843 DesiDbeERì
XXIV. Veriora iis, que apud Sagram
acciderunt. na
A'AnBseeg € Jan Sapeæ. i ©. Veriora iis, que apnd Saz
gram acciderant. Dictum olim in incredulos , quique
bone lib. Geographiæ fexto : Pof Locros, inquit, Sa¬
gra flavins labitar , in cujus ripa Caftoris & Pollucis are
fite funt, ad quas decem Locrovum millia, una cum Rhe¬
ginis, aduerfus Crotoniatas numero centies ac tricies mille,
Marte collato vittoriam reportarunt. Ex guo cventa na¬
tum eſt in incredulos adagium , KrnStsceg © Im Seinen.
i. e. Veriora iis, qua apud Sagram acciderunt. Addidere
plerique , quo die certamen initum eft, iis, qui in O¬
lympiis erant , eum belli eventum nunciatum fuiffe:
tanta celeritate nunciate pugne veritas comperta eft.
Meminit hujus pugnæ Juftinus lib. xx. tametfi de nu¬
mero occiforum è Strabone diffentit. Meminit & Eu¬
ftathius in Beeotiam Homeri, additque dici folitum de
rebus veriflimis quidem illis, at non creditis. Poftre¬
mo meminit & M. Tullius Denatura Deorum 11. Nam
-de Sagra ,inquit , Grecorum etsam oft vulgare proverbium,
qui que afirmant ,certiora efe dicunt, quamilla, que apud
Sagra: e
XXIV. Rudem accipere. Rude donare:
Rudem accipere, pro dimitti à munere. Rude donare;
pro dimittere , crebriter apud idoncos auctores obvia
funt. Inde duéta metaphora, quod antiquitus gladia¬
tores, quibus permiflum erat à gladiatorio munere ceſs
fare, rade donati dicebantur. Ea ceflatio dabatur vir¬
ga, quam radem appellabant; unde hoc modo dimi,
yadiarvii yocantur. Proinde quicunque à munere quo¬
vis in ocium reftituuntur , vel ob ætatem, vel ob im¬
becillitatem , radem aceepiffe dicentur, Horatius in pri¬
ma Epiftola: i
Spettatum fatis & donatum jam rude, gueris
Maecenas, iterum me antiguo includere ludo.
Ttem Juvenalis :
Ergo fibi dabit ipfe rudem, f nofira movebunè
Confilià. =
Ovidius: í
Sic igitur tarda vires advmente fenetta ,
Me quoque donari jam rude tempus erat.
M. Tullius Philippicarum fecunda : Tam bonus gladia¬
tor rudem tam cito accepifti ? Lepidior erit metaphora,
fi longule traducatur : veluti fi quis adhortetur quem¬
piam , ut è ftudiorum laboribus abftineat , fibique ru¬
dem'impartiat : aut qui vitam aulicam reliquerit, cum
aulice vite rudiarium appellemus. Huic ferme contra¬
rium videtur, quod ait Fabius, acute eloguentia candida¬
tas : Quañquam equidem hoc loco legendum arbitror,
avite, pro acute: & bonarum literarum candidatus. Nam
candidati Der dicuntur, qui magiftratum ambiunt.
Quod {i transferatur alio , tranfibitin proverbii fpeciem.
XXV. Mali corvi malum ovam.
Kank ygegxG zangv woy. i.e. Mali corvi malam ovum.
Apte ufurpabitur, quoties à malo preceptore difcipu¬
lus malus proficifcitur: ex improbo patre filius impro¬
bus: ex patria illaudata vir illaudatus : denique faci¬
nus fceleratum ab homine fcelefto. Metaphoram alii
referunt ad naturam animantis , que nec ipfa eft ido¬
nea cibis humanis, nec ovum parit ad quicquam utile.
Sunt qui dicant fieri, ut corvorum pull: parentes ipfos
devorent , fi forte non pafcant illos ad fatietatem, &
hinc duétum adagium : ali maluñt ad hujufmodi fa¬
bulam referre : Corax quidam primus Syracufis, poft
mortem Hieronis, inftituit artem R hetoricen mercede
profiteri. Cum hoc adolefcens quidam Tifias hac lege
pactus eft, ut tum demum mercedem perfolveret , ubi
jam artem perdidiciffet. Dein ubijam arte cognita,
a reddere cun&aretur, Corax in jus difcipu¬
um vocat. Ibi juvenis hujufmodi dilemma proponit.
Percontanti, quis effet artis finis? ubi Corax reſpondiſ¬
fet, perfuadere dicendo, Age, inquit, fi perfuadeoju¬
dicibus, me nihil debere, non reddam, quia vici cau¬
fam : fin minus perfuadeo, non reddam, qui non per¬
didici artem. At Corax Tifie dilemna tanquam vitio¬
fum & civlisptoor, in difcipulum tetorfit ad hunc mos
dum: Imo, inguit, fi perfuades, dabis , quia tenes ars
tem, & debes ex pacto : fin minus, dabis, quia fens
tentus judicum damnatus. Quod commentum tam yaa
frum, tamque callidum ubi judices audiffent, ädmira¬
ti verfutiam adolefcentis, fucclamarunt, «axe reanGs
xexgv dev. Sunt qui narrent hoc fueclamatum a corona
circumftantium , cumalter alteri litem intenderet. Hu
jufmodi ferme leguntur in Prolegomenis in Hermoge=
nis Rhetoricen. Ex hac fabula, ni fallor, eficta oftea
quam narrat A. Gellius in Noétibus Atticis libro quin¬
to, capite decimo , de Protagora Sophifta , & hujus
difcipulo Euathlo : qua tametfi longiufcula eft, & in
promptu fita ,, tamen quod omnium lepidiffima videa¬
tur, non pigebit adfcribere. Gellius igitué oftenfo vis
tiofo dilemmate, quod Antiftrephon vocant, propterea
quod totidem verbis poffit in adverfarium retorqueri :
Quale eff , inquit , provulgatum illud, quo Protagoram
Sophiftarum acerrimum ufum effe ferunt adverfus Exathlum
difcipulum faum. Lis namque inter eos, © controverfia {ta
per patta mercede hac fuit: Enathlus adolefcens dives, elo»
quentie difeenda , caufarumaque orandi cupiens fait , is in
difcipaluim Protàgore fefe dedit, daturumque promifit mer¬
cedem , grandem pecuniam quantam Protagoras petiverat:
dimidiumgue cjus dedit jam tunc ftatim prins gaam difre¬
ret, pepigitque ut reliquum dimidium daret , guo primum
die caufam apud judices oraffet & viciffet. Poſtea cum
diutule auditor affectatorque Protagore fuifet, e in ſtudio
quidem facundia abunde promoviffet , canfas tamen non re¬
ciperet , tempufque jam longum tranfcurreret, © facere id
videretur , ne reliquum mercedis daret : Capit confiliuns
Protagoras, ut tum exiftimabat, affutum, petere inftituit
ex pallo mercedem , litem cum Evathlo conteftatur. Et
cum ad judices conjicienda confiftendaque caufe gratia ve=
niffet, tum Protagoras fic exorfus eff : Difce, inquit, fiul¬
tuffime adole(cens, utroque id modo fore , uti reddas quod
peto, five contra te pronunciatum erit, fiue pro te. Nam jfi
contra te lis data erit, merces mihi ex (ententia debebitur,
qaia ego vicero : fin vero fecundam tejudicatum erit mer¬
ces mihi ex patto debebitur, quia tu viceris. Ad ea re¬
fpondit Evathlus : Potui, inquit, buic tue tam ancipiti ca¬
ptioni ife obviam , fi verba ipfe non facerem , atque alio
patrono uterer, Sed majus mihi in iſta vittoria proludium
cft, cum te non cauſa tantum , ſed etiam in argumento vin=
co. Difce sgitur tu quoque magifter fapientifime , utroque
modo fieri uti non reddam quod petis , five contra me pro¬
nunciatum fuerit , five pro me. Nam fi jadices pro mea
caufa fenferint, nihil tibs ex fententia debebitur, quia ego
vicero : fin contra me pronunciaverint, nihil tibi ex na
debeo, quia ego non vicero. Tum judices dubiofum hoc in=
explicabileque effe , quod utrinque dicebatur rati,ne fententsa
[ua utrameunque in partem ditta effet , ipfa fefe refcinderer,
rem injudicatam reliquerunt , caufam in diem longiffimum
diffulerant. Hactenus Gellius. Quid autem? annonopti¬
mo jure judices hoc faltem fententia vice pronunciare
debuerunt, xax® xgegn@ xzngv way. Narrat eandem fa¬
bulam L. Apulcjus in Floridorum libris, non dicam
copiofius : neque enim poteft copiofius referri, quant
a Gellio denarrata eft, fed tamen florulentius, &, ut
ita dixerim, pi@uratius. Meminit Euathli Ariftopha¬
nes in Fucis, atque item in Acharnenfibus.
= XXVI. Ab impiis egrefa eft iniquitas. >
Concinit huic Hebraicum illud ex libro Regum pri
mo, cap. 24. quod David nominatim ctiam pro vetu¬
fto proverbio citat : Ab impits egredietur iniquitas. Si¬
&nificat autem, ab improbis femper mali quippiam exo¬
riri, à bonis nihil malorum proficifci. Proinde nihil
ele, quur Saul metuat, ne à fe occideretur. Hoc fa¬
cinus impium , non nifi ab impiis cfe patrandum , {€
manus fuas regia cade non inquinaturum. Porro pro¬
verbium , fi quem hoc quoque juvabit , Hebrao {ere
mone pronunciatur ad hunc modum : FAs yw ID
yw. Quandoquidem habent hoc peculiare pleraque
proverbia, ut in ea lingua fonari poftulent, in qua na¬
ta funt : quod fi in alienum fermonem demigrarint,
multum gratiæ decedat. Quemadmodum funt & vina
i quæ¬