Page 83 [83]
Charitas.
dase
Geni fine
demones bi¬
ni.
Bruto funs
geniusmalus
apparet.
cælefti paflu cum liberis fuis vadie maximus omnis xui re&tor
Velpafianus auguftus, fellis rebus fubueniens . Hic eft vetu¬
O referendibene merétibus gratiam mos, vt tales nu¬
minibus aferibant.Quippe & omnium aliorum nomina deo¬
rum,& que fupra fiderum retuli, ex hominum nata fant me¬
itis. Hactenus Plinius. Ouidius, :
Conueniens homini eft hominem feruare voluptas,
Et melius nulla quæritur arte fauor.
Plutarchus in commentario quem inferipfit Ad
cipem indo&um, negat deos hoc nomine fælices efle quod
quamdiuriffime viuant,fed quòd virtutis fint principes & au¬
thores. Poxrò Paulus virtutum fammam ad charitatem re¬
fert : charitatem autem ın co fita , yt de quamplurimis quam¬
opume mercamur. Huc refpexit Gregorius Nazianzenus in
oratione De cura pauperum,Fias nquit,erumnofo Deus,mi¬
fericordiam Dei imitando , nihil'enim æquè diuinum habet
homo ac beneficétiam. Quanquam autem apud Chriftianos
Dci appellatio non eft ylli mortalium vel periocum commu¬
nicanda, neque omnino tam infignis tamque foeda adulatio
eft in mores noftros recipienda:tamen fieri poteft vt huius a¬
dagiy fit vfus neque improbus negueincécinnus , f quis hoc
modo dicat, Quum tatis malis Premerer vt nemo mortalium
aut vellet aut poilet opitulari, cu ynus mihi preter fpem exti¬
tiſti,ruóque beneficio me non feruafti modo,periturum alio¬
qt, verumetiam ornatioré aliquanto fecifti quàm antea fuc¬
um. Vtautomnino nufquam, autin nobis certè duobus lo¬
cum habeat vetus illud Græcorű adagium, 496005 Av Tea
dxpsyoy. Aut hoc modo,Literis debeo omnia etiam vitam:
fedipfas tibi debeo literas > qui mihi tua liberalitate fuppedi¬
tas,alifque otium meum. Quid autem eft quod Greci dicunt
dy eoars ty pay Aetusyioy, {1hocnon eftAut hoc pato, Qui
mediocri beneficio iuuat fit fane amicus : verum quiarte fua,
fingularique cura atque induftria vitam iamiam fugientem
retinet ac reftituit (id quod vtique facit medicus ) quid aliud
eft quam quod Graci didtirane, su Sewzans avlodaoy Mus yioy 2
Aut fic,Eum in locum res erat deduéta,vt ne ipfa quidem falus
poffet auxiliari: ibi tu mihi veluti præfens quoddam numen
extitifti, & mira celeritate depulfis incommodis, in priftinum
locum reftituifti,nec {perantem nec expe&antem.vt intellige¬
rem illud non temere ditum à Græcis , čr Jenas är Tod Ne
povioy. Aut fic, In reliquis quidem rebus mihi ſemper amiciſſi¬
mus fuiſtizin hac vero caufa n6 amiciffimus modo, verumetia
pene dixerim,quod Graci dicunt,dy onus dyGedaoy d'au vioy.
Homo homini lupus, 70
AySpamns éeoaaov Aurgs id eft Homo homini lupus. Superio¬
ri quaf diuerfum eft, ac velut hinc effea videtur quod vfur¬
pauit Plautus in Afinatia, Homo homini lupus.
mut ne quid fidamus hominiignoto,fed perinde at
caueamus . Lupus eft, inquit, homo homini,non
qualis fit non nouit,
Coturnix Herculem.
Ooné towrw Hagxdlus ry KoLeTER SY. id eſt,
Seruauit Herculem coturnix {trenuum.
Senarius eft Grecis prouerbij vice celebratus : quem tamen
Zenodotus negat apud vllum veterum fcriptorum inueni
ceterum dici folitum de iis qui in periculo ferwati eflent ab iis
à quibus minimè {perarant.Adagionis originem ad huiufmo¬
di fabulam referunt,Coturnicem quandam Herculi in deliciis
fuifle cuius nidore,quum viua incenderetusille mortuus fit in
vitam reftitutus. Meminit huius fabulz Athenaus quoque li¬
bro nono, feribens , Herculem Iouis & Afteria filum sin Li
byam proficifcentem a Typhone fuiffe interemptum: reuoca¬
tum autem in vitam odore coturnicis illiab Iolao admote,&
ob cam caufam Phoenices Herculi coturnice facrificare,
Genius malus. 72
Eiquod modo retulimus, Homo homini Deus, contraria
videtur Genius malus:quem Graci di untékéso quo nomi¬
ne vocamus cos quibus incommodorum noftrorum maxi¬
mam partem acceptam ferimus, idque etiam hodie vulgato
fermone , Sunt enim omnino quidam his aut illis ita inau fpi¬
cati,vt tanquam fatum quoddam malum, atque in perniciem
illorum nati iure videri poffint . Porrd prouerbium apparetà
prifcorum opinione profectum, qui fingulis binos genlos ar
tribuunt, qūos dæmones vocant: neque hominibus modo,
verumetiam locis atque adibus: quorum alter perniciem no¬
bis moliatur, alter iuuare ftudeat. cuius fententia fuit Empe:
docles,, citante Plutarcho in libello De animi tranquillitate.
uo pertinet illud Bruti, quod in cius vita memorat idem
Plutarchus, Nam Bruto quum dics ille fatalis im minerer & irn
Afia no&e ferme intempefta ex more vigilaret in tabernacu¬
lo, lucerna iam emonente „Videre vifus clt perfonam quan¬
am tragicam, & humana {pecie maiorem. Atque ille proti¬
nus, yt erat animo intertitos, pércôtatus ci guifnam effet aut
homing aut deorum. Cui illa cum mu cmure, Tuus fum Brute
genius malus:Philippis me videbis Eadem itaque imago rur¬
uerfus prin¬
4o monce¬
E alupo
homo,qui
ops
Y
ſus âpparuit co nfligenti Philippisiquze quidem illi pugna poe
{trema fuit. Huic confimilem quandam fabulam idem r
fert de M.Antonio atque Augufto: videlicet lios reliquis qui
dem in rebus amanter fummaque inter fele concordia agi¬
talle : ceterum in ludis guos ad zmulationem quandam ede¬
bant, OQauiuni femperAuperiorem effe (oliti Eam rem An¬
tonium non mediocritex difcruciafle : Fuiffe autem im Anto¬
niano comitatu magum quempiam AEgyptium : is;feu quod
verè noffet eius fatum, feu quod ad‘ gtatiam Cieopatra'
fingeret, eum admonuit vt 4 Catare fe quantum poffer feiun¬
geret:quod ipfius genius,alacer alioqui; genium illins refor¬
midarer : quoque propius accefliflet, hoc humilior dercétiôr¬
que videretur, Leftatur & Plato,Socrati peculiarem quéndan
fuifle genium, de quo fcripfit Apuleius & Plutarchus. De ge¬
nio fenfiffe viderur Verentius,quum aitin Phormione, -mihi
vlu venit hoc, fcio: Memini relinqui me,deo irato meo:Q uin
& noftrates theologi,veteres illos, opinor, fequuri,duos vni¬
cuique genios, (quos angelos vocant} abip{6 protinus exor¬
dio vite adferibunt: amicum,q ui commoda noftra proétiret:
malum, qui modisomuaibus in exitium noſtrum immineat:
Bonum genium explicat Neuiusin Stalagmonis apud Dona¬
tum; A deo meo propitio meus homo eft: Item Perfius ¿Dus
itatis genioque ſiniſtro . Poftremd prouerbium refipiunt in
genere omnia illa , Iraŭs diis, Propitiis dis .Terétius, Nefcio:
nifi deosiratos fuifle mihi fatis fcio,qui aufcultauerim ei, Ho
Yatius in Sermonibus,
-immeritalg ue laborat
Iratis natus pariés diis atque poetis: İdem rurfum,
-Vertumnis,quotquot funt,natus iniquis:
Idem in Odis,
Diuis orte bonis optime Romula
Cuſtos gents abes, Homerus Iliad. ¢,
Sosy Ts H Homes. idiefts >
Deus quifpiam iratus eft; Et Virgilius,
Diss equidem aufpicibus,reor,& Iunone fecunda, 3
Eodem pertinent & hæc, Solus à diis diligere Antiplio: & Dij
non refpiciunt: &, Modo Tuppiteradfit: 8, Si quem numina
leua finunt : & Dexter adfic Apollo : atque id genus fexcenta
paſſim apud poetas obuia. Eric autem venuſtus fi 24 fpeciem
defcenderis:vi Hic feribie carmina, Mufis,quotquot funt,ira¬
tis.Canitirato Apolline, Eam caufam egit ineprilimè, plané¬
que irata Suadela, Marte finiftro pugnauimus. Neptuno pro¬
pitio nauigauimus, Mercurio opinor, irato, cú hoc verératore
fum pactus.Irata Venere dat operam liberis „de co qui defor¬
mes filios progeneret . Inuita Minerua ; qui parum fæliciter
artem exerceat:
ANIMAD. HÈNR. STEPH È
V. Dinis orte bonis optime] Fallitur hic,dum hünc verfum exé:
pli caufa profert, quafi Bonis dinis acciplatu pro propitiis, &
Opponaturillilratis dis.quum,vr reéte Acron admonet,& fa:
cilè perfpici potelt. hoc di&um illi fir fimile, Diis genite & ge¬
niture deos. Sic Prolem vel Progeniem diutim, Genus diutimt
folent vocare poeta hunc yel illum > guum quandam nobili¬
tatis vel generofitatis animi Éole exprimere volunt : hac
in re,fî in alia vIla, Homerum imitantes, apud quem frequen¬
ter ioyos appellantur reges:
Dextro Hercule,autamico Hercule. 73
Eiufdem eft generis, fed obfcurius
legitur,
Diues amico Hercule.
Etitem apud Perfium, so fi
Sub raftris crepet argenti mihi feria,dextto
Quod quidem in eos competit qui imaccumulandis opi
funt bene fortunati. Idqueinde natum exiftimar, quod Her¬
cules motiturus, dixerit eos opulentos futurosiqu deci¬
mam bonorum fuorum partem confecraflent: proinde locu¬
pletes plerofque ita facere folitos. Tamerfî Plutarchus in Pro.
blematis,huius cofuetudinis aliam adfert caufam: pura quod
ipfe quondam Hercules, boum, quos Geryoniabftulerat, ii
Palatino décimam partem immola it, vel quod Romanos ab
Hetrufcis decimati folitos liberarit
Diis hominibälque plaudentibus. 7
Prouerbialiseft & illa hyperbole Diis hominibii(que plau¬
dentibus:pro co quod eft fœliciter atque aufpicato.Cicero ad
Q. ftatvem, Vatinium, a quo palam Oppugnabatur arbitratu
noitro concidimus;diis homimbüfque plaudentibus.Idem li¬
bro Epiftolarum familiarium primo} Neque foldm dixi „fed
etiam fic Facio,diis hominibifque approbantibus . Rurfus ad
Q. fratrem lib. 3.in diuerfam fententiam vertit prouerbium,
NIG nofterinquit,Pompeins diis hominibúfqļucin uitis n
tiumibuerterit, Quanquam hoc ipfum per fe deos homi
que, prouerbiale himirum eft ob figüram,atque apud poe¬
tas pene folenne. Dedm arque hominum fidem, Diis aique
hominibus inuifus Neque dcos negue homines meruit
Homerus, +
> quod apud Horatiuni
aA.
Antoni} Ge"
9 Se
nims Augi fé
genium refof
midaris: