Page 57 [57]
viva vox ‘afficit. Nam licet acriora fint que legas, altins
tamen in animo fedent qua pronunciatio , vultus, habitus,
geftus etiam dicentis adfigit. Seneca Epiftola quinta:
Plas tamen tibi er viva vox & convittus quam oratiopro¬
derit. Divus Hieronymus in præfatione generali : Ha¬
bet nefcio quid latentis energia viva vox, & in aures di¬
{cipuli de dottorisore transfufa, fortins fonat. Hactenus
ille. Unde celebratum illud Æfchinis , de Demofthe¬
ne: Ti 9 a tl Meis janoa, 1. c. Quid autem fi
ipfam audifetis beluam? Evillud: In foriptis Demofthe¬
nis, magnam Demofthenis partem abeffe.
XVII. Muti magiftri.
Quod modo retulimus, ufurpavit & A. Gellius : at¬
que huic alterum quoddam diverfum adjecit : Quo¬
niam, inquit, vocis, at dicitur, viva penuria erat, ex
mutis, quod ajunt, magiftris cognofcerem. Mutos magi¬
ftros libros fentiens, qui loquuntur quidem nobis, ut
apud Platonem ait Socrates, fed dubitanti non fatis
‘commode reſpondent. Nec illepide profedto literæ,
muti vocantur praceptores. Propterea quod mutorum
eft non voce , fed nutibus, fignifque loqui. Identi¬
dem & libri, notulis qubufdam, & fignificantibus fi¬
guris nobifcum fabulantur. Quemadmodum enim
voces, fenforum animi, velut ddwae quæpiam funt,
auctore Ariftotele , fic literarum figure, vocumfimu¬
facta quædam recte dicuntur. Neque mirandum, fi
quidem >yérumv 1llud peétoris exemplar efficacius re¬
prafentat, ac transfundit affectus animi, quam alte¬
rum illud, quod non rem ipfam ,fed imitationem imi¬
tatur. Neque illud temere quæri folet à multis, utrum
fit ad eruditionem comparandam conducibilius, 4
Qov agli > À vois d'Ouvois Adaoraras, h.e. plus ne con¬
ferat lettio, an aufcultatio. Et habet res utraque fua
quædam peculiaria commoda: nam ex libris tum eru¬
ditiora ferme funt que difcuntur,tum plura. Tantum
enim quifque difcit, quantum ingenii celeritate con¬
fequi, memoriæ fidelitate complecti poteft. Adde
quod hi præceptores nunquam gravantur operam fuam
nobis impertire. Atque horum ut uberior, ita para¬
tior copia. Accedit huc & ocium illud & cogitationis
fecretum. Luicet preftius infpicere fingula, licetretra¬
&are, licet expendere. At è diverſo minore jactura,
tum ingenu, tum oculorum ,tum valetudinis conftant,
que à præceptore differente percipimus, maxime fiis
dicat, quem & miremur & amemus. Deinde infi¬
dunt altius animo, & herent tenacius, & occurrunt
promptius. Quare confultuna erit, alterum ftudii ge¬
nus cum altero conjungere, & ubi vive vocis erit co¬
pia, libentius aufcultare quam legere, fi modo me¬
diocri fit eruditione quem audis. Ubi non erit, li¬
benter quafi non minus operæ precium facturus fis,
ad libros confugere, fed optimos. Denique ut illud
quoque adjiciam, ea figura libri di&ti funt mii magi¬
fri, qua M. Tullius legem appellat matum magiftra¬
tum , magiftratum leger loquentem: & qua Plutarchus
pocfim appellat pitturam loquentem, & picturam mu¬
tam poefin.
XIX. Frons occipitio prior.
Prifcis agricolis celebratum adagium , atque inftar
eenigmatis jactatum , Frons occipitio prior. Quo figni¬
ficavit antiquitas rectius geri negocium , ubi prafens
ac teftis adeft is cujus agitur negocium. Prior ditum
eft pro potior meliorque. Alioqui quis ignorabatfron¬
tem priorem cffe capitis partem , occipitium pofterio¬
rem? Tamctfi hac amphibologia commendat nonni¬
hil diéti gratiam, quod ob antiquitatem oraculi inftar
habebatur. Exftat autem apud Catonem libro de Re
Ruftica, capite quarto: Sz bene, inquit , edificaveris,
libentius & fepius venies, fundus melior erit, minufque
peccabitar : fruthi plus capies: frons occipitio prior. Pli¬
mus item ın candem ferme fententiam, libro Hiftoriæ
mundi decimo oétavo , capite quinto: Eum tamen, in¬
qut, qzi bene habiter, Japius ventitare in agrum , fron¬
temque domini plus prodeſſe quam occipitinm non mentinn¬
ter. Rurfum cjufdem libri capite fexto : Et idea mas
ftoteles Oeconomicorum lib. r. videtur hanc fententiam
ad Perfam quempiam referre, fubneétens 2lteram huic
fimilem, que à Libe quodam fit profeéta. Sed fa¬
ttus fuerit ipfius adferibere verba, fi quis forte defide¬
rabit: Ka) m Ÿ [légers KoA AiGu Sr Oey uA ev ay igor
du À tpombesn uéhe iaro maki zd Y deororts oghar
pos n. d 5 AlCvs ipambete, mia TEO deim; m à de¬
arors inya tou. i. e. Atgue illad Perſa Libyfque refpon¬
fem, reile (ervabitar. Nam alter interrogatas, que res
potifimam faginaret equam? refpondit ocwlzs domini. Al¬
ter rogatus , quod frercus effet optimum? domini veſtigia,
inquit. Uterque fignificavit, domini præfentiam plu¬
rimum babere momenti ad rem bene gerendam. Item
Columella putat rem malam che, frequentem fundi
locationem , pejorem tamen urbanum colonum , qui
per familiam mavult agrum quam per fe colere. Huc
pertinet illud quod refertur à Gellio, quod cum qui¬
dam corpulentus ac nitidus, equum haberet macilen¬
tum ac ftrigofum, rogatus quid effet in caufa : refpon¬
dit mirum non debere videri, fi equo fuo eflet habi¬
tior, quandoquidem ipfe fe pafceret, equum curaret
fervus. Plutarchus in commentario De liberis educan=
dis: KavradGu di prier uo È inmougus um BAEY , ws ¥dev
stw mad timmy, ws Bannrtws oQJxruos, i. €. Hince &
illud eleganter dictam ab eguifone, nihil perinde ſaginare
equum, ut regis oculum. Hujus figuræ eft quod Ƭ
{chylus in tragoedia, cui titulus Perfze , domini pre¬
{entiam oculum domus vocat:
O'uua À douuwy, vouiÇe dearors mpsaiar.
i.e. Nam domim oculus effe, domini judico prafentiam:
Eodem pertinet quod perquam venufte dixit T. Li¬
vius : Non fatis feliciter folere procedere gue oculis agas
aliens. Innuit tale quddam & Terentius in Eunucho,
cum ait: Ita ut fit, domini ubi abfint: figmificans ab¬
fentibus heris , miniftros omnia facere indiligentius,
& peccare licentius: nempe, hæc omnia co'tendunt,
ut quifque fuum negocium præfens curet, neque ma¬
gnopere fidat alienæ induftrize. Id nulli magis obfer¬
rat, non preedonis, hoc eft, fi publicum commodum
cordi habet. At hodie fere Epifcopi & Reges omnia
alienis manibus , alienis auribus atque oculis agunt,
neque quicquam minus ad fe pertinere putant quam
rempublicam aut privatis {uifgue diftenti, aut volupta¬
tibus occupati.
XX. e#qualis equalem delettat.
Similitudo mater eft benevolentiz, confuetudinif
que & familiaritatis conciliatrix. Unde videmus juve¬
nes inter fe libenter convenire, fenes cum fenibus con¬
gregari, doétos doétorum conventu capi, improbos
congredi cum improbis, bibones cum bibonibus, nau¬
divitibus, atque in univerfum fimilia fimilibus gau¬
dere. In hanc fententiam exftant aliquot veterum
proverbia , quorum eft illud: Haig hama erd, 1. €.
eÆqunalis aqualem deletlar. Quod ufurpans M. Tullius
in Catone majore: Pares autem, inquit, cam paribus,
ut eft in vetere proverbio, facillime congregantar. Nam
prima familiaritatis conciliatio proficifcitur ab atatis
equalitate, quam Greeci vocant, opyrmey. Ad quod
alludens Homerus in Odyficx 0.
Are xg} cunrines apie,
ee Quin etiam fumus aquaria.
Huc refpexit Plato primo De republica libro , apud.
quem Cephalus , qui fe teftatur jam pervenifle ¿s y¬
paG 2d@, 1.€. féncile limen, ait, midus Jò cueoys~
pey% TIVES AF TOUTO TeX GAY TIAN HALL ee ÉOTES 3 CNETPE
Covres lw murcuay mepciuiav. 1. C. Sepenumero plerique
convenimus ferme equales , antiquum illud fervantes pro=
verbinm. Ariſtoteles fecundo Rhetoricorum lib. re¬
cenfens quæ quibus fint jucunda fcribit , in totum ca
natura fefe invicem delectari , quæ genere fint con¬
juncta, aut fimilia,ut hominem homine, equumequo,
adolefcentem adolefcente. Atque huc tendere pro¬
verbia vulgo jactata: BAe tame mem. Item id genus
alia