161
larum familiarium decimo tertio, Epiftola prima: De
Scapulanis hortis toto pettore cogitemus. Idem libro duo¬
decimo: Hane cogitationem toto pettore amplettare. Se
neca Epiftola wi. Dis cogita an tibi in amicitiam aliquis
recipiendis ft: quum placuerit fieri, toto illur pettore ad¬
mitte. Cornelius Tacitus ın Dialogo De Oratoribus :
One finceritas ac difciplina co pertinebat, ut Pncera o in¬
tegra, © nallis pravitatibus detorta uninfcujufque natura
toto ftatim pectore arriperet arteis honeſtas. i Divus Augu¬
ftinus, totes, ut ajunt, vifceribus alicubi dixit , veluti
tropum vulgi confuetudine molliens. Hebrai dicunt
toto corde.
XXVII. Molli brachia, levi brachio.
His pene diverfum eft , Molli brachio, & levi bra¬
chio, cum indiligentem operam fignificamus. Cicero
dammodo molli brachio de Pompei familiaritate objurgas,
nolim ita exiftimes. Idem ad eundem libro quarto : Con¬
feles, qui illud levi brachio egiffent , rem ad Senatum de~
tulerunt.
XXVII. Omni telorum genere oppugnare,
Reperitur apud idoncos fcriptores : Omni telorum
genere oppugnare, pro co quod cft , modis omnibus in¬
culo Homerico :
E yya T doeh Te, pregeAcsor TE xepuodiciay,
"1... Hafifgne gladifgue, & (axis grandibus urgent.
Cui finitimum eft , cefim ac puntlim , Nam his duo¬
bus modis hoftem impetimus.
XXIX. Cominus atque eminus.
Ad eandem formam pertinet Eyi9ev È m pwde, 1. €.
Cominus atque eminus. Tranflatum & hoc à bello, in
guo nunc conferti pugnant gladiis , nunc machinis pro¬
cul tela in hoftem torquent. Id fi ad animi res trans¬
feratur, fict venuftius. Cum hominibus habenda pax,
cxterum Cum vitus cominus atque eminus pugnandum.
Qui cominus pugnant wide uxyechy dicuntur : qui
haftis, ale Sordrwy bare dicuntur.
XXX. Omnem movere lapidem.
Mære Alov «ivg Aie: Onumquemque move lapidem ,
h.e. omnia experire, nihilque intentatum relinque.
Quod adagium hoc paéto natum effe plerique ferunt.
Xerxes Græcos bello adortus, cum eflet apud Salami¬
nem ſuperatus ipſe quidem inde fe movit, yerum Mar¬
donium reliquit , qui fuo nomine bellum profequere¬
tur. At cum hic quoque in Plateis parum profpere pu¬
gnaffet, fugatufque effet , fama vulgo invaluit, Mar¬
donium intra ambitum tentorii fui Thefaurum ingen¬
lycrates Thebanus, cum agrum commercatus eft. Ve¬
rum ubi jam multum diuque thefaurum queefiffet , ne¬
que quicquam proficeret , Delphicum oraculum con¬
fuluit, qua ratione poffet eas pecunias invenire. Apol¬
lo refpondit his verbis : Toy 1/99 zid, 1.€. Unumguem¬
que move lapidem. Id fimul atque feciflet, multamau¬
ri vimreperifle ferunt. Sunt quimetaphoram fumptam
exiftiment ab his , qui cancros venantur in littore. N am
hi plerumque {ub faxis latitant , que movent qui can¬
cros querunt, Effertur adagium etiam ad hunc mo¬
dum ; Hav xivnow meteor, i. C. Omnem movebo petram,
h.e. omnia periclitabor. Euripides in Heraclidis : Tey¬
Tx xvi 7760, fentiens nihil non fieri. Plinius Ju¬
nior n quadam Epiftola ; Ego Jugulum ftatim video,
bunc premo. Premit certe quod elegit, fed in eligendo fre¬
quenter errat. Refbondi poffe fieri, ut Lenn effet, ant tibia,
aut talus, ubi Jagulum putaret. At ego, inguam, gui ju¬
£ulum perfbicere non poffum, omnia pertento , onta expe¬
rior, movi. denique aiSov xia. i. c. Omnem lapidem mo¬
veo. Divus Bafilius ad nepotes : 44 qaod nt viaticum
paremus, omnis lapis, ut dici folet, movendus eff. For¬
taflis huc allufit & Thcocriticum illud in Bocolia¬
fus:
Kal t Yon Laumas nwi Alday.
De Galatea lafciviente atque omnia tentante » quo Po¬
Jyphemum in fe provocaret, id quod alibi retulimus.
Dcheliattes admonet proverbio dici , fignificans idem
nem. Addit metaphoram fumptam à ludo quopiam ,
in quo qui non poteft alia rationc vincere concertato¬
rem, movet à linea lapidem , qui dicitur rex. Nam
quod adfert de ftatua faxea , quam fua forma movere
pofiit Galatea, coactius eft, mea quidem fententia,
À XXXI. Omnem indentem movere.
Mav xdAw ca, i.e. Omnem funem movere, Aliun=
de ducta metaphora, fenfum cundem efficit. Ariftoz
phanes in Equitibus:
Nuò dé ci mv dù ranw tiva,
Kal Muua 90401 hopav >. È Moyse dỌuersg.
Quorum verfuum hic eft {enfus :
1 Nanc te neceffe eff omnem rudentem expedire,
° Et lemma ferre vehemens, ác rationes inevitabile?)
Lucianus in Pfeudomante : Ka mv@ Karwy Cile duia
voor Bsr oO , i.e. Atque omnem movebam funem,
hominem ulcifti cupiens. Apollonius in Epiftola ad Eù¬
phratem : May& Dan dév + Eumpo ce, 1. 6. Negocia¬
torem ajunt omnem funem movere oportere. Ufurpavit &
Plato in Dialogo cui titulus Sifyphus, Sxemauhu vs Soy
Creus N oud w Meyi ye mov ndaw ÉQÉVTES , ry
moony Dovlu) ¿Qu 1. €. Confideremus itaque per fo¬
vem , exatte omnem quod ajunt rudentem laxantes, &
omnem vocem emittentes. Julius Pollux libro De voca¬
bulis rerum primo : E mato suv obvororv tes HAW, Ry
amma xæ, i. €. Navigabamus omni moto rudente, &
omnibus rudentibus. Ad cam modum fionificat diffici»
lem navigationem , in qua fint omnia tentanda.
XXXII. Omnem jacere aleam.
Omnem jacere aleam , eft rem univerfam periclitari
fortunæque arbitrio committere. Siquidem alea fortu¬
nee ludus eft magis quam artis. Unde proverbiali figu¬
ra, fi quando ancipitem rei eventum fignificamus,
quafi non ab arbitrio jacientis , fed a fortuna pendens
us, alcam jaci dicimus. Ita Terentius in Adelphis,
vitam hominum perinde dixit cfe, grafi cum ludas tef
feris, nt quod jatu non cecidit , id arte nt corrigas. Lx
cianus in Dialogo , cui titulus, Tate ¥ eingrwv : Ton¬
pisw dvafgiba + «Gov i,c. Andebo 3 referam jacere, Eus
ripides in Rhefo:
—— pi er agilos mvdv,
Yuxlw mescdmor èv xwCun Jiu,
1. e. Par eft labore digna ferre premia,
sicungue vitam fortis objicit alea,
Ariſtides in Pericle ; Kal eis Carte mévruv «EG CET
Hew , cwoperav , renudctwv , Sees, freuovies , 1, €. Una
Super omnibus alea jaciebatur, vita, pecuniis, fama, prina
cipatu. C. Czefar ad Rubiconem, qui fluvius Italiam
Gallia difterminat, paulifper fecum hefitans, animo»
1 Nuns te neceffe eff. ) Infinitivi #4 proprietas non exprimitur
verbo expedire: idem enim valet hic Zé, quod apud Platonem
?Pserc4, Quo ulus eft in efferendo hoc proyerbio, quum diceret, eve
Ta xdhar iirés. Scimus autern épi, verbum è verbo, cfe immit¬
tere, Atque hac ipla voce ufus elt (nefcio an ad Grecam refpiciens )
Plinius junior in quadam Epiftola, fcribens: Proinde jure vatum in¬
wocatis Diis, é inter Deos ipfos, cujus res , opera , confilia ditarin¬
rus es, immitte rudentes , pande-vela: ac, JE quando alias, toto tne
genio vehere.. Quem locum citaffe profuerit non tantum ad confir¬
mandum hoc loquendi genus, fed multo etiam magis ad intelligen¬
dum» quis fit apud Latinos quoque hujus proverbii ufus: qua de re
tacuit Erafmus. Cæterum quod dixit Plinius quatuor verbis, immitte
rudentes, pande vela : Grecus quidam auétor in fuo Epigrammate
expreffit tribus, illa quidem Platonis vocabula retinens, {ed oratioe
nis formam mutans: ita enim claudit quendam pentametrum ,
- = = DaiQog iQ: 9: xd hoc.
Obiter etiam admoneo, omiffun effe ab illo genitivum c:evr$ polb
ikir, ut in Grecis verbis, ita & in eorum interpretatione: cui ta¬
men non parum fubeft elegantiæ, Cæterum video & alio modo pofa
fe accipi #44: fed cur ab illa tam apta fignificatione difcedere de¬
beamus, non video. H. Stephanus.
2 Et lemma.] Major eft hic quam in proxime precedenti verfu
error, ob male ufurpatam vocem lemma: nam hac Latini À Grecis
mutuo fumpta utuntur duobus modis: quorum utrumlibet hic acci¬
pias, alieniffimam habebit 4 mente Ariftophanis fignificationem, ac
nullo pa&o huic loco congruentem. Miror autem cur le&ionem
Aldinam Age, in Axo mutandam putaverit: nifi forte non venie¬
bat illi in mentem, effcin ufu etiam wiwa: idque longe aliud quam
Aie fignificans: nimirum animi prælentiam, animi robur, auda¬
ciam: quæ voces ad hujus loci interpretationem funt aptiflime. H.
Stephanus,
3 Rectius vertas salum, nam talus eft cubicus, non telfera.