Page 48 [48]
me eee aeee =
titur. Tn cos, qui cruciatibus exquifitis torquentur ,
aut quibusinfignia mala accidunt. Proverbium Plutar¬
chus refert in Problematis Græcanicis ,atque ue
di quandam adfert caufam. Sambicus quifpiam Eleus,
una cum fociis aliquot , non paucas apud Olympia æ¬
reas ftatuas concidit, vendiditque. Deinde majora
etiam aufus Diana preefidistemplum diripuit. Eftenim
illius in Elide templum , quod Ariftarcheum nominant.
At ille mox comprehenfus , dum focios prodere recu¬
fat, annum perpetuum exquifitis cruciatibus dilacera¬
tus eft, inter quos ctiam animam cfilavit. Atque hinc
yulgo nata parcemia.
LXXXI. Fenum habet in corna.
Tn homines maledicos ac feroces dicitur : Fanim ha¬
bet in corna. Horatius in Sermonibus :
Fanum habet in cornu, longe fage. Poe
Inde tranflatum , ut Acroni placct , quod antiquitus
bubus cornipetis fænum pro figno in cornu appende¬
retur, quo fibi caverent, qui forte occurriflent. Id¬
que ideo fieri folitum Plutarchus in Problematis autu¬
& equi, X afini infolentiores , ac ferociores reddan¬
tur. Unde exftat & Sophoclis dictum in tumidum
quempiam, ac præferocem : Tw, inquit, ferves, quap
pullus pabuli copia. Huic adftipulatur illud Solonis di¬
«&um apud Lacrtium: Tov whe x;y wo S hsrs, Juva¬
Su, Tw 5 Ces asd TS 49000. h. E. Satietatem nafci ex
opulentia, ex fatietate ferociam. Dictum eft autem ali¬
quando, ut idem teftatur Plutarchus, in M. Craflüm,
quod in cornu fœnum haberet, propterea quod haud¬
quaquam impune lacefleretur, homo pradives, ac po¬
tens, & fimultatum perfequentiffimus. At poftea Cæ¬
far dictus cf ei fænum detraxifle : quod ommbus il-.
lum, ut cornipetam taurum fugientibus, ac formidan¬
tibus , ipfe primus aufis fuerit illi refiftere. Ufur¬
pat adagium hocetiam divus Hicronymus in cpiftola
quadam, minitans his, a quibus forte effet laceflen¬
dus.
LXXXIL. Cornutam beftiam petis.
Confimilem ferme fenfum habet Plautinum illud,
Cornutam beffiam petis, de co qui laceffit eum, quipa¬
ratus fit retaliare injuram, quemque non nifi tuo ma¬
lo provoces. Huc fpectavit Horatius in Odis:
È Parata tollo cornua.
XG: Dionyfius Corinthi.
Awu w Koesvhw, 1.€. Dionyſius Corintht. Prover¬
bialis allegoria, qua fignificamus aliquem è fummadi¬
gnitate atque imperio , ad privatam humilemque reda¬
ctum fortunam : quemadmodum Dionyfius Syracufa¬
rum tyrannus expulfus imperio, Corinthi pueros, li¬
teras ac muficam mercede docuit. Cicero Epiftolarum
ad Atticum lib. rx. De optimatibus fit [ane ita ut vis. Sed
nofti ilud, AiwaG wKoesvdo. Quintilianus Inftitut.
orat.-lib. vi. Lf in exemplis allegoria , fi non preditha
ratione ponantur. Nam ut Droayfinm Corinthi efe , quo
Graci omnes utuntur , ita plura fimilia dici poffunt. Hic
Cicero cum ait, Nofi ilud ,& Quintilianus , Oxo Gre¬
ci omnes utuntur; MMITruUmMm , uterque vulgo jactatum
fuifle fignificat. Caeterum unde natum fit adagium ,
Plutarchus aperuit in libello, cui titulus, Mees 3 ddo¬
Atoyios 1. ©. De futili loquacitate. Laudans cnim bre¬
viter & graviter dicta , commemorat & illud à Lace¬
dæmonibus refponfum regi Philippo , bellum minan¬
ti, ferocientique, AiwwoiG © Kota. Quibus ubirex
refcripfiffet , fi quando in Laconicam duxiflet exerci¬
tum, everfurum fe Lacedemonios , verbo duntaxat
tefponderunt, aixa, i.e. Sz, Plato ter navigavit in Si¬
cilam , non fine finiftri rumoris adfpergine. Unde
Molon, qui inimicum in Platonem gerebat animum ,
dicebat non efle mirum , f Dionyfius efèt Corinthi, fed
fe Plato im Sicilia. Regem enim urgebat neceffitas. Pla¬
tonem follicitabat ambitio.
LXXXIV. In me hac cudetur faba. i
Terentius in Eunucho : At enim iffhec tn me cade¬
tør faba : h. e. Donato interprete , in me malum hoc
BR A S NM | 60
vel à faba, quæ cum filiquis exuitur ac batuitur , aut
fuftibus intertunditur, ita ut fit in areis more ruftico¬
rum, non ipfa perinde laborat, fed id demum in quo
cuditur. Alii malunt ad male coétam fabam referre,
quæ fi quando non maduerit , fed dura permanferit ,
ab iratis heris fupra coqui caput faxo nonnunquam
comminui confuevit , tanquam fabam ulafcentibus,
non coquum , cum univerfum interim malum ad co.
quum perveniat. |
LXXXV. Tute hoc intriffi, omne tibi
exedundum eff.
Non diverfum fuperiori Donatus admonuit, illud
quod apud cundem poctam legitur in Phormione : Tu¬
te hoc intrifti tibi omne eft exedendum. Verba funt Phor¬
mionis parafiti, qui quoniam fuerat auctor confilii de
ducenda puella, æquum cile putat , ut fuo periculo
rem item expediat. Tranflatum putant ab alliato ru¬
fticorum mortario. Que quidem fententia, vel ho¬
die quoque vulgo noftrati in ore eft. Et altera huic fi¬
millima : Colo quod aptafti, ipfi tibi nendum eft; i. e. tu
incipiundi auétor exfiitifti, nunc idem explices opor¬
EEE:
LXXXVI. Faber compedes quas fecit,
ipſe geftet.
Auſonius in Trochaicis fuis Terentiano proverbio
confine quoddam fubneétit, & poctæ metaphoram al¬
tera quadam interpretatur metaphora :
Ta moleftus flagitator lege molefta carmina.
Tibi quod intrifti , exedundum eft : fic vetus verbum
jabet, |
Compedes, quas ipſe fecit , ipfus ut geftet faber.
Competit ineos, qui fibi rpfis auctores funt malorum.
Videtur autem è Theognide pocta fumptum, qui ait:
OÙns dvie he Kipe rédac yañréery air.
i.c. Vincula nemo fibi cudit cariffime Cyrne.
Huic fimile quiddam , humilius quidem , fed tamen
aptum vulgo dicitur : Flagellum ipfe paravit , quo vapn¬
laret. Idque fumptum à pueris aut fervis , qui cogun¬
tur aliquoties ipfi parare virgas quibus vapulent.
LXXXVII. Jpf teftudines edite, qui cepiftis.
His confine proverbium refertur a Greecis {cripto¬
ribus:
Avie) yeralvas ece oimee edie.
i.e. Qusprendidiftis, idem edite teftudines.
In cos jacitur, qui pofteaquam inconfulte quidpiam
adorti funt , aliorum implorant auxilium , quos fuo ne¬
gocio admifceant. Parcemiam ex hujufmodi quodam
apologo natam exiftimant. Pifcatores aliquot jacto re¬
ti, teftudines eduxerunt. Eas cum effent inter fe par¬
tit, neque fufficerent omnibus comedendis, Mercu¬
rium forte accedentem invitarunt ad convivium. At
is intelligens fe nequaquam humanitatis gratia vocari,
fed ut cos faftidito cibo fublevaret , recufayit, juffit¬
que ut ipfi fuas teftudines ederent , quas cepiflent.
Sunt autem, auctore Plinio, in Carmania populi,
qui teftudinum carnibus vi&titent, unde & nomenil¬
lis attributum, ysrwvopæyis. Apud quos affirmant in¬
veniri teftudines tanta magnitudine, ut earum teftis
cafas integant.
LXXXVHII. Aderit Temeffeus genius.
Strabo libro Geographiæ fexto, refert Temeffam
ab Lao primam urbem effe Brutiæ, ipfius &ætate di¬
Cam Tempfam, quam ab Aufoniis conditam , Thoan¬
tis comites /Etoli deinde tenucrint, atque his expul¬
fis Brutii, demum Hannibal & Romanifunditusever¬
tenint. Juxta hanc facellum fuifle olcaftris circum¬
ſeptum Politæ cuidam cx Ulyfis comitibus facrum.
Hune, quod effet 4 Barbaris violatus , Sravels ras in
cos exercuifle: adeo ut in proverbium abierit , dice¬
rentque cavendum , ne Temefireus genius immineret:
deinde Locrenfibus Epizephyreis urbe potitis, Euthy¬
mum quendam , ut inquit Alianus, ex Italia illuc
venifle pugilem inclytum, & infigni robore , qui &
lapidem ingenti magnitudine geftaverit , qui Locris
oftendi folcat, Hunc cum Polite congrellum , ac vi¬
éto¬