Page 65 [65]
OCR
ds rés ypeegv. SarauixpuvowWuoy , Ry eig TEmo w divano Cov: LC. Tu tanzen utcungue gandes , tbiqne: ipft imponis, Semperque credis meliora futura , qua [equentur : atgui id: contra quam fperaras evenit, planeque quota proverbizm, ad morem Mandrabuli tibi negocium procedit, “dumin fingelos, nt ita dixerim , dies fit minus ac deterins; atquein tergum retrocedit Alciphron in cpiftola quadam: Ka) 47,7 mpole don ra Mardpabs as yapi vd redyusig.i.e. fuxtague proverbium., ad exemplnm Mandrabuli res faccedunt, Non intempeftiviter itaque dicitur in cos, qui in deterius abeunt. Quemadmodum Menedemusapud Plutarchum, permultos Athenas. venire- ftudii caufa: principio; fapientes , deinde, philofophos 5, poftea rhetoras, pof{tremo idiotas evadere. . Nec:alienum fucrit hic nobilem, illam. Platonis {ententiam adfcribere eX libro De legibus primo > Fo vixay owtoy macay yma TEW T TE hy CAM, T ANNEI auri SO fawns, TROVE oA giv Te am ry nauisey. i. e, Si quis ipfe feipfum vincat , omnium vitloriarim tum prima, tum optima eff. Rurfum zpfum feipfo inferiorem effe, omninm & turpiffimum off j & gravifimam. Nincit enim feipfum ; qui proficit in melius ; at. fcipfo inferiorem evadere; eft deteriorem reddi. f LIX. Mature fias fenex, Mature fias fenex , fi din welis efe fenex. Latinorum proverbium, quo monemur , ut integra adhuc ætate defiftamus à laboribus juvenilibus, ac valetudinis cuyam agere incipiamus, fi velimus efe vivaci ac diuturna feneéta. Nam feneétutis fors, ocium & quies, Ufurpatur à Catone majore apud Ciceronem : Negue enim, inquit, wnquam affenfus [um veteri illi landatoque proverbio, quod monet mature fieri fonera, fidia fenes effe velis. Hoc quanquam Catoni non probatur, homini duro, quique fibi nec extrema fenecta' remittendis laboribus indulferit, tamen audiendum nobis, maxime fi de vittis juventæ ſentias, puta libidine , ‘bibacitate, turbulentia vita: quee nifi quis mature reliquerit, aut rus eft feneétam, LX. Senis dottor. titulus hic à Nonio Marcello, inter titulos fabularum Varronis, quem dubnim non eft proverbialem efle, ficuti funt alii plerique. Convenit in eum, qui in re fera atque intempeftiva fruftra fumit operam. Siquidem ut eft juventa docilis, atque in quemvis habitum fequax, ita fene&a intrattabilis ,, tarda atque oblivioMy pe didaor, Sri ARG cul uabav. i.e. Ne doceas, me etas jam facit indocilem, Euripides in Bacchis; i Tépay por rudaywy(s o° eyw. 1.€. Senem fenex & ipfe te erudivero. ; . Atque hic quidem verfus inventus eft in Sophoclis Philo&eta, quem celebrem ac proverbialem fuiffe teftatur Gellius libro Noétium decimotertio. Varro titulum fuum fumpfiffe videtur ex Euthydemo Platonis, ubi Socrates narrat Connum preceptorem fuum, à quo fenex fidibus canere didicit , ludibrii caufa è pueris vocatum fuifle yepovlodidéonansy. Ad hanc fententiam pertinet, quod dixifle ferunt Diogenem : Nexpdy faced ay À ypo v8Jerav raw Toy âva, 1.C. Mortuo mederi, © fenem admonere , idem efe 1. Quanquam inutilis eft fententia, quæ fenes deterret à difcendis ls, gue nefcire turpe eft. LXI. Senis mutare linguam., Cum ad omnem difciplinam tardior eft fenectus , tum potiflimum ad difcendam linguam, que facultas maxime pueris a natura data eft. Quapropter ctiam vulgo compertifimum , pueros facile quamvis exprit Hue facit proverbialis loquutio quæ exftat in hifce verficulis Philemonts, in ejus cum Menandro collatione : Mh ve0irer yzpord’ duaeravoyTA TE, Aérdhoy marais psraQurevew Vaxodoy. Ne caftiga fenem , fi quid peccet , aniiquam arborem transferre dificilo A 1 7 mere linguam : contra natu grandiores, aut non af: fequi, aut parum feliciter imitari. Inde proverbium, [ens mutare linguam, de fruftra atque intempeſtive laborantibus. Divus Hieronymus præloquens in quatuor Euangelia : Pigs, inquit , labor, fed periculofa prefumptio, judicare de cateris, ipfum ab omnibus judicandum , fenis mutare linguam , € canefcentem mundum ad initia retrahere parvulorum. Quo fignificatur aduls tam cetatem ad omnia minus effe traétabilem , quam rudes illos ac teneros annos, id quod eleganti Metas phora di&um eft è Nafone: Qua prabet latas arbor {paciantibus umbras, Quo pofita eft primum tempore virga fuit. anc poterat manibus fumma tellure revelli, Nanc flat, in immenfumviribus avtba fais. Quare tunc formandi mores > cüm mollis adhuc ætas? tunc optimis afluefcendum, cum ad quidvis cercum eſt ingenium. Nam pofteaquam annis jam ceu diriguit animus, & vix dedifcimus, qua perperam didi= cimus: & quae nefcimus, non fine maximo negocio nobis inculcantur. Neque hæc dixerim , ut adultiores à difcendo deterream, cum. nulla fit ætas ad difcendum fera, fed ut pucros ad difeendi fludium acuam. Ne hoc quidem prætermittendum » quanquam vulgo jactatum , Senex pfittacus negligit ferulam. Adagii fenſus tametfi per fe non eft obfcurus, tamen magis liquebit ex Apuleji verbis, que funt in libro Floridorum fecundo de pfittaco: Que refficam noftrum fermo nem cogitur emulari , ferrea clavicula caput tunditur , imperinm magiftri út perfentiftar. Hec ferula diftenti eff, Diſoit autem ftatim pullus ufque ad duos etatis fne annos, dum facile os uti conformetuy > dum tenera lingua uti convibretur. Senex autem captus, © indocilis eff © oblivion Jas. Hactenus Apulejus. Indicat & Plinius libro decimo, Capite quadragefimo fecundo, miram efle docilitatem huic avi , verum non nifi primis duobus vitæ annis. His finitimum cft „ quod vulgo quidem , atta» men haud quaquam ineleganter, dicitur, Seram effe, canes vetulos loris afuefacere. : LX Caftas cafcam ducit. * Neque longe hinc difidet illud , quod Varro res quoties fimilis fimilem deleétat, vetulus vetulam » des formis deformem, barbarus barbarum „ improbus improbum. Nam antiquitus cafés dicebatur, quod nos vetus appellamus: idqueutau@or cit idem Varro, lingua Sabinorum, que in Ofcam ufque linguam radices egerit, qua Cafpar fenex dicitur, coque Ennium , ut Ofce lingue peritum, feripfife: Quam primum Cafci populi gennere Latini, Cafcos Latsnos prifcos appellat M. Tullius Tufculanas rum Quaettionum libro primo: Ttaque unum illud erat infitum prifèis ills, quos appellat cafcos Ennius. Citat autem Varro adagium , tanquam à Manilio quodam profectum , qui dixerit, nom effe mirum , fi caſcum caſca duxiffet , quoniam is canoras faciebat nuptias. Videtur efle jocus in anum vetulo nuptam, allufumque ad vocem cafci, perinde quafi deducatur è canendo. Refertur ibidem Epigramma Papinii cujufdam , quod {fcripfit in adulefcentem nomine Cafcam: Ridiculam eft cum te Cafcam tua cafca dicit, Opinor adulefcentem duxifle vetulam, proinde abfurdum videri, quoties cafta, id eft, vetula, maritum juvenem veluti fuo ipfius nomine Cafèam vocaret. Fortalle proverbii jocus ad prifcum nuptiarum morem fpeétat, quem refert Plutarchus in Problematis > Quide~ ducebant fponfam ingdomum fponfi, jubebant his vers bis alloqui, Ubi tu Caius, cgo Cata. LXIIL. A) Na racdv. Als è marcà, i.e. Bis per omnia. Hoc proverbio dis {crimen ingens ac longiflimum intervallum fignificabant. Unde que pugnantiffima inter fefe viderentur, totoque diffidere genere, ca Ace macar inter fe dif Mitona: kam = usazòv di 7870, ds dja Toy è Gregg ¿Buda he. Denique jpxta meficorum proverbinm, dis
