Page 116 [116]
o . . Ta .
ature peculiaris , gemino ‘provebtis operimento DI E
nati primum calicis , mox lignes e i = A
[a eas nuptiis fecit religioſas , tot R a
re, quod ef verifimilins, quam quia cadendo tripudin
i fpargi folit x pte intranti do¬
ris nuces fpargi folitas, ut novee nupte Inte ee
mum novi mariti fauftum effet aufpicium. | C
‘Servius, pueros catamitos, cum à turpi fervitio E
derent, folitos nuces ſpargere, ſignificantes ſe potthac
puerorum lufibus, qui nucibus peraguntur ARS
Proverbium videri poteft. Nam talis ac nuc =e
lufitaffe pueros, vel Horatius teftis, cum at:
— Te talos Aule nucefque. ;
Proinde ad hanc Proverbii formam = &
relique ille figure: Nunquam a nucibus rece ae
Redire ad nuces. Nuces abjicere. Nuces intermittere.
Nucibus indulgere. Nuces repetere , atque id genus
alia. i
XXXVI. Bis pueri fenes.
Als amides of yépoyTee, 1. e. Bis pueri fenes. Una eft ex
illis Proverbialibus inferiptionibus Satyrarum Varro¬
nis. Quadrabit in cos, qui provectiore cum fint æta¬
te, tamen puerilibus quibufdam ftudiis intempeftiviter
atque indecore detinentur. Aut in fenes ætatis vitio
defipifcentes , tanquam iterum in pucritiam revolu¬
tos. Seneca. Won, inquit, bis puert {umus, ut valgo di¬
citar, fod femper: verum hoc intereſt , quod majora nos
Iudimus. Plato libro De Republica primo: Ov povo
1 dip ws cosmey 0 gipav dis mis MYVT av, CN ka o pe¬
Quee, i.e. Non folum igitur fenex, wt videtar, bis erit
puer , fed ipfe etiam temulentus. Ariftophanes in Nubi¬
bus : UA i
Divas vouiCeu ov mdd 187 TEPOV civ,
Eyo 3 y divisi dv, ws dic mides oi JÉROVTES.
i. e. Puerî inquies tibi videre facinus illud effe.
Refpondero ipfe contra, fenes bis effe pupos.
Sophocles in Pelco: +
Iyato T igneo oixgpos mowy
Tesovmmyaya ndvamud&w 7AM.
Oday > ade mais, 6 meggnav dive.
i.e. Ego Peleum cE aco fatum , pneri in vicem,
Senem paella moderor atqze tempero.
Nam iternm prer guifguis feneftit , redditur.
Theopompus, Als mĝdes oi yeovres d:0 td Agyw,i.c.
Pueros bis efe ſènes , rete dicitar. Plato: Ag s éosme
dls yepovr dv meis yepav, 1.6. Similis videtar bis feni puer
fenes. Antiphon: Tepovtpo@ie Ire Tay dogo 5 1. e.
Sener nutrire, perinde oft , quafi nutrices puerum. Lu¬
-Cianus in dialogo, cui titulus, m @e9s xedvov. Odro, P
ay lw aporia erat oi y 7 Qua, merluorydas ond
proles pipe, i. e. Sic enim fiet, nt verum videatur
adagium, quo dici folet, fenes rurfum repueraſcere. Huc
pertinet quod libro De lingua Latina tertio fcribit
Varro, identidem in Attellanis haberi pupam fenem,
quod Ofci fuapte lingua vocent cafrar. Nam veteres
pupum, puerum vocabant. Neque vero Proverbium
tdeo tantum effe dictum, quod {fenes ætatis culpa de¬
fipifcant: verum etiam quod omnibus modis in feni¬
bus jam velut exaéta vita initium recurrere videatur 4
‘quemadmodum {cite dixit Ariftoteles in problemate
quodam, in quo quærit, quonam paéto ſint accipien¬
da „ quæ priora dicuntur ac pofteriora. Primum enim
redit albor fimul & raritas capillitii, quorum utrun¬
que pueris familiare: deinde balbutics velut altera in¬
fantia. Precterea gingiva exarmata dentibus, aut certe
perpaucis, & eis vacillantibus inftructa , quod & ipfum
cum infantibus commune. Quin etiam fenibus omne
corpus ad puerilem decrefcit modum: confimilis vi¬
rium imbecillitas. Jam vero cibi quoque confimilesu¬
trique congruunt etati. Poftremo morum ineptia,
MI ve Of . è . .
I Ap o¢ sce. | Error elt in his Grecis verbis: quem quum Eraf¬
mus non per'piceret, falfum fenfum, eumque abfurdum), in ſua in¬
terpretatione fequutus eft. Ita cnim legi deber Platonis locus: Alpi,
os goixen, o Jipu dlic rai; yérar dv. ic. Ergo, ‘Ut apparet, fe
f e: nex fit
bis puer, H. Stephanus. oi t
S
ERASMI 198
levitas animi, & hoc iplum, nihil fapere, in fenibus
infantiam quandam referre videtur. Auctor eft Sain:
in Politicis Ariftoteles, poft annos duodeguinqua¬
ginta ingenii vigorem evancfeere.. Quapropter Ruripi.
des in Bacchis ait:
To pipac Vey soup vv cou tyon,
i.e. Veltram ubi fenettam video mentis indigam.
Unde fit, ut fenes pucris mire deleétentur, quafi fi.
miles jam ad fimilium amorem propenfi.
XXXVII. Sexagenarios de ponte dejicere,
inde quafi deliros, &ad omne vitæ munus inutiles, in
ocium rejicere, atque ab omni functione negociorum
relegare. Inde natum, quod olim fexagenariis feren¬
dorum fuffragiorum jus non erat, etate velut è publi¬
cis muniis dimifla. Vel quod olim Juventus Romana,
quo fola ferret fuffragia , fenes invalidos de pontibus
precipites dederit. Nam de ponte fuffragia ferri jam
coeperant, atque ca fententia magis probatur Sifinnio
Capitoni apud Feftum Pompejum, quam vulgata illa
qua putant poft urbem à Gallis liberatam, ob cibatus
inopiam fexagenarios in Tyberim de ponte dejici coe¬
ptos. Varro libro De vita patrum fecundo, honeftam
caufam religiofamque patefacit: cum in quintum gra¬
dum pervenerant, atque habebant quinquaginta an¬
nos, tum denique erant publicis negociis liberi, atque
expediti, & ociofi. Ideo in Proverbium quidam pu¬
tant venifle: Sexagenarios de ponte dejici oportere: quod
fuffragium non ferant, quod per pontem ferebatur,
Nonius Marcellus: Sexagenarios per pontem mittendos,
male dici popularitas intellexit. Macrobius Saturnalium
libro primo : Adimere vis doltis viris, in verborum co¬
mitiis jus {uffragands , ac tanquam [exagenarios majores
Pars putat , ut juvenes ferrent (affragia ſoli
Pontibus infirmos pracipttaffe fenes.
Unde & depontani dicuntur fenes , jam velut emeriti,
& à civilibus negociis in ociumremiffi. Plato libro De
legibus fexto, loquens de magiftratu Tay vouopuaduay,
1. €. Legibus fervandis prafectorum , non admittit adeum
magiftratum gerendum minorem annis quinquaginta ,
nec finit in eo perſeverare majorem feptuaginta : ut {i
quinquagenarius magiftratum inierit , viginti annos
cum adminiftret : fin fexagenarius, decem duntaxat.
Licebit autem uti proverbio, vel in odium eetatis, tan¬
quam ad nihil jam utilis , & ab omni vite munere re¬
legandæ : vel fimpliciter in cos, quipropter atatisim¬
becillitatem rude jam donati ſunt, ac folitorum mune¬
rum vacationem acceperunt.
XXXVII. Crambe bis pofita mors.
Als xeguEn Jouar@ i. c. Crambe bis mors eff. Plinius
ibro vicefimo, cap. nono, inter brafficæ fpecies , ter¬
tio loco refert & crambem. Diofcorides libro fecundo,
Crambes tres fpecies facit. Quarum prima , preter
quam quod alias ad multa remedia efficax eft, etiam
cbrictatis & crapulæ incommoda tollit, fi crudam edas
ante coenam ex aceto, ut indicavit M.Cato. Ariftote¬
les in caufa putat efle quod cum ipfa fit frigida, &
fticcum habeat dulcem , ac difcutientem , fit ut vino¬
fos humores in alvum detrahat, tenues humores inve¬
ficam delabantur, ipfa in ventriculo remanens , corpus
refrigeret. Atque ita humoribusutrinque dedu&tis, &
refrigerato corpore ceflare crapulam. He autem pe¬
culiaris queedam vis crambee, obfiftendi vino, ut ſi in
vineto feratur , vinum proveniat dilútius. Proinde
apud Ægyptios & Sybaritas folenne erat, ante omnia
fumere cramben codam: quibufdam mos erat ex ame¬
thyftino yafculo crambes femen ante compotationem
capere , quo citra periculum ebrietatis indulgere vino
poffent. Hujufmodi fere Athenæus libro primo, ad¬
dens illud , prifcis cramben ac raphanum pro eodem
habita. Unde Theophgaftus prodidit, vitem etramnum
vivam raphani odorem fugere. Verum ut ad prover¬
bium redeamus, Suidas fcribit illam antiquitus incon¬
vivus adhiberi folere , verum recoétam adeo naufcam
adferre, ut Græcis infaftidii proverbium abierit. Quo¬
7
NS
e