Page 56 [56]
75
O ZUNE: Quoniam autem omnes fui funt amantes, &
fua cuique jucunda efe necefum eſt „ut fatta dictaque: id¬
circo plerunque ettam aféntatoribus gandent. Id tametfi
omnibus in rebus generaliter verum eft, ut fit quem¬
admodum ait Horatius , Cacw amor fai: tamen n
artifices, atque ex his potiflimum inpoctas, ad hzecin
amantes præcipue quadrare videtur. Eteñnim rectiflime
{cripfit Ariftoteles quarto Moralium libro: S#0 qguem~
que artificem opere impenfe dele&tari,, non aliter quam re¬
a quibufdam ex fefe prognatis, Neque fecus adamant
[ua carmina poeta, quam parentes liberos. Ef enim arli¬
ficis opus; quali quidam ingenii fetus, de quo Socrates aut
vettins judicare obftetricem quam matrem ipfam. Sponfis
item amantibus mos eft, fuam cuique {ponfam certa¬
tim extollere. Cujus rei fat magnum exemplum ex¬
ftat de Tarquiniis adulefcentibus. Unde & hodievul¬
go {cite dicunt : Nullum reperiri deformem amafum.
Propterca quod amanti vel non pulchra, pulcherrima
videantur. Quam fententiam eleganter extulit Theo¬
critus in Ecloga fexta:
i À È pol,
\
omadus, @ Toav@ape, wm by xare y KOA TEQW TE.
etenim haud raro, Polypheme,
Que minime fuit pulchra, ca pulchra videntar
amori. 5
Plato proverbium extulit in Lyfide, fed inverfe: Ka
myduwéd, inquit , 4 alu) clpyetian mupauias, T xandy
diro âva y 1. C. Periculum efè ne juxta vetus adagium ,
amicum fit , quod pulchrum efè. Quafi non idco plu¬
chrum baberi debeat aliquid , quod fit amicum, fed
ideo oporteat elle amicum quod fit pulchrum. Huc
pertinet & illud quod feribit M. Tullius libro De fi¬
nibus quinto : Sro enim quifque ftudio maxime ducitur.
Et rurfum in primo Officiorum: Quorum uterque fuo
ffadio deletlatus contemp/it alterum. Quanquam hocye¬
nia dignum , haétenus communem illam DiAavuriær va¬
lere, ut fuis quifque liberis, fuis artibus, fuo inftitu¬
to, fuis inventis, fue patria paulo impenfius faveat,
nif equfque cæcitatis nos rapiat , Ut & virtutes alie¬
nas calumniemur, & noftris blandiamur vitiis, caque
virtutum nomine domemus. Ac fibi quifque fit, quod
fibi fuit Sufenus Catullianus, aut Mævius Horatia¬
nus. Quod vitii Flaccus ĉin Epiftolis notans: Dum
mala , inquit , delettent mea me , vel denique fallant.
Atque hoc loco Porphyrio indicat Horatium refpicere
vulgatam fententiam , quod homines fuis malis non
folum non doleant, verum etiam delectentur. Eaque
de re Grecum adagium cfe celebratum, verum id
adagium vitio librariorum defideraturin fcriptura. Eo¬
dem pertinet quod alibi dixit Horatius :
Turpia decipiunt cacum vitia, ant ctiam ipfa hec
Delettant, veluti Balbinum polypus Agne.
Nam Balbino ſtulto amanti, ctiam polypus Agne a¬
mice, fuave quiddam olere videbatur. Eftautem po¬
lypus vitium narium grave olentium, itidem ut hircus
alarum. Unde & polypofos & hircofos dicimus. M.
Tullius ad Atticum libro decimo quarto : Accipe, in¬
quit, a me, mi Attice nagonov Fewpyua carum rerum in
qaibus exercitati fumus fatis. Nemo unquam, negue poe¬
ta, neque orator fut, qu quenquam meliorem fe arbitra¬
netan. Hoc ciiam malis contingit. Quid ta Bruto putas
ingenioſo & erudito, de quo etiam experti fumus ? Nuper
in editto fripferam rogata tn0. Meum mihi placebat il¬
li feum. Quin etiam cum ipfus precibas addattas pene
fcrippifem ad eum de optimo genere dicendi, non modo mi¬
hi, fed etiam tibi ſcripfit , fibi illud: quod mihi placeret
non probari, Quare fnamus, quaſo , quengue fibi feri¬
bere. Suam cuique fponfam, mihi meam : Sunum cuique
amorem, mihi meum. Non feite. Hoc enim Attilius poe¬
ta durifimus. Hactenus Ciccro. Cujus ex verbis appa¬
ret hos duos verficulos, Swam cuique , & cætera, ex
we:
1 Epal: ponitur pro bx” ‘al i
polos, pre amore: unde & quidam A
morem compellans, dixit: HY py dy ai fie ,
n SA ans, dixit: H poi dara Th wirpa Palverda HUA.
2 Ep. 2. Lib. 11. v, 127. ubi tamen in Edition; i
1 Lib 2127: itionibus B i
Ærukiana, nibil tale legitur apud Porphyrionem, — aero ote
A
Attiliana quapiam fabula fumptos efle. «Idem Tullius
libro Tufculanarum Quæft. quinto : Muficorum verè
perftudiofum accepimus , poctam etiam Tragicum , quam
bonum nihil ad rem.: In hoc enim genere nefcio quo patto
magis quam in aliis [uum cuique pulchrum oft. wdhue
neminem cognovi poetam E mihi fuit cum, Aquinio amis
citia, qui fibi non optimus videretur. Sic fe res habet,
Terna, me delectant mea. Eandem fententiam Plaus
tus in Sticho, diverfis verbis, fed nimis quam clegan¬
ter extulit: Suns, inquit, rex regine placet, Sua cui
que fponfa fponfo. Huc referendum & Theocriticum
illud:
Kal À Gr, dx EJO tyu ardu, ws ut My.
i.e. Nec mihi profecto forma mala eft , fe veraloguantur,
Td imitans Maro:
Nec fum adeo informis, nuper me in littore vidi
Cum placidum ventis ffaret mare.
Apertius allufit ad adagium Flaccus, in epittola qua¬
dam :
—— fovis auribus iſta
Servas, fidis enim manare poetica mella
Te folum, tibi pulcher.
Tibi pulcher dixit, pro tibi ipfi placens, Non diffidet
ab hac forma, quod divas Auguftinus cum aliis ali¬
quot locis, tum in Epiftola xLym. adducit ex Ty¬
chonio quodam: Quod volumus, fanttum eſt. Eft au¬
tem hemiftichium carminis heroici. Quod diótum uti¬
nam non perinde locum haberet in moribus corum,
qui hodie fibi arrogantius vindicant pictatem quam un¬
quam fecerint Pharifæi, qui cum vitiis nec ferendis
nec nominandis madeant , miro tamen fupercilio de«
bacchantur in vitam alienam.
XVI. Patria fumus, igni alieno luculentior:
Proverbii faciem habet, atque ad eandem pertinet
fententiam, quod eleganter fcripfit Lucianus in Enco¬
pO cony E mp Amos Tpos j.c. Ac patrie famus lua
culentior homim videtur guam ignis alibi. Philoftratus
name. Nesddrlw 223% oldey in, ¥de Zo mri. de. Thes
feus vero amat quidem , fed Athenarum furn. | Nano
Ariadnen neque vidit adhuc, neque ctiamdum cognovit.
Apud Homerum, terræ natalis fumum Vlyfics optat
videre furgentem , unde & ductum proverbium: Sic
enim legitur Odyfllez A.
lato Y x70 Soro Dpto e VON » |
He yaa. i
i.e. Exoptans oculis (urgentem cernere fumum
Natalis terre.
; XVII. Zivavox.
Viva vox olim dicebatur, non fcripta, fed ab ipfo
pronunciantis ore percepta, quafi vivida , atque efficax.
N am Viva nonnunquam dicuntur quæ nativa funt, non
factitia. Ut, wvo de marmore, & , vivoque fedilia faxo.
Ineft autem rebus nativis nefcio quid gratia genume,
quod ars nulla queat imitatione confequi. Porro fcri¬
ptura vox queepiam eft , fed quafi factitia, veraeque
vocis utcunque imitatrix. Deeft aétus motufque, hoc
et, vita. Siquidem attio, ut auétor Fabius, oratio¬
mis quafi vita eft. Rerum inventio, offiam inftar cft:
ordo nervos imitatur : elocutio carnem, cutem colo¬
remque. Memoria fpiritus vice fungitur: quibus
omnibus accedit pronunciatio , velut motus quidam
vitalis. Nullum enim certius argumentum vitæ quam
motus. Unde & flumina viva dicuntur , & argentum Vi¬
vam. Contra wortza qua torpent, languentque. Ci¬
cero libro Tufculanarum Quæftionum fecundo : Zrcet
enim fatis exemplorum ad imitandum ex lettione frppedi¬
tet, tamen viva illa, ut dicitur, vox alit plenius , praci=
paeque praceptoris. Idem ad Atticum libro fecundo :
Obi Sent nunc qui ajant Gos huviis. Quanto magis vidi
ex tumis literis quam ex ilius fermone , quid agerctur.
Porro quod Cicero protulitabruptum ac mutilum, hoc
quidam fupplerunt de ſuo, ad hunc modum : (0075 Qu¬
vis perda creeyecy iya. Plinius Junior in Epiftola qua¬
dany
nas
sae