Page 66 [66]
Sè rasi, intervallo fefe muino repiciunt. Idem n Apo¬
logia: ARA puoi Avo cuyonaoy, #5 mop Tee E
Qépd > 69 ciziay Uuvòs Aso vzpo ov ape A Jo Ge BAGUE,
/
t /
Q dvig edm oox poi Qr m Balov , 7 dnuocie mesto n
Abw pio opor. Nerbav di è ig naes tnanepov, HOT.
picas À nF psaná dl Tr à dis de LU n Tedy¬
pa. KG] TGS ZIG TAS dini Nos T Bizs Govy porved@
pppu, È genns geor > KÀ diven fod y xd) diporto
muros. toos yey À di ene, necro y xd] TO a LINO
mid. n) meKyym mevmmnlu tyd + A\g@eviar. 1. e
sin illud mibi jam confidera , quam maxim? hec inter
ſeſe difcrimine diſtare , videlicet m opulent: cujuſpiam t¬
des adfcriptum , fervire férvitatem, © ca da ie
re, qua libellus ille mens commenor at a le ice pog” 1
negocium gerentem, ac pre virili rempublicam a ar
tem, hoc nomine ab imperatore falarium accipere. (ge
erpende hac, & utrunque per ſe, privatimqne contee
plare. Reperies , nimirum, jpxta illudmuficornm pro co
bium, ds Dig moâ, negocio difcrimen inefe. Et has
duas vite rationes tantum inter fe convenire, quantum af¬
finitatis eff plumbo cum argento , ari cam anro, ANELON,
cum rofa, homini cum fimia. Nam merces quidem ACCIPL=
tur © illic, quemadmodum hic quoque, © utrobique con¬
tingit , ut alii fubjeëtus pareas. Caterum ipfini negoci? non
mediocris ef difonantia. Hactenus Lucianus. Ada¬
gium, ut is etiam indicavit , CX arte muſica mutuo
fumptum cft. Nam Macrobius commentario 1m So¬
mnium Scipionis fecundo, quinque fpecies harmonia¬
rum commemorat: de Teos pw LUE Yà maay , Je
muriy Y Djo mv, X dis Det TEGO. Ex compofitis har¬
moniis Mg Tosxpwy, È Dfa zeve, conftituitur Alg nw¬
adv, cui nominis hoc inditum cf, quod abfolutam
reddat fymphoniam, ut mihi videatur huc ctam illud
refpicere proverbium , quod alio Joco commemorabi¬
mus, dawyr card. Similiter Plutarchus , & quicunque
veterum, vel apud Græcos, vel apud Latinos de mu¬
ficæ difciplina conferipferunt, Harmoniarum metam
figunt in ea, quæ vocatur As Alg meod. Boetius item
libro De mufica primo’, tradit , antiquitus harmoni¬
cam rationem heptachordo duntaxat conftitifle , hoc
eft, fidibus feptem, quarum ima umem dicebatur,
fumma nm. Deinde alias chordas adjicientibus alus,
ita crevit vocum numerus , ut ad duplicatum hepta¬
chordum perveniretur. Atque hic progrediendi finis
futurus videbatur, nifi quod ipfa fymphoniarum ratio
pézlw illam, que in heptachordo locum nomini con¬
gruentem obtinuerat, & utroque ad extremam relata
chordam, harmoniam Ag teosapwy edebat, defiderare
videretur. Hac igitur adje&a, & in fuum immifla lo¬
cum, ad quindecim chordas perventum eft, quarum
extremam alteram , mécAauGaruhue dixere, alteram
yicly CareeCordior. Ita fit, ut ém utroque relata , red¬
dat harmoniam afg racav: rurfum extremarum utra¬
libet ad wéclw relata, eandem conftituat harmoniam.
Porro fumma relata ad imam , fymphoniam reddat
quam vocant dis aJa naaa: propterea quod hac , qua
dixi, rationc, bis complećtatur cam harmoniam, cui no¬
men, Ale ody. Quoniam autem hac fini conftitit har¬
monica ratio, nec ulterius procedere licuit, tractum eft
in popularem fermonem, ut que longifimo difcrimine
inter fediffita eflent, ca dis Alg maray diftare dicerent,
perinde quafi dicas adeo fejunéta , ut magis fejungi
non queant. Cui fimillimum illud , A Alavés „1E.
ex diametro. Verum quoniam velutimprudentes, no¬
ftrique pene dixerim obliti, paulo altius muficam in¬
halt fumus, quam operis intituti ratio poftulabat, li¬
Det obiter & illud fubneétere, quod equidem arbitror
nec admodum vulgo cognitum, nec injucundum fci¬
tu fore. Etenim cum hac meis illinerem commenta¬
riis, forte fortuna fupervenit Ambrofius Leo Nola¬
nus , Philofophus hujus tempeftatis eximius, & in
perveftigandis difciplinarum myfteriis, incredibili qua¬
dam diligentia folertiaque preeditus : neque vero me¬
diocriter exercitatus evolvendis & excutiendis utriuf¬
que linguæ fcriptoribus. Js igitur poftca quam {cri¬
A
ErasMi ad 96
bentibus nobis intervenifiet ; recitatis iis, que jan
{cripferam: vereor, inquam ; Ambrofi , ne vulgus hoc
muficorum huic adagio noftro , ds dy mary, nego¬
cium faceflat, ob{trepatque, ac-prorfum ds dye medy
à mea difcrepet fententia: quippe qui non dubitarint
harmoniarum limitem vel ad vigefimum vocis gradum.
proferre. Quare tu problematum auctor ,’ & mufices
non modo fcientifimus , verum etiam peritiffimus, hoc
mihi paucis, nifi moleftumett, expedias velim, quam
ob caufam antiquitas:tahtopere metuerit ultra decimam
quintam: chordam ‘vel tantillum progredi , ut ctiam
proverbio res ca jactata: fuerit: aut qui factum fit , ut
hi neoterici non vereantur tanto {pacio fymphomarum
proferre pomioeria; _prætcritiique veterum- metis, &
quemadmodum dici confuevit Ente To tokyo TI
Jovns, non vereantur etiam ad vigefimam chordam
procedere. - Ad quæ ille familiariter arridens? Ne tu,
inquit, homoes plus fatis diligens, ut quem hoc quoque
folicitam habeat, quid cantorum ovgrona dé tuis fen¬
tiant adagiis. Quanquam ad propellendas muficorum
calumnias , unus ille fat erat clypeus, te vetus ada¬
gium referre. Id utique convemiebat cum veterum
muficorum, è quibus du&um cit ,, ratione quadrare¬
Verum tamen ut tibi magisquam illis faciam fatis, quid
ego fuper hac re vel obfervarim, vel fentiam, paucis
accipe. Principio que res commoverit recentiores
muficos, ut antiquitatis limites præterierint, ipfi fane
viderint. At equidem duplicem video caufam , quam
ob rem antiquitas in dl da maewy confiftendum du¬
xerit. Primum quod ipfa natura videatur hanc fym¬
phoniarum veluti metam preftituifle : quippe que
modum hunc humanæ tribuerit voci, ut ad decimum
quintum modo gradum intendatur : ultra quem fiquis
conetur progredi, non jam illa vox genuina, fed coa¬
Ga fa&itiaque, & gannitus magis quam yox videatur.
Rurfus fi altius nitaris cam deprimere, protinus a ra¬
tione vocis in fereatum quempiam degeneret. Prom¬
de cum ubique conveniat artem quoad licet nature
ra vocem humanam circumfcripferat. Satis erat ad
perfuadendum hae, opinor, caufa: quanquam altera
magis urget. Ea eft hujufmodi : Scis effe apud Boc¬
tium lib. De mufica rv. Harmoniam mufices, non ra¬
tione tantum, verum & fenfu perpendi oportere. Qua¬
propter Ptolemæus apud hunc , quo dixi libro, Py¬
thagoricorum quorundam fententiam rejicit, qui in
dijudicandis harmoniis plurimum tribuerint rationi ,
minimum jfenfui , cum dicerent fenfum femina modo
quædam cognitionis miniftrarc, at ratione perfectam
conftare fcientiam. Rurfum Ariftoxeni refellit opi¬
nionem, qui plus fatis tribuerit fenfibus, perpufillum
autem rationi, cum muficam harmoniam ita tempera¬
tam effe oporteat , ut neque fenfui ratio refragctur ,
negue fenfus rationi reclamet. Neque diflentit à Pto¬
lemæo Ariftoteles {fecundo Phyficorum libro, negans
muficam mere mathematicam effe, fed partim ratio¬
ne, partim fenfibus conftare. Quod fier nequaquam
poteft, fi femel ultra decimam quintam intentionem,
hoc ct, dis Ad racäv procefum fuerit. Nihil autem
vetat ratio , quo minus yel ad millefimum ufque to¬
num progrediare, recurrentibus fubinde vidclicet uf¬
dem harmoniis , quas complećtitur did macar. Ne¬
que fecus hic procedere liceat , quam fit in numeris
arithmetices , ubi non aliter agnofcitur none, in
duodecim millibus & oćto millibus, quam in quatuor
& fex. Cæterum harmoniæ fenfus ultra decimam quin¬
tam vocem velut evanefcit , Jamque non magnopere
refert, que fit harmonie ratic, quam non approbat
fenfus, & ideo non approbat fenfus , quia non cvis
denter percipit. Porro quo minus percipiat, interval¬
lum æquo longius in caufa eft. Rationis vis in immen¬
{fum fe porrigit: at èdiverfo fenfus corporis admodum
anguftis limitibus cohibetur, Quod enim accidit in
oculorum fenfu , ut fi longius equo femota fint ea in
qua fertur videndi vis, obrundatur as deficiat vifus,
i | coque