Page 91 [91]
OCR
GI iniutiam pati; & damnofius effe malo afficere quàm affici, Atque adeò totidem ferè verbis inuenitur hæc fententia apud Ecclefialticum Hebreum authorem,capite vigefimofeptimo, Facienti nequiflimum confilium,fuper ipfum deuoluetur.E» tatinhanc fententiam & apologus Græcus non inuenultus, nec omnino indignus quem his commentasiis adiungamus, Leonemob fenedtam ægrotantem , & ca cauſa (uo in luſtro continentem fefe,cætera quidem animantia officii gratia yifebantyregem faum,excepta vulpe.Proinde lupus nactus opportunitarem ,accvfauic vulpem apud leonem lef maieftatis, quz pro nibilo haberet eum penes quem rerum erat fumma, nec,ob c6temptum,ad vifendum acceflilet: atque interea interuenitin lupi fabula vulpes, & extremam fermonis partem audiuit. Iraque leo, confpe@a vulpe , protinus aduerfus cam infremuit.At illa poſtulato ad purgandum fefe fpatio.Etquis, inquinomnium qui huc conuenerunt tanti tibi profuit quétum ego, que quoquouerfum circuncurfitaui, tibique morbi remedium à medicis reperi? Quumque leo protinus edixifler vt remedium aperirer,Si viuum, inquit, lupum excoties , & illius pellem induas,conualefces.Leo credulus,continuo lupum inuafit & interemit. Quo extin&o,rifit altura vulpes, calumniatoris malum cOfilium in ipfius recidifle caput, Carmen autem refertur à Plutarcho & huncin modum, Os d ¿Ne cout Tru Lio näky noan ruyd. id ch, Damna parans aliis,proprio parat hepati damna. Suum cuique pulchrum 5 Prouerbialis fententia, Suum cuiqué pulchrumtin eos qui bus fua,qualiacunque funt tamé {tudio quodam,magis quam iudicio placêr Eft autem à communi mortalium ingenio fumpta, quibus vfque infira eft illa pavz id eft amor fui: vene minem tam modeltum, tam attentum, tam oculatum inuenas, quin in proprus æſtimandis, quadam animi propenſione corruptus cæcutiat atque hallucinecur.Etquem vnguam vidimus in tam barbara regione natum, cui fua patria non vel optima videatur e gens ram effera, tam horrida lingua,que non alias præ fua contemnat? Qua ram ferina corporis {pecie, que fibi non appareat formofiflima? Proinde verè fcripfit Aritoteles lib.Rhetoricorum fecundo, iai dè pihauror morts Ke Te UTW avan ita AY woiaw,oioy Loyarrsgus’ Sid xe} pihons hares és em7oaonu- id eft, Quoniam autem omnes fui funtamantes, & ſua cuique iucunda effe neceflum eft,vt fata diétaque:ideirco plerunque etiam aflentatoribus gaudent. Id tamerfi omnibusin rebus generaliter verum eft, vt fit, quemadmodum ait Horatius ,cæcus amor fui: tamen in artifices , atque ex his potrifimum in poetas,adhac in amantes pracipue quadrate videtur, Etenim rectiffimé {crip fit Ariftoteles quarto Moralium libro, Suo quenque attificem dti dele&ari, nonaliter quàm rebus quibufdam ex fefe prognatis. Neque fecus adamant fua carmina poetæ, quàm parentes liberos . Eft enim artificis opus quafi quidam ingenti fetus: de quo Socrates ait reéhusiudicare obftetricem quam matrem ipfam. Spofis item amantibus mos eft {fuam cuique fponfam certatim extollere, Cuius rei fat magnum exemplum extat de Tarquiniis adule{centibus ; Vnde & hodie vulgo feité dicunt, Nullum reperiri deformem amafium : propterea quòd amanti vel non pulchra pulcherrima videantur . Quam fententiam eleganter extulit Theocritus in Ecloga fexta, A x ToMdus 6 MoNbaue ro ui ka) Va parta —etenim haud raro Polypheme, Que minime funt pulchra, ea pulchra videntur amori. Plato prouerbium extulit in Lyfide , {ed inuerfe, xo}ruyduweter, INQUIt,nare rw Ker Xow mae gipkavTo nah didoy A¥.id eft,Periculum eft ne iuxta vetus adagium , amicti fit quod pulchrum eft, Quafi non ideo pulchrum haberi debeat aliquid, quod fit amicum: fed ideo oporteat efle amicum, quod fit pulchrum. Huc pertinet & illud quod fcribit M. Tullus lib: De finibus quinto, Suo enim quifque ftudio maximè ducitur „Et rurfum in primo Officiorum, Quorum vterque fuo ftudio delectatus contempfit alrerum.Q uanquam hoc venia dignum, hactenus communem illam pauvre valere, vt luis quiſque liberis, ſuis artibus,ſuo inſtituto, ſuis inuentis,ſuæ patriæ paulo impenfius faucat:nifi eo vique cecitatis nos rapiat, vt & virtutes alienas calumniemur,& noftris blandiamur vitis eaque virtutum nomine donemus. ac fibi quifque fit quod fibi fuit Suffenus Catullianus, aut Meuius Horatianus . Quod vitii Flaccus in EpiItolis notans, Dum mala (inquit ) deleétent mea me, vel deniue fallant. Atque hoc loco Porphyrio indicat Horatium re. {picere vulgaram fententiam ,quod homines ſuis malis non folum non doleant,verumetiam deleétentur:eaque de re Grecumadagium efle celebratum . Vetùm id adagium vitio librariorum defideraturin feriprara. Eodem pertinet quod alibi dixit Horatius, ) Turpia decipiu nt cecum vitia,aut etiam ipfa hae, Deleant,yeluti Balbinum polypus Agnæ. id eft, 62 Nam Balbino ftulto amanti etiam polypus Aone amica fiaue quiddam olere videbatur. Eft autem polyp rium graue olentiunrt, itidem vt hircus alarum . Vndc& pe, inquit, à me mi Attice quibus exercitati lumus fatis.Nemo vnquam neque poeta,neque orator fuit,gui quenquam meliorem fe arbitraretur. Hoc ctiam malis contingit. Quid tu Bruto putas ingeniofo & erudito, de quo etiam experu fumus ? Nuper 1n edito fcripferam rogaru tuo.meum mihi placebat, illi ſuum. Quinetiam quum ipfius precibus addućtus penè fcripfiflem ad eum de optimo genere dicendi, non modo mihi, fed etiam tibi fcripfit; fibi illud quod mihi placeret, non probari . Quare finamus, quefo, quenque fibi (eribere. Suam cuique fponfam, mihi meam; Suum cuique amorem, mihi meum , Non fcite, Hoc enim Attilius pocta duriflimus. Haétenus Cicero. Cuius ex verbis apparct hos duos verficulos , Suam cuique, & cetera, ex Attiliana quapiam fabula fumptos efle. Idem Tullius libro Tu{culanarum quelt, quinto,Muficorum vero perftudiofam ac: cepimus, poetam etiam tragicum, quam bonum, nihil ad vem; In hoc enim genere nefcio quo paćto magis quàm in aliis, fuđ cuique pulchrum eft. Adhuc neminem cognoui poctam (& mihi fuit cum Aquinio amicitia ) qui fibi non optimus videre: tur.Sic fe res habet:te tua,me delectant mea. Eandem fententiam Plautus in Sticho, diuerfis verbis, fed nimis quam elegater extulit, Suus, inquit, rex regina placer: ſua cuique ſponſa fponfo. Huc referendum & Theoctiticum illud, Keo yap Sd con: adios fg naKS Vos pe Nosy id eft, Nec mihi forma profeto mala eft,fi yera loquuntur: Idimitans Maro, 5 Nec [um adeo informis:nuper me in littore yidi, Quum placidum ventis ftaret mare. Apertius allufit ad adagium Elaccus,in epiftola quadam, louis auribus iſta Seruas.fidis enim manare poetica mella Te folum,tibi pulcher. Tibi pulcher, dixit, pro tibi ipfi placens. Non diffidet ab hac 5 epiſtola 48. adducir ex Tychonio quodam, Quod volumus, fanctum eft.Eft autem hemeftichium carminis heroici: Patrie fumus,igni alieno lucalentior. 16 _ Prouerbii faciem haber atque ad caridem pertinet fententiam quod eleganter {cripfit Lucianus in Encomio patrig, k ô Tis wurElSos rà nariòs KauneoTee5s 09 here A TUP XAOS TVess-id elt, Ac patriæ fumus luculentior homini videbitur quam ignis alibi.Philoftratusin Atiad, 6 Onis d tož u, ru To He Alvaro A elle 5 colt ofdky En tome. id eft, Thefeus vero amat quidem, fed Athenarum fumum , nam Ariadnen neque vidit adhuc, neque ctiamdum cognouit. Apud Homerum, terre natalis fumum Viyfles optat videre furgen: tem:vnde & ductum prouerbium.Sic enim legitur Odyffee di Temlvos xed xamvoy cab voîrou Hsyotns. id eft, Exoptans oculis furgentem cernere famum Natalis terre. Viua vox. 7 Viua yox olim dicebatur, non ſcripta , ſed ab ipſo pronunciantis ore percepta, quali yiuida atque efficax. Nam viua nonnunquam dicuntur quæ natiua fant, non fadtitia. vt, Viuo de marmore, & Viuóque fedilia faxo : Ineft autem rebus natiuis nefcio quid gratia genuine, quod ars nulla queatimitatione confequi. Porrò feriptura vox quepiam elt,fed quafi fa&titia, veregue vocis vicu nque imitatrix. Deeft a@us motufque, hoc eft vita. Siquidem actio, vt eft autor Fabius; orationis quafi vita eft: rerum inuentio, offi inftar eft: ordo neruos imitatur: elocutio carnem, cutem, colorémque: memoria fpiritus vice fungitur . Quibus omnibus accedit pronunciatio, velut motus quidam vitalis . nullum cnim certius argu mentum vitæ quàm motus, Vnde & flumina viua dicuntur, & argentum viuum . Contrà mortua quæ torpent, languéntque. Gicero libro Tuftulanarum qualtionum fecundo,Licet enim fatis exemplorum ad imitandum ex le&tione fuppeditet, tamen viua illa, ve dicitur, vox alt plenius, precipuéque preceproris, Idem ad Atricum lib, 2, Vbi funt nunc quiaiunt gens guys; Quanto magis vidi ex tuis literis quam ex illius fermo= ne, quid ageretur. Porrò quod Cicero protulit abruptum ac mutilum,hoc quidam {upplerunt de fuo ad hunc modum, tó ous devis ute évi ove EV. Plinius Iunior in epiltola quadam hcit. ad Nepotem, Preterea magis,vt vulgo dicitur,viua vox aff Nam licet actiora fint que legas, altius tamen in animo feder que pronunciatio, vultus,babitus, geftus etiam dicentis adfigit.Seneca Epiftola quinta,Plus ramen tibi & viua vox & con uictus quàm oratio proderit. Diuus:Hieronimus in prefatio~ ne generali , Habet nefcio quid latentis ene igia viva vox, 8 in aures difcipuli de dogtoris ore tran (fufa, fortius fonat Haétenus ille . Vnde celebratä illud AEfchinis de Demolthene, e iij Vins Mortis
