Page 94 [94]
popolcerat. Pofecbat a- À
rem illa nimiam quantitatem. Hinc ajunt natum effe illud
frequens apud Gracos C =
Ov mums dvdpas ¿s Koesvgov tod Do SA È
‘Ouod fruftra iret Corinthum ad Laidem, qui non quiret
dare quod pofceretur. sAd hanc ille Demoſthenes clanculam
widit, © ut Gi copiam faceret petit. At Lais poets dexx¬
Rida E decem drachmarum millia popofcit. Tali pe¬
sulantia mulieris, atque pecunie magnitudine iéts , expa¬
vidufgue Demofthenes avertitar, & difcedens : Ego , in¬
quit, pœnttere tanti non emo, OK ovs (eO dea
pry pe e pereran , 1. ©. Non emo decem drachmarum mille
bus panitedinem. Alii malunt in genere ad omnes Co- B
no meretiices referre , “quatum fapacitatem
‘etiam vetus comeedia taxavit. Ariftophanes in Pluto:
Kai mis y Tapas Qeciy ras KoesvStas
rev UN) abris Tis FEVYS TUPÈY RN
OUÈ mery È vEv, tv 5 tao
Toy méoumv amis SOuc vs ray TEETE¬
Quos equidem verficulos haud gravarer Latinos face¬
re, fi quam ſunt elegantes , tam eflent etiam verecun=
di. Strabo meminit apophthegmatis cujufdam mere¬
tricii, ex quo licebit earum avariciam conjicere. Nam
cum matrona quedam cuipiam hujus ordinis probro
objiceret inertiam , quod nihil ageret operis , nullo¬
ue lanificio exerceretur: Imo, inquit, ego illa qua- | C
liſcunque ſum, jam ternas telas exiguo temporis fpa¬
cio pertexui. Mihi tamen non videtur abfurdum, fi
1 paroemia referatur ad periculofam in Corinthum navi
gationem , de qua meminit codem in libro Strabo. Ut
hinc poftea derivata fit ad alios ufus. Parafitusille Co¬
micus eleganter detorfit proverbium :
OÙ rares dvopos don TETE (av £0 0 GASS.
e. Adire menfam, hand bominis eft cujuslibet.
“Citatur autem à Stobæo, ex Nicolao quodam Poeta
“Comico. Meminit & exponit hanc parcerniam & Eu¬
‘ftathius, cnarrans navium catalogum, additque cam
imitatam ex illo verfu Sophocleo :
i.e. Non x modeftis navigatur huc viris.
Exftat hic verfus, cujus meminit Euftathius , apud So¬
phoclem in Philoéteta. Proinde duplex erit ufusada¬
giu, vel cum fignificamus rem efle majorem, quam
pro viribus ejus qui conatur aggredi , veluti fi quis pa¬
yum felici natus ingenio , parumque viatico inftruétus,
deftinet fequi literas: aut qui fit imbecilli corpufculo,
E RASMI
E 0 a + 3 EU LF C ‘
rito: ! Dignitatis tanquam dhvos wars, Salute, fi me amar,
cum, & prifcum illud virtutis ftudium omittendum
effe, pofthac ſaluti potius confulendum quam fame.
Id quod & alibi {cribit fibi efle in ammo, nempe ad
cundem Atticum librorv. Sabturpicula mihi videbatrur
effe palinodia, fed valeant vera, retta, honefta confilia.
Apertius yelut interpretatur adagium ad hunc ipfum
libro fecundo: Quid ergo inquies? Iſos mercede conda¬
ftos habebimus? Quid faciemus , f aliter non pofumus?
An libertints atque ctiam ſervi ferviamas? Sedat tu ais,
dng arsdie. Exponens nimirum quid intellexerit dpuòs,
h.e. probitatem ac virtutem. Nihil autem prohibet,
quo minus & in genere proverbium ufurpemus, quo¬
ties priftinum aliquod ftudium, aut inftitutam relin¬
quitur. |
Ill. Feneftram aperire, & fimiles metaphore.
Aperire feneffram, pro co quod eft,, occafionem, ac .
velut anfam miniftrare. Terentius Ev écomv nuops¬
ww: Hui quantam feneftram ad nequitiam patefeceris.
Verum hoc non nifi in malam partem, illud etiam in
bonam , Aperire januam. Plinius Suetonio Tranquillo:
Atque adeo illa aio mihi aures hominam , illa januam
fama patefecit. Plutarchus in libro de Ofiride: Meyæ¬
Aas phe 7h afew neg xarmadac avoiyyG@s, 1.€. Magna
impia plebi repagula aperientes. Ejufdem forme & illud
Ciceronis pro Planco: Qranguam qua nolui janna in
canfam ingrefus fum. Item illa, Aperire viam, praftrue=
re viam, pracludere via, jacere fundamenta: quorum
alibi meminimus. Diverfo quidem fenfu Philofophus
quidam Cynicus dictus eft Supemuvorntys, quod in o¬
mnium ædes irrumperet, reprehenfurus fi quid difpli¬
ceret, ſed tamen ca Vox torqueri poteft ad cos, qui
cæteris viam aperiunt.
IV. Anfam querere, X confimiles metaphoræ.
Anfa eft, qua quippiam prenditur actenetur. Hinc
du&a metaphora , varias adagiorum formas pracbuit.
Plautus in Perfa, 4» non vides bunc anfam quarere?
id eft, captare occafionem refcindendæ writandæque
pactionis. Quod quidem à Græcorum tractum eft fi¬
gura, apud quos frequens eft, raGlw’ Carew, mmgeyey
naËlu), 1: e. anfam quarere, prabere anfam. Ariftopha¬
nes in Lyfiftrata:
Ei D udun ns jov Tu de nev Cuseogy nablw,
Oy Meilen ar Mmes Nap.
i.e. Si qua per nos vel pufilla data fit anfa feminis,
‘Paulos & Antonios ftudeat aemulari: vel quoties ali¬
quis negotium parum tutum aggredi parat, quod non
temere {oleat feliciter evenire, veluti f quis apud ju¬
dices Swpooe¢yes litem inftituat nunquam finiendam, aut
Principum aulis fefe addicat , aut bellum fufcipiat. Ni¬
Pinguis ipſe nil velinquunt protinus chirurgia.
Plato libro De legibus tertio, Ka d AVG nui olov àg¬
Elw somdidwaw, i. €. Et ipfe fermo nobis velut anfam pra¬
bet. Ariftides in Pericle, Tlw % Bamæve doxtiv rape
xev rablu , 1. €. Anfam prabere, ut invidere videatur.
peeniteat confiln.
I. Satis quercus,
Anis dpuGr, i.c. Sat quercus. Vetus adagium in cos,
qui reliéto vićtu fordido, ad clegantiorem lautiorem¬
que digrediuntur. Inde profectum, quod prifci illi
mortales rudes atque inculti, fimulatque Ceres ufum
frumenti monftrayit , glandibus viétitare defierunt.
Quanguam Plinius libro xvr. teftatur , & fua ætate
multas gentes glande victitafle: apud Hifpanos etiam
in delicis habitam, adeo ut bellariorum vice fecundis
menfis inferretur. Hujufmodi nimirum tragemata
convenicbant lis, quibus dentifrici loco lotium efet.
Nec inconcinne quadrabit in eos, qui reliéta antiqua
ferunt, ac recentiorum moribus incipiunt uti. Hunc
ad modum videtur ufus Cicero, feribens ad Atticum
libro 11. in Epiftola cujus initium , Multa me folicitant:
Clodii contentiones, gue mihi proponuntur , modice metan¬
gant, etenim vel fubire eas videor [umma cum dignitate
vel declinare nulla cum moleftia poffe. Dices fortaifs, E
tanquan dpvos. Saluti, fi me amas, confale. Me mife¬
raro, cur non ades ? Atque ita quidem in omnibus le¬
gitur exemplanbus, verum equidem doétis, uti
{pero, comprobaturis, fic legendum effe contende¬
egy tH PracQuuia, 1.c. Negue dat locum convicio. Rur¬
ſum Plato libro De legibus feptimo , Us contentionis
anfas multis prabuerint. Rurfum De republica libro
oćtavo , indicat metaphoram fumptam à palæítritis ,
quorum hæc ars eft, fi componere corpus , ut prehen¬
di non poffint: Méan miw darte mwane rho ao tlw Ag¬
Clw mps, i. €. Rurfus igitur tanquam paleffrita can¬
dem anfam prabe. Eodem pertinet in cafdem anfas nct¬
dere, X anfam arripere , anfam praterire, anfam negli¬
gere, X fi qua funt alia. Epictetus in Enchiridio fuo
{cripfit, unicuique ret binas effe anfas, alteram qua te¬
neri poffit, alteram qua non poflit. Arripiendum igi¬
tur unumquodque ca qua poflit teneri, id eft, bona
undique excerpenda mala toleranda. Philofophus qui¬
dam adolefcentes nullis mathematicis difciplinis in¬
ftruétos noluit admittere, quod diceret illis deeflean¬
fam philofophize. Plutarchus autem in libello De au¬
diendis poetis , eleganter fcripfit, multas efle corpo¬
ris partes, per quas fefe infinuant vitia., virtuti Ve¬
ræ fucrint, nullifque affentatorum & corruptorum 20¬
minum fermonibus occupate.
1 Optima editiones habent: dices fortaffe dignitatis wns tamquam
opus. Hip. xix. Lib. 11. 3
V. Oz
TT