OCR
843 DesiDbeERì XXIV. Veriora iis, que apud Sagram acciderunt. na A'AnBseeg € Jan Sapeæ. i ©. Veriora iis, que apnd Saz gram acciderant. Dictum olim in incredulos , quique bone lib. Geographiæ fexto : Pof Locros, inquit, Sagra flavins labitar , in cujus ripa Caftoris & Pollucis are fite funt, ad quas decem Locrovum millia, una cum Rheginis, aduerfus Crotoniatas numero centies ac tricies mille, Marte collato vittoriam reportarunt. Ex guo cventa natum eſt in incredulos adagium , KrnStsceg © Im Seinen. i. e. Veriora iis, qua apud Sagram acciderunt. Addidere plerique , quo die certamen initum eft, iis, qui in Olympiis erant , eum belli eventum nunciatum fuiffe: tanta celeritate nunciate pugne veritas comperta eft. Meminit hujus pugnæ Juftinus lib. xx. tametfi de numero occiforum è Strabone diffentit. Meminit & Euftathius in Beeotiam Homeri, additque dici folitum de rebus veriflimis quidem illis, at non creditis. Poftremo meminit & M. Tullius Denatura Deorum 11. Nam -de Sagra ,inquit , Grecorum etsam oft vulgare proverbium, qui que afirmant ,certiora efe dicunt, quamilla, que apud Sagra: e XXIV. Rudem accipere. Rude donare: Rudem accipere, pro dimitti à munere. Rude donare; pro dimittere , crebriter apud idoncos auctores obvia funt. Inde duéta metaphora, quod antiquitus gladiatores, quibus permiflum erat à gladiatorio munere ceſs fare, rade donati dicebantur. Ea ceflatio dabatur virga, quam radem appellabant; unde hoc modo dimi, yadiarvii yocantur. Proinde quicunque à munere quovis in ocium reftituuntur , vel ob ætatem, vel ob imbecillitatem , radem aceepiffe dicentur, Horatius in prima Epiftola: i Spettatum fatis & donatum jam rude, gueris Maecenas, iterum me antiguo includere ludo. Ttem Juvenalis : Ergo fibi dabit ipfe rudem, f nofira movebunè Confilià. = Ovidius: í Sic igitur tarda vires advmente fenetta , Me quoque donari jam rude tempus erat. M. Tullius Philippicarum fecunda : Tam bonus gladiator rudem tam cito accepifti ? Lepidior erit metaphora, fi longule traducatur : veluti fi quis adhortetur quempiam , ut è ftudiorum laboribus abftineat , fibique rudem'impartiat : aut qui vitam aulicam reliquerit, cum aulice vite rudiarium appellemus. Huic ferme contrarium videtur, quod ait Fabius, acute eloguentia candidatas : Quañquam equidem hoc loco legendum arbitror, avite, pro acute: & bonarum literarum candidatus. Nam candidati Der dicuntur, qui magiftratum ambiunt. Quod {i transferatur alio , tranfibitin proverbii fpeciem. XXV. Mali corvi malum ovam. Kank ygegxG zangv woy. i.e. Mali corvi malam ovum. Apte ufurpabitur, quoties à malo preceptore difcipulus malus proficifcitur: ex improbo patre filius improbus: ex patria illaudata vir illaudatus : denique facinus fceleratum ab homine fcelefto. Metaphoram alii referunt ad naturam animantis , que nec ipfa eft idonea cibis humanis, nec ovum parit ad quicquam utile. Sunt qui dicant fieri, ut corvorum pull: parentes ipfos devorent , fi forte non pafcant illos ad fatietatem, & hinc duétum adagium : ali maluñt ad hujufmodi fabulam referre : Corax quidam primus Syracufis, poft mortem Hieronis, inftituit artem R hetoricen mercede profiteri. Cum hoc adolefcens quidam Tifias hac lege pactus eft, ut tum demum mercedem perfolveret , ubi jam artem perdidiciffet. Dein ubijam arte cognita, a reddere cun&aretur, Corax in jus difcipuum vocat. Ibi juvenis hujufmodi dilemma proponit. Percontanti, quis effet artis finis? ubi Corax reſpondiſfet, perfuadere dicendo, Age, inquit, fi perfuadeojudicibus, me nihil debere, non reddam, quia vici caufam : fin minus perfuadeo, non reddam, qui non perdidici artem. At Corax Tifie dilemna tanquam vitio I A Erasgmi.. 344 fum & civlisptoor, in difcipulum tetorfit ad hunc mos dum: Imo, inguit, fi perfuades, dabis , quia tenes ars tem, & debes ex pacto : fin minus, dabis, quia fens tentus judicum damnatus. Quod commentum tam yaa frum, tamque callidum ubi judices audiffent, ädmirati verfutiam adolefcentis, fucclamarunt, «axe reanGs xexgv dev. Sunt qui narrent hoc fueclamatum a corona circumftantium , cumalter alteri litem intenderet. Hu jufmodi ferme leguntur in Prolegomenis in Hermoge= nis Rhetoricen. Ex hac fabula, ni fallor, eficta oftea quam narrat A. Gellius in Noétibus Atticis libro quinto, capite decimo , de Protagora Sophifta , & hujus difcipulo Euathlo : qua tametfi longiufcula eft, & in promptu fita ,, tamen quod omnium lepidiffima videatur, non pigebit adfcribere. Gellius igitué oftenfo vis tiofo dilemmate, quod Antiftrephon vocant, propterea quod totidem verbis poffit in adverfarium retorqueri : Quale eff , inquit , provulgatum illud, quo Protagoram Sophiftarum acerrimum ufum effe ferunt adverfus Exathlum difcipulum faum. Lis namque inter eos, © controverfia {ta per patta mercede hac fuit: Enathlus adolefcens dives, elo» quentie difeenda , caufarumaque orandi cupiens fait , is in difcipaluim Protàgore fefe dedit, daturumque promifit mercedem , grandem pecuniam quantam Protagoras petiverat: dimidiumgue cjus dedit jam tunc ftatim prins gaam difreret, pepigitque ut reliquum dimidium daret , guo primum die caufam apud judices oraffet & viciffet. Poſtea cum diutule auditor affectatorque Protagore fuifet, e in ſtudio quidem facundia abunde promoviffet , canfas tamen non reciperet , tempufque jam longum tranfcurreret, © facere id videretur , ne reliquum mercedis daret : Capit confiliuns Protagoras, ut tum exiftimabat, affutum, petere inftituit ex pallo mercedem , litem cum Evathlo conteftatur. Et cum ad judices conjicienda confiftendaque caufe gratia ve= niffet, tum Protagoras fic exorfus eff : Difce, inquit, fiultuffime adole(cens, utroque id modo fore , uti reddas quod peto, five contra te pronunciatum erit, fiue pro te. Nam jfi contra te lis data erit, merces mihi ex (ententia debebitur, qaia ego vicero : fin vero fecundam tejudicatum erit merces mihi ex patto debebitur, quia tu viceris. Ad ea refpondit Evathlus : Potui, inquit, buic tue tam ancipiti captioni ife obviam , fi verba ipfe non facerem , atque alio patrono uterer, Sed majus mihi in iſta vittoria proludium cft, cum te non cauſa tantum , ſed etiam in argumento vin= co. Difce sgitur tu quoque magifter fapientifime , utroque modo fieri uti non reddam quod petis , five contra me pronunciatum fuerit , five pro me. Nam fi jadices pro mea caufa fenferint, nihil tibs ex fententia debebitur, quia ego vicero : fin contra me pronunciaverint, nihil tibi ex na debeo, quia ego non vicero. Tum judices dubiofum hoc in= explicabileque effe , quod utrinque dicebatur rati,ne fententsa [ua utrameunque in partem ditta effet , ipfa fefe refcinderer, rem injudicatam reliquerunt , caufam in diem longiffimum diffulerant. Hactenus Gellius. Quid autem? annonoptimo jure judices hoc faltem fententia vice pronunciare debuerunt, xax® xgegn@ xzngv way. Narrat eandem fabulam L. Apulcjus in Floridorum libris, non dicam copiofius : neque enim poteft copiofius referri, quant a Gellio denarrata eft, fed tamen florulentius, &, ut ita dixerim, pi@uratius. Meminit Euathli Ariftophanes in Fucis, atque item in Acharnenfibus. = XXVI. Ab impiis egrefa eft iniquitas. > Concinit huic Hebraicum illud ex libro Regum pri mo, cap. 24. quod David nominatim ctiam pro vetufto proverbio citat : Ab impits egredietur iniquitas. Si&nificat autem, ab improbis femper mali quippiam exoriri, à bonis nihil malorum proficifci. Proinde nihil ele, quur Saul metuat, ne à fe occideretur. Hoc facinus impium , non nifi ab impiis cfe patrandum , {€ manus fuas regia cade non inquinaturum. Porro proverbium , fi quem hoc quoque juvabit , Hebrao {ere mone pronunciatur ad hunc modum : FAs yw ID yw. Quandoquidem habent hoc peculiare pleraque proverbia, ut in ea lingua fonari poftulent, in qua na ta funt : quod fi in alienum fermonem demigrarint, multum gratiæ decedat. Quemadmodum funt & vina i quæ