curru invehi,nec valenteminterim oculosavertere a formofa muliercula, que fpectabat pompam , fed re{pectantem, ac circumtorquentem adiljam oculos, videte , inguit , athletam a puellula collo obtorto vinci. Curiofos autem videas pariterad quodvis fpe&aculum flecteré cervicemac circumagi, pofteaguam cos ceperit afluetudo curaque oculos per omnia circumducendi. Oportet autem, ut arbitror, fenfum nequaquam foris deyagari, veluti famulam non probe inftitutam , verum cumabanimo dimittituradnegotia, inillis verfari, celeriterque renunciare quod mandatum eft. Deinde rurfus decenter intusapud rationem verfari, il liqueattendere.Nunc autem acciditillud quod ait Sophocles : 1 Deinde vero viri non tenentis habenas Liberi equi vi rapiunt: ita fenfus deftituti reċto, quemadmodum diximus, duétu atque excrcitatione , ultro excurrunt, ac plerumque fecum una trabunt animumad quee non oportuit , tandem dant jlJum præcipitem. Unde iliud quidem falfo jactatum eft de Democrito, quod fponte fibi ademeritoculos ,admovens eos fpeculisigni candentibus, &ab hisrepercu fluaccepto, ne quid obturbarent menti, fubinde vocantes ad resexternas, fed finerent illam intusfervare domum , verfarique m rebusintelligibilibus, velut obturatis que in viam fpeétant feneftris. Ulud tamen veriffimum eft, quod raro movent fenfum, qui plerumque mentis agitatione utuntur. Siquidem & mufea quammaxime procul ab urbibus collocabant, & noétem veluramicam intelligentiæ , vocabant euphronen, videlicer arbitrantes quietem &afliduitatem illam, nullis interpellantibusaliarum rerum curis , multum habere momenti ad inventionem corum qua INQUIUNTUT., Acneillud quidemarduum eftac difficile, quoties homines in foro fefe viciflim conviciisac maledictisimpetunt , nonadire: aut fi quando multorum concurfus fuerit, manere fedentem: quod fi tibi non temperas, furgere atque abire. Nam fi teipfumcuriofis admifcueris, nullius bona rei fruétum inde capies. Plurimam vero capies utilitatem , {i curiofitatem ayertas, ubique coerceas, ut confuefcat obtemperare rationi. Ab hoc initio proficiens ad acriorem exercitationem, rectefeceris, fi theatrum inquo quid jucundi recitatur prætereas, fique amicos ad faltationis aut comædiæ fpectaculumfecum abducere conantes repellas, aut ficlamote in ftadio circove exorto nonadvertas oculos. Quemadmodum enim Socrates monebat cavendos effe cibos, qui non efurientes invitarent ad edendum, fimiliter &potum, quinonfitientes adbibendum: itidem oportet & nos, omnia fpeétacula omnefque recitationes cavere fugereque, qua nos ad fe coguntalleétantque, cum illis nihil fitopus. At Cyrusnolebat adfpicere Pantheam, yerum cum Arafpus diceret, mulieris formam dignam effe quam | p contemplaretur: Ob hoc ipfum igitur, inquit, magis abftinendum eftab ea.Etenim fi tuum fecutus confiliumillam adiero, fortaffis ipfa rurfus mihi perfuaferit, utad ipfam commeem, etiamcum non yacabit, fpectemque & aflideam , negleétis interim multis feriis negotiis. Eumdem ad modum nec Alexander venit in confpećtum uxoris Darii, cum prædicaretur efe decentiflima ſpecies ſed hujusmatrem conveniens anum, puellam ac formofam videre non {uftinuit. Nos dum inuxorum cubicula clam immittimus oculos etiam a feneftrispenfiles, nihil flagitii nobis videmur admittere, quicuriofitatem noftram patiamur illabi, influerequeperamnia. Eftigitur&ad juftitiam exercendam utile, nonnumguam & quod juftum eft pratermittere, 1 “Excited” Aude édeds bryonorrdror Bia poosri: hocet, Deindeviri Enienfisindomisi equi vi feruntur. ER Jr, 725. Eleétræ. Errorcm hunc Erafmi animadvertit P. Leopardus Emend. lib, 1, 6, 19. i quo confuefeas procul abefle a faftis injuftis. Similiter & ad pudicitiam conducit nonnumquam a propriis uxoribus abftinere, ne quando commovearis in alienas. Hanc denique confuetudinem adducens curiofitati , tenta nonnums quam & eorum que ad te pertinent, nonnulla diftimulare, nec inaures admittere, & fi quis voluerit aliquid carum rerum que domi tux gefte funt renunciare, differas, yerbaquequæ de te diéta videntur , repellasab auribus. Siquidem Oedipodem curiofitas maximis involvit malis.Etenim cum defeipfo perquireret, quafinon effet Corinthius fed hofpes, obvium habuit Lajum, quo perempto, propriaque matre in matrimonium duéta , dotifque nomine regnum adeptus, cum jam videretur beatus , rurfum inquifivit de feipfo, idque cum non permitteret Uxor s vehementius: etiam redarguebat fenem confcium, nihilnon admovens, quo cogi pofletad prodendum arcanum. Tandem cum rei fufpicio jam illum torqueret, & fenex exclamaflet: Hey me eloquendi jam premit neceffitass nibilfeciustamen curiofivatis vitio devinétus & difcruciatus, refpondit: Ac me audiendi, audire oportet attamen.\ Ufqueadeo dulcis queedam eftamaritudo, nec cohiberi poteft curiofitatis titillatio, velut ulcus femetipfum cruentans dum lancinatur. Caeterum qui fit hoc morbo liberatus naturaque placidus, neque gnarus ullius mali, diéturus eft, O diva quam {apis malorum oblivio. redditam cpiftolam mox ac protinus folvamus , quemadmodum faciunt plerique, qui fi manus fint tardiores, dentibusepiftolæ vincula dilacerant. Tum ficunde yeniat nuncius, ne accurramus, neque furgamus loco, fi quis amicusdixerit, habeononnihil nove rei quod tibidicam. Imo potius fi quid habes quod utilitatem ac fruétum adferat. Cumegoquondam Roma differerem, Rufticusille quem poft occidit Domitianus , gloriæ illius invidens, me loquentemaudicbat, atqueinterim fatelles accedens, Cæfarisepiftolam illi reddidit. Atque orto filentio, meque fermonem interrumpente, quo poflet epiftolam legere, noluit, nec prius refignavit, quam ego finiflem orationem’, ac dimififlem auditorium.. Qua quidem in re omnes viri gravitatem admirati funt. Verum ubi jam quis quibufcumque poteft modis alens curiofitatis morbum validum ac vio[entum reddiderit, non jam facile efteamcohibere, propterea quod ob afluetudinem fertur rapiturque ad ca que vetitafunt. Verumhirefignant epiftolas, fecretisamicorum conciliis femet ingerunt, facrorum infpeétatores funt, quæviderefasnoncft, loca inacceflacalcant, faéta diétaque Regum ferutantur. Ex tamenTyrannos quosnecefle eftomnia cognofcere, invififfimos reddit hommum genus, quos aures ac delatores appellant. ‘Primus itaque Darius minor, quofdam habebataufcultatores, quos draxesas Vocant, fibi ipfi diffidens, nullofque non fufpećtos habens ac metuens. Dionyfii vero, delatores hujufmodi Syracufanis admifcuerunt. Undenoyatisrebus hos primum apprehenfos Syracufani occiderunt. Etenim delatorum genus ex curioforum gente familiaque eft. Ac Sycophantee quidem inquirunt, {i quid quis mali vel decrevit vel fecit. Curiofi vero etiam calamitates vicinorum , que preter animi decretumaccidunt, exquirunt atque invulgusefferunt. Dicitur autem & Aliterii cognomen ex curiofitatis vitio primumeflenatum. Cumenim, uteftverifimile, valida famesefletapud Athenienfes, nec hiquibus erat frumentum proferrentin medium, fed clam noétuque domi molerent y ifti obambulantes obfervabant molarum ftrepitum, unde cognomeninditum Alitertis. Simili de caufa narrant Sycophantarum cognomenortum. Cum enim lege vetitumef fet, ne quis exportaret ficos, qui prodebantac deferebant exportantes, Sycophantee diétifunt. Proinde nec illud fueritinutile curiofis, guo pudeat ipfos ſui, fi cogitent fefe fi~ mili cognatoque ftudio teneri, quotenentur hi, qui maxime funtinyifi moleftique cunctis. DE:
