Page 102 [102]
367 |
vivo, fed jam vita defanéto, ne quis ab amore magis
quam a judicio profectum caufari poffit : deinde non
à Germano, ne quid patriz communis ftudium eles
vet teftimonii pondus : denique ab co viro, qui non
folum Italiam fuam, verum etiam omne feculum hoc
noftrum illuftrarit: cujus tanta eft apud omneis crudi¬
tos auctoritas, ut impudentiffimum fit ab eo diffenti>
re: tam infignis in reftituendis literis utilitas, ut aut
à literis omnibus alieniflimus , aut certe ingratiflimus
habeatur, apud quem Hermolai memoria non fit fas
crofan&a. His itaque tam plenis, tamque. abfolutis
viri laudibus , equidem fateor me peculiarius etiam
atque impenfius favere, quod mihi admodum adhuc
puero contigit, uti præceptore, hujus difcipulo ALE¬
XANDRO Hecro Weftphalo, qui ludum aliquando
celebrem oppidi Daventrienfis moderabatur, in quo
nos olim admodum pueri, utriufque linguæ prima di¬
fui fimillimus: tam inculpate vite, quam doétrinæ
non trivialis, in quo unum illud vel Momus ipfe ca¬
lumniari fortafle potuiffet,, quod fama plus aequo ne¬
ligens, nullam pofteritatis haberet rationem. Pro¬
inde fi qua fcripfit, ita fcripfit, ut rem ludicram haud
feriam egiffe videatur. Quanquam vel fic feripta, funt
cjufmodi, ut eruditorum calculis immortalitatem pro¬
fum exfpatiatus: non quo gloriofe Germaniz laudes
ja&%arem, fed ut grati diferpuli vicibus fungerer, &
utriufque memorie debitum officium utcunque perfol¬
verem: propterea quod alteri, velut filu debeam pic¬
tatem, alteri tanquam nepotis charitatem. Nunc ad
adagium , quod me quondam puellum, Græcanicæ
linguæ rudem adhuc , didicife memini ex Epiftola
quadam longe doćtifima Rodolphi mei, qua quidem
ille fenatui Antverpienfi , fumma tum fide , tum fa¬
cundia fuadere conatur , ut ludo literario præficiant
aliquem, qui bonas literas didicerit, nec uti folent,
infanti Theologo , aut Phyfico id muneris commit¬
tant: qui cum fe quacunque de re dicere poffe confi¬
dat, ipfum dicere quid fit, ignoret. Quid enim is fa¬
eict in ludo literario ? Profeéto, ut Greco diverbio
utar, 2d ipfum quod canis in balneo. Lucianus adver¬
ſum ineruditum: Ka 7 dpwrrwr txas@ Us n mesye¬
pomiloy cxévo IinpFiylery. Ti uosvov xv) yay Baraveiwz 1.C.
Atque unufqui[que confpicientinme protinus illud vulgo tri¬
tiffimum in te jacit: Quid cani cum balneo? Idem in pa¬
rafito: Ka tuol y doxa, dv owumoaw Qmp rims
iay, oloy w Baroveiw xvwy, i.e. Ac mihi mea quidem fen¬
tentia, tale quiddam videtur philoſophus in convivio, qua¬
fe canis in balneo. Quadrabit in cos, qui ad rem quam¬
piam prorfus funt inutiles, ita ut in balneo nullus eft
omnino canum ufus,
; XL. Afinum fuh freno carrere doces.
__ Afinum fub freno currere doces, hoc eft, doces indo¬
cilem. Nam equus ad curfum idoneus, afinus ad
cqueftrem curfum inutilis. Horatius :
Infelix operam perdas, ut fi quis afellum
In campum doceat parentem currere freno.
Acron admonet 'proverbialiter ditum de afino. Eft
autem diverfum illi, quod alibi retulimus. Tov imav
eis medioy, ic. Eguum in campum.
XLI. Alienam metis meffem.
A'Motesv dugs FG, i.c. Alienam metis mellem. Du¬
plex eft ufus hujus adagii, quippe quod pariter & in
€0s convenit, qui commoditatibus nico partis opera
potiuntur: & in hos, qui negocium non fuum parum
diligenter curant. Dućta metaphora à vetufto more
ae vicini ruftici in demetenda fegete mutuam inter
efe operam commodabant. Fit autem hominum mo¬
re, ut in fuopte quifque negocio longe fit attentior
quam in alieno. ld quod eleganter admonet Apolo¬
gus ille de Caffita, quem non pigeret referre, nifi
promptum effet cuilibet apud A. Gellium legere. Po¬
telt & co referri , quod aliquoties fit, ut ejectis iis
qui fementem fecerunt, ali in corum locum {ucce.
de Maronis illud :
En quis confevimus agros? z
Ariftophanes in Equitibus: Tar dresoy dud SO, Le.
Alienam metens mefem. Dictum eft in Cleonem, qui
in rem paratam , multifque laboribus a Demofthene
prius beta veniens Pylo capta, gloriam omnem
vi@orize in fe tranftulit, Demoftheni prater invidiam
nihil reli€tum. Cui confine eft illud Homer ex Odyf¬
{ex libro primo:
E'7d dmeresoy PBioroy virowov edu(w.
i.e. Quandoquidem impune vittum comedunt alienum.
extulit:
Eya 3} aturatoy y dr tegame
E avro reps Tw xv teow Voaculw.
i.e. Ego chambulans ab officina longius,
Alio cognente , ollam paratam fuftuli.
XLI. Penelopes telam retexere.
Penelopes telam retexere, cft inanem operam fumere,
& rurfum deftruere quod effeceris. N atum ex Home¬
ro, qui libro Odyfleæ fecundo fingit Penelopen WE
lyffis uxorem , procos jam urgentes, hac conditione
delufife, ut tum fe promitteret nupturam, ubi telam
quam habebat in manibus , abfolviffet. Quam con¬
ditionem poftea quam ill accepiffent, mulier aftu¬
ta, quod interdiu texuiffet , id noétu retexere cœ¬
pit:
Elga no) rpuariy pò Vpaivemner pigav Îsùv,
Nus J| davemnev into dada mheläm.
i.e. Wa diurna quidem ingentem contexere telam,
Verum cadem admotis (olvebat notte lucernis.
Ufurpat hoc adagium Plato in Phzdone. Item Cicero
Academ. Quæft. lib. 11. Quid quod eadem „inquit , i¬
la ars, quafi Penelopes telam retexens, tollit adextremum
fuperiora? Sentit autem de DialeCtica, que 1fdem illis
rationibus, quibus confirmavit aliquid, rurfum foluit
ac deftruit, ut nihil jam actum videatur. Seneca De
Beneficiis quinto: Quid enim toni eft, nodos operofe fol¬
vere, quos ipfe ut folveres feceris? Ariftides in defenfio¬
ne quatuor Oratorum : Ka) cox oidæ òv ly’ igóv civaAVovres,
dev À ay mego pun d ovplags srt diventi perdano
Opevevres, 1.c. Et telam nefcio quam retexentes, quantum
enim faciunt compendii in fapientia, tantum rurfum di¬
[pends dum arrogantes evadunt. Hoc quoniam aliis pro¬
verbus, quæ mox dicemus , fubneétit, indicat nimi¬
rum & hoc cfe proverbium. een
XLIII. Annofan arborem tranfplantare.
I Teegydpvor pela@vrevdav, i.e. Vetulam arborem trans=
tate conantur dedifcere, quibus diu juvenes aflueve¬
rint. Aut fimpliciter de tis, que fruftra molimur: ne¬
que enim loco movenda arbor, ubi Jam alte fixerit ra¬
dices, fed cum plantula adhuc eft. Nam veteres ne¬
gabant arborem transferri oportere, vel minorem bi¬
ma, vel majorem trima, tefte Plinio. Videtur autem
mnium altiffime radices agit : ut & 37d a dpuds ezv¬
dpuov. Sive quod hanc arborem omnium primam arbi¬
trantur fuiflc. Quapropter & Jovi facra arbor, & fyl¬
va Dodonxa querna fuit, unde prima omnium oracu¬
la reddita creduntur. Eleganter ufus eft hoc adagio
Seneca Epiftolarum libro, Epiftola rxxxvr. Mac
Inquit, f nimium triftia videbuntur, ville imputabis,in
qra didici ab «Egialo diligentifimo patrefamilias , 1s
enim nunc hujus agri poſſeſſor eff , quamvis vetus arbu=
fam poffe transferri. - Hac nobis fenibus difcere neceffa
rizm eſt , quorum nemo non olivetum alteri ponit.
XLIV. Arenam metiris. ;
| Rupo penediss i. e. Arena modum quaeris, ive meti¬
ris, hoc eft, rem infiniti laboris atque inexplicabilem
Inceptas. Aut fruftra conaris, quod nequeas effice¬
re, Athenæus lib. fexto, Alexidem quendam addu¬
1 Vide hoc Proverbium cxprefum verfu Menandri, ad Prov. Lx
Çent. 1. hujus Chiliadis, P verſu Menandri , ad Prov
cit,