Page 47 [47]
Chil. I.
MD NE TOR UM
A
— D jf
Sub raftris crepet argenti mibi ſeria, dextro
Hercule!
Quod quidem in eos competit, qui in accumulandis
opibus funt bene fortunati. Idque inde natam exifti¬
mant, quod Hercules moriturus dixerit, eos opulen¬
tos futuros , qui fibi decimam bonorum fuorum par¬
tem confecraflent. Proindelocupletes plerofque ita fa¬
cere folitos. Tametfi Plutarchus in Problematis, hu¬
jus confuetudinis aliam adfert caufam, puta quod ipfe
quondam Hercules, boum, quos Geryoni abftulerat,
in Palatino decimam partem immolarit, yel quod Ro¬
manos ab Hetrufcis decimari folitos liberarit.
LXXIV. Diis hominibafque plandentibus.
Proverbialis eft & illa hyperbole , Dis hominibuf¬
que plaudentibus : pro eo, quod eft feliciter atque au¬
fpicato. Cicero ad Q. fratrem : Vatinium, a quo pa¬
lam oppagnabatur , arbitratn noffro concidimus , Diis ho¬
minibafque plandentibas. Idem libro E piftolarum fami¬
Jiarium primo - Negue folum dixi , fed etiam fic facio,
Diis hominibefque approbantibus. Rurfus ad Q. fratrem
lib. m. in diverfam fententiam vertit proverbium :
Nifi nofter , inquit , Pompejus Diis hominibufque invitis
negocinm inverterit. Quanquam hocipfum per fe, Deos
hominefque, proverbiale nimirum eft ob figuram ,at¬
que apud poetas pene ſolenne : DeZm atque hominum
fidem! Diis atque hominibus invifus. Negue Deos negue ho¬
mines metuit. Homerus :
AGavati Te Geol, Sarai T° vpams.
1.€, Numina nefcia mortis, mortalefque homines.
Rurfum:
Name dvipov Te Seay Te.
i.c. Parens hominumque Deamque.
LXXV. Bonis avibus, Malis avibus.
Ad hoc genus pertinet & illud , Bonis, aut malis avi¬
bus: cum rem feliciter , aut fecus cedere fignifica¬
mus. Ab augurum obfervatione fumptum. Horatius
in Odis:
Mala foluta navis exit alite,
Ferens olentem Mevinm.
Et rurfum:
Mala ducis avi domum,
Quam multo repetet Gracia milite
Atque iterum alibi:
Scriberis Vario fortis, & hoftiums
Victor, Moeonti carminis alire.
Homerus Iliados ©.
— py po wT
O'ey)e cy) menatporar nangs TENGU.
1.e. Weve avis hic infaufta mihi perrexeris effe. ;
Verba funt Priami ad uxorem dehortantem, ne folus
ov!
ro redempturus, ac multa triftia , ita ut alolent mu¬
lieres, ominantem. Averfà avi dixit Latinus quifpiam
tragoediarum feriptor, quide Agamemnone contra au¬
fpicia folvente ita loquitur : Solvere imperat , (ecundo
rumore averfagne avi. Refertur à M. Tullio libro De
divinatione primo. Ad hanc formam referenda funt &
illa : fauſto omine , bene ominata , bonis aufpiciis ,
inaufpicato , felicibus augùriis , atque id genus alia,
que ab augurum ‘arte fumpta, in communem fermo¬
nem abierunt.
LXXVI. Nota volat.
Ex eadem fuperftitione manavit & illud Græcani¬
cum, Fat Moy, five ifem, i. c. Noctua volat, fi¬
ve volavit. Nam prifcis Athenienfibus noétuæ vola¬
tus , victorize fymbolum exiftimabatur : propterca quod
ca eft etiam male confulta Athenienfium bene for¬
tunare. Qua de re copiofius aliquanto dicemus in pro¬
verbio, Athenienfium inconfulta temeritas. Inde, rebus
felicius, atque ex animi fententia fuccedentibus , dici
confuevit, Motta volat. Auctores Zenodotus & Sui¬
das. Non illepide dicetur volaffe noŒua, quotics res
non viribus, fed pecuniarum interventu confe@a cre¬
58
PF
ret infculptam. Unde&illud, Lazriotice nottze, quod
alibi recenfetur. Plutarchus in vita Periclis tradit illi
è fuperiore navis tabulato concionanti, noétuam ad
dextram advolafie ac malo infedifle : quod omen cffe¬
cit, ut omnes irent in illius fententiam.
LXXVII. Quarta lana nati.
Ey reregdt yeQuvyblidou , i.c. Quarta luna nati, dicun¬
tur qui parum feliciter nati funt , ut auctor eft Eufta¬
thius in librum Iliados fecundum; propterea quod Her¬
cules hac luna natus feratur , cujus omnis vita volu¬
ptatum omnium expers, ac laborum plena fuit. Dici
poteft & in cos, qui laboribus fibi neutiquam frugife¬
ris fatigantur , Herculis videlicet exemplo, qui juvan¬
dis als fudavit, fibi inutilis. Pyrrhus,apud Lucium
Florum, dicebat fe fibi videri Herculis fidere natum,
quod quo pluribus vi&oriis Romanos concideret, hoc
acriores in ipfum coorirentur. Id quod Horatius eles
Ut hydra fetto corpore firmior
Vinci dolentem crevit in Herculem.
LXXVI. Abe galline filias,
Contra, feliciter natum , albæ gallinæ filium dici¬
mus. Juvenalis;
quia tu galline filius albe.
Vel quod læta atque aufpicata Latini a/ba vocant: vel
quod proverbium alludit ad fatalem illam gallinam,
de qua meminit Suctontus Tranquillus in Galba , his
quidem verbis : Livie olim ftatim poſt Augufti nuptias
Vejentanum fuum revifenti, pretervolans aguila gallinam
albam ramulam lauri roftro tenentem, demifit in greminne.
Cumque natriri alttem, ac pangi ramulum placuiffer,
tanta pullorum foboles provenit , ut hodie quoque ea villa
ad gallinas vocetar. Tale“vero lasretum, ut trinmphata¬
ri Cafares inde laureas decerperent. Fuitgue mos triam¬
phantibus, alias confeftim eodem loco pangere. Et obfer¬
vatum eft, fub cujufque obitum , arborem ab ipfo inffite¬
tam clanguife. Ergo noviffimo Neronis anno, & fiva o~
mnis exarnit radicitus , & guicquid ibi gallinarum cpat,
interiit. Convenieti gitur adagium in cos, qui rara Sc
fatali quadam felicitate , fuccefluque rerum utuntur,
Huic diverſum eft illud apud cundem Juyenalem ;
Nati infelicibus ovis. /
Non abhorret huic quod {cribit M. Tullius libro Epi¬
ftolarum {feptimo ad Curionem : Quum enim falutatio¬
ni nos dedimus amicorum, que fit ex hoc etiam frequen¬
tins quam folebat , quod quafi avem albam videntur bene
féntientem civem videre , abdo me in bibliothecam. Ve¬
teres enim quod inaufpicatum haberi volebant, atrum
aut nigrum vocabant, quod felix, album‘. Undeapud
Senecam Afinius Pollio : Albutii fententias, quod inaf¬
fotata effent © aperia, folitus efè albas appellare. Quin
X Græcis asngrpov amay dicitur, qui clarius rem cx¬
plicat.
LXXIX. Laurenm baculum gefto.
AaQvilw Qoa Barmera, i. C. Lanreum porto baculum.
Suidas tradit, ita {olere loqui cos , qui eflent ab aliqui¬
bus infidis appetiti, feliciterque periculum effugifient.
Propterea, quod laurus credita eit adverfus venena re¬
medium habere. Plinius libro xv. demonftrat laurum
luftrationibus adhiberi folitam. Videtur & adverfus
fulmen hujus vis tueri, quandoquidem arborum una
non.icitur fulmine. Id adco verum credidit Cæfar Ti¬
berus, ut nunquam non ` geftaret capite coronam lau¬
ream, Ut 1n Ipfius vita prodidit Suetonius.
LXXX. Graviora Sambico patitur.
Aeinez Saubixev migd, 1. e. Atrociora Sambico pax
1 Exemplo aliquo confirmaturus, Album pro fcelici accipi, Sene¬
x locum affert, in quo alba fententie pro apertis {umuntur: quum
citare debuerit aliquod genus loquendi, in quo album pro felici di=
ctum fit ; quale eft hoc apud poetas : Albi five candidi dies.: quale
apud Catullum:
Fulfere quondam candidi tibi foles,
Candidus é fælix proximus annus erit, H. Stephanus,
2 Addendum, ex Suetonio » 14 bariore colo, cap. uxix, vite Ti¬
berii. .
D
pitar