Page 65 [65]
ds rés ypeegv. SarauixpuvowWuoy , Ry eig TEmo w divano
Cov: LC. Tu tanzen utcungue gandes , tbiqne: ipft imponis,
Semperque credis meliora futura , qua [equentur : atgui id:
contra quam fperaras evenit, planeque quota proverbizm,
ad morem Mandrabuli tibi negocium procedit, “dumin fin¬
gelos, nt ita dixerim , dies fit minus ac deterins; atquein
tergum retrocedit Alciphron in cpiftola quadam: Ka)
47,7 mpole don ra Mardpabs as yapi vd redyusig.i.e.
fuxtague proverbium., ad exemplnm Mandrabuli res fac¬
cedunt, Non intempeftiviter itaque dicitur in cos, qui
in deterius abeunt. Quemadmodum Menedemusapud
Plutarchum, permultos Athenas. venire- ftudii caufa:
principio; fapientes , deinde, philofophos 5, poftea rhe¬
toras, pof{tremo idiotas evadere. . Nec:alienum fucrit
hic nobilem, illam. Platonis {ententiam adfcribere eX
libro De legibus primo > Fo vixay owtoy macay yma
TEW T TE hy CAM, T ANNEI auri SO fawns, TROVE oA
giv Te am ry nauisey. i. e, Si quis ipfe feipfum vincat ,
omnium vitloriarim tum prima, tum optima eff. Rurfum
zpfum feipfo inferiorem effe, omninm & turpiffimum off j
& gravifimam. Nincit enim feipfum ; qui proficit
in melius ; at. fcipfo inferiorem evadere; eft deterio¬
rem reddi. f
LIX. Mature fias fenex,
Mature fias fenex , fi din welis efe fenex. Latinorum
proverbium, quo monemur , ut integra adhuc ætate
defiftamus à laboribus juvenilibus, ac valetudinis cu¬
yam agere incipiamus, fi velimus efe vivaci ac diu¬
turna feneéta. Nam feneétutis fors, ocium & quies,
Ufurpatur à Catone majore apud Ciceronem : Negue
enim, inquit, wnquam affenfus [um veteri illi landatoque
proverbio, quod monet mature fieri fonera, fidia fenes effe
velis. Hoc quanquam Catoni non probatur, homini
duro, quique fibi nec extrema fenecta' remittendis la¬
boribus indulferit, tamen audiendum nobis, maxime
fi de vittis juventæ ſentias, puta libidine , ‘bibacitate,
turbulentia vita: quee nifi quis mature reliquerit, aut
rus eft feneétam,
LX. Senis dottor.
titulus hic à Nonio Marcello, inter titulos fabularum
Varronis, quem dubnim non eft proverbialem efle,
ficuti funt alii plerique. Convenit in eum, qui in re
fera atque intempeftiva fruftra fumit operam. Siqui¬
dem ut eft juventa docilis, atque in quemvis habitum
fequax, ita fene&a intrattabilis ,, tarda atque oblivio¬
My pe didaor, Sri ARG cul uabav.
i.e. Ne doceas, me etas jam facit indocilem,
Euripides in Bacchis; i
Tépay por rudaywy(s o° eyw.
1.€. Senem fenex & ipfe te erudivero. ; .
Atque hic quidem verfus inventus eft in Sophoclis
Philo&eta, quem celebrem ac proverbialem fuiffe te¬
ftatur Gellius libro Noétium decimotertio. Varro
titulum fuum fumpfiffe videtur ex Euthydemo Plato¬
nis, ubi Socrates narrat Connum preceptorem fuum,
à quo fenex fidibus canere didicit , ludibrii caufa è
pueris vocatum fuifle yepovlodidéonansy. Ad hanc fenten¬
tiam pertinet, quod dixifle ferunt Diogenem : Nexpdy
faced ay À ypo v8Jerav raw Toy âva, 1.C. Mortuo mede¬
ri, © fenem admonere , idem efe 1. Quanquam inuti¬
lis eft fententia, quæ fenes deterret à difcendis ls,
gue nefcire turpe eft.
LXI. Senis mutare linguam.,
Cum ad omnem difciplinam tardior eft fenectus ,
tum potiflimum ad difcendam linguam, que facultas
maxime pueris a natura data eft. Quapropter ctiam
vulgo compertifimum , pueros facile quamvis expri¬
t Hue facit proverbialis loquutio quæ exftat in hifce verficulis
Philemonts, in ejus cum Menandro collatione :
Mh ve0irer yzpord’ duaeravoyTA TE,
Aérdhoy marais psraQurevew Vaxodoy.
Ne caftiga fenem , fi quid peccet , aniiquam arborem transferre dificilo
A
1
7
mere linguam : contra natu grandiores, aut non af:
fequi, aut parum feliciter imitari. Inde proverbium,
[ens mutare linguam, de fruftra atque intempeſtive la¬
borantibus. Divus Hieronymus præloquens in qua¬
tuor Euangelia : Pigs, inquit , labor, fed periculofa
prefumptio, judicare de cateris, ipfum ab omnibus judi¬
candum , fenis mutare linguam , € canefcentem mundum
ad initia retrahere parvulorum. Quo fignificatur aduls
tam cetatem ad omnia minus effe traétabilem , quam
rudes illos ac teneros annos, id quod eleganti Metas
phora di&um eft è Nafone:
Qua prabet latas arbor {paciantibus umbras,
Quo pofita eft primum tempore virga fuit.
anc poterat manibus fumma tellure revelli,
Nanc flat, in immenfumviribus avtba fais.
Quare tunc formandi mores > cüm mollis adhuc ætas?
tunc optimis afluefcendum, cum ad quidvis cercum
eſt ingenium. Nam pofteaquam annis jam ceu diri¬
guit animus, & vix dedifcimus, qua perperam didi=
cimus: & quae nefcimus, non fine maximo negocio
nobis inculcantur. Neque hæc dixerim , ut adultiores
à difcendo deterream, cum. nulla fit ætas ad difcen¬
dum fera, fed ut pucros ad difeendi fludium acuam.
Ne hoc quidem prætermittendum » quanquam vulgo
jactatum , Senex pfittacus negligit ferulam. Adagii fen¬
ſus tametfi per fe non eft obfcurus, tamen magis li¬
quebit ex Apuleji verbis, que funt in libro Florido¬
rum fecundo de pfittaco: Que refficam noftrum fermo
nem cogitur emulari , ferrea clavicula caput tunditur ,
imperinm magiftri út perfentiftar. Hec ferula diftenti eff,
Diſoit autem ftatim pullus ufque ad duos etatis fne annos,
dum facile os uti conformetuy > dum tenera lingua uti con¬
vibretur. Senex autem captus, © indocilis eff © oblivion
Jas. Hactenus Apulejus. Indicat & Plinius libro de¬
cimo, Capite quadragefimo fecundo, miram efle doci¬
litatem huic avi , verum non nifi primis duobus vitæ
annis. His finitimum cft „ quod vulgo quidem , atta»
men haud quaquam ineleganter, dicitur, Seram effe,
canes vetulos loris afuefacere. :
LX Caftas cafcam ducit.
* Neque longe hinc difidet illud , quod Varro res
quoties fimilis fimilem deleétat, vetulus vetulam » des
formis deformem, barbarus barbarum „ improbus im¬
probum. Nam antiquitus cafés dicebatur, quod nos
vetus appellamus: idqueutau@or cit idem Varro, lin¬
gua Sabinorum, que in Ofcam ufque linguam radices
egerit, qua Cafpar fenex dicitur, coque Ennium , ut
Ofce lingue peritum, feripfife:
Quam primum Cafci populi gennere Latini,
Cafcos Latsnos prifcos appellat M. Tullius Tufculanas
rum Quaettionum libro primo: Ttaque unum illud erat
infitum prifèis ills, quos appellat cafcos Ennius. Citat
autem Varro adagium , tanquam à Manilio quodam
profectum , qui dixerit, nom effe mirum , fi caſcum caſca
duxiffet , quoniam is canoras faciebat nuptias. Videtur
efle jocus in anum vetulo nuptam, allufumque ad vo¬
cem cafci, perinde quafi deducatur è canendo. Refer¬
tur ibidem Epigramma Papinii cujufdam , quod {fcripfit
in adulefcentem nomine Cafcam:
Ridiculam eft cum te Cafcam tua cafca dicit,
Opinor adulefcentem duxifle vetulam, proinde abfur¬
dum videri, quoties cafta, id eft, vetula, maritum
juvenem veluti fuo ipfius nomine Cafèam vocaret. For¬
talle proverbii jocus ad prifcum nuptiarum morem fpe¬
état, quem refert Plutarchus in Problematis > Quide~
ducebant fponfam ingdomum fponfi, jubebant his vers
bis alloqui, Ubi tu Caius, cgo Cata.
LXIIL. A) Na racdv.
Als è marcà, i.e. Bis per omnia. Hoc proverbio dis
{crimen ingens ac longiflimum intervallum fignifica¬
bant. Unde que pugnantiffima inter fefe viderentur,
totoque diffidere genere, ca Ace macar inter fe dif
Mitona: kam = usazòv di 7870, ds dja Toy è Gregg
¿Buda he. Denique jpxta meficorum proverbinm, dis