Page 82 [82]
Anagyrafins
Platonis lo¬
cus quem Ci
cero eSt imi¬
baths.
¬
latum facellum fuum vicinos omnes funditus euertit.atque hu
lus adagit mentionem fieti apud Ariftophanem in Lyfiftrata.
Et fant apud Ariftophanem locus fic habet.
ThoSey ctor; Avayueseu7o ey 9) aby Ale.
Out A væyness uol xouvi S dox.
Vnde aduenit? ab Anagyro.ergo per Iouem
Anagyrus efle motus apparet mihi. `
Suidas huiufmodi ferme commemorat, Anagyrafium quédam
genium fuiffe,fic è loco quem diximus,cognominatum,qui fe¬
nem vicinum, quod lucum fuum incidifler, huncad modum
vltus fir.Senis concubine infanum quendam amorem immifit
inillius flium : que quum adolefcentis animum pellicere non
poſer, cum vltro apud patrem detulit quòd fefe de ſtupro non
defineret interpellare.Pater perſuaſus à muliere, filium è tecto
precipité dedit,ac intéremit.deinde facti peenités, femetipfum
laqueo prefocauit.. Poftremò mulier fefe in puteum abiecit.
Atque huius fabula citat authorem Hieronymum haud fcio
quem,in opere De tragædiarum feriptoribus.
Capra contra fefe cornua. 66
H af xad taunis m xiegra, id eft, Capra contra femetipfam
cornua . Ad fuperiorum claflem pertinet , ab apologo natum,
Capra quxpiam guum effet iaculo vulnerata, circunfpeétans
vndenam id mali fibi cueniflet,arcti contemplans caprinis cor¬
nibus compa&tű , dixit ad hunc modum, xer’ iuevmis pura TÀ
xéeg7a.id eft,in meam ipfius perniciem produxi cornua,
Atlas celum. 67
Ars mov Sec, id et Atlas cxlum . Subaudiendum, {md\¬
fare, id elt, fufcepit. Dici folitum de iis qui fefe magnis & mo¬
leftis innoluunt negotiis , ipfique fibi malum accerfunt, Nam
hic Calum hofpitio excepit.deprehenfus autem quod illi tru¬
xiflet infidias,præceps datus eft in mare Atlanticum. Porrò no
tior elt quàm yt hoc loco fit referenda de Atlante fabula , CZ¬
lum humeris & vertice fuftinente.
Deus eximprouifo apparens. 68
Otis dad wry wis epavels , id eft, Deus ex improuifo appa¬
rens.In cos dicitur quibus,in rebus perplexi præter fpem ex¬
outur aliquis qui falutem adferat , negotifque difficultatem
expediat. Sumptum eft à côfuetudine trageediarum, in qua¬
rum plerifque , machinis quibufdam deus aliquis oftendeba¬
turidque non in {cena ipſa,ſed è ſublimi: qui repentè com¬
mutatis rebus fabulæ finem imponeret. Id quod teltatur &
M. Tullius libro de Natura deorum primo: yt quum fic ait,
Quod quia quemadmodum natura efficere fine aliqua mente
poffit non videtis , yt tragici poetæ, quum explicare argumen
ti exitum non poteftis,confugitis ad deum.cuius operam pro¬
fecto non defideraretis fi immenfam & interminatam in om¬
neis partes magnitudinem regionum videretis : Nec dubium
eft quin Tullius imitatus hic fit illud ex Platonis Cratylo,é u}
dra Neo oli reayodozoi trudy ape ni Tas binges de
aopalsvasStods desvres.id elt, Nifi fanè quéadmodum tragoe¬
diarum fcriptores ,ficubi hæferint, ad machinas confugiunt,
deos fuftollentes. Quem Platonis locum, ob ignoratum pro¬
uerbium, Latinus interpres perperam,aut certè obfcurè ver¬
tit.nimirum hunc in modum, Nififorté,quemadmodum tragi¬
ci,quoties ambigunt, commentitiis quibufdam machinamen¬
tisad dcos confugiunt. Ad eundem lapidem impegiffe vide¬
tur qui Lyfandri vitam traftulit è Plutarcho . Quum enim Ly¬
E inftituifferinnouate rempub.perpenderétque negotitt
effe difficilius quàm vt vulgaribus confiliis poffet expediri, fe¬
cit quod poerz folentin tragædia, fitis oraculis ac deorum
religione ftuduit quod conftituerat efficere.Greca fic habent,
HE i 198) E 1 7, 1
Usate éy Teorie neuw apy Gi VU TONTOS > Aoza TIvdoxeusa
204 aguopss Cente ugk xarroxevary -id elt, Quemadmodum
in tragædia machinam tollens apud ciues, reſponſa velur à
ythio reddita & oracula componebat apparabatque . Idem
fubobfcuré fed fane quam eleganter indicar Ariſtoteles libr.
i LTO. TA Guana. A yalongous TYP pui KÜT TE YO Tpòs Tlw
scusi » STAY YÒ dave DIX Tiya Hav LÉ ayayrus A
KE WTO ¿y 5 Tois XA ols muyta AA oy née Th Hrou Wu fvouÿr.
Que quidem verba fic licebit vertere, Nam Anaxagoras mé¬
te,petinde quafi deo quopiam tragico,qui repenté folet ofté¬
di,vtitur ad condendum mundum, Etenim quum hæret in ex¬
plicanda caufa quare neceffariò fit, tum illam adducit: porrò
reliquis in rebus,quiduis potius caufam facit eorum quz fiút,
quàm mentem. Vndein Gracorum tragædiis illud penè fo¬
lenne cft Toa o pepati t Aexpsviwy. id eft, Multx forme deo¬
rum,éc, quum induéto numine fabulam explicant: veluti in
Orefte Euripidis, Apollo in mediis tumultibus a parens res
turbatiffimas fubitò componit . Huius rei exemplum videtur
ab Homero duétum,qui quemadmodum Illiad. primo, Palla¬
dem inducit , vt ferocientem Achillem compefceret, ita com¬
id eft,
pluribus aliis locis numen aliquod allegat. Quod uidem
Horat.in Arte poct.vetat in comeediis fierinifi rerum difficul¬
tas maior fit quam vt poffit humana ope explicari: Nec deus
interfit,nifi dignus vindice nodus Inciderit -Qua ratione Plau¬
44
tus inAmphitryone louem induxir,edque tragico comeediam
yocat.Lucianus in Philopfeude, Ket 244
muon hraiust roroy Que md mis TUMS : ide „Ac iuxta pro¬
uerbium , arbitrabar hunc mihi, perinde quafi deum quem¬
plam,repente apparentem,a fortuna fuifle addu@um, Allufit
codem, in lib. De mercede feruientibus > Oro Tis Tii ms
Tiayodie Srol yes} ny? CENCI) exe eli Sev ean TÖ xapa nate
@uQuoy id eft , Nam hi peculiariter ad huiufmodi t'agædiam
pertinent.aut alium deum quempiam derepente exortum,at¬
quein antennis confidétem. Huc refpexit Euripides in Iphi¬
genia Aulidenfi, beds yò mle ool uiyisos. id eft,Equidem deus
tibi maximus apparui. Lucianus in fectis , Eansks, TO TÉ rea yo
Ady ombeds ix avis émpaves.1d eft, Afliftens,iuxta traga¬
dorum prouerbium, deus ex improuifo oftenfus . Apud Athe¬
næum libro fexto lurconem quendam querentem facit poeta
nefcio quis, quòd pifcium venditores vix oftenfos pifces fta¬
tim fubducerent,
Ke Fäloy QTO UTOVU Ce dyngQvous,
Am uyaris IU TESO IO oi Yeol.
Et venditos mox eximunt afpe&ui,
Venduntque,ranquam è machina, ritu dem.
Proinde quoties falus ex infperato oftenditur, id deo folet a¬
feribi.Ita Plinius lib. 25. Quippe etiã in repertis alias inuenit
cafus,alias, ve verè dixerim,deus . Idem Hb. vicefimofeptimo,
Hic ergo cafus,hic eft ille qui plurima inuenit in vita deus.
Homo homini deus. 69
Non admodum hinc abludit & illud » avJeamos Weorov
Juusvioy.id elt Homo homini Deus:quod dici folet deeo qui
fubitam atque infperatam attulit falutem , aut qui magno
quopiam beneficio iuuit. Antiquitas enim nihil aliud exifti¬
mabat effe dcum quàm ui mortalibus. Vnde frugum,
vini, legum authores , & quicungue ad vitæ commoditatem
aliquid attuliffent, cos pro diis habebat antiquitas : adeo vt
& belluas quafdam pro numinibus coluerit.velut apud xpy¬
ptios ciconiam, quod ferpentes gui certo anni tempore ex
Arabicis paludibus fubuolant,obuiam profe&a, atcere confi¬
ceréque credatur. Apud Romanos an ſerem, quod Capitolina
areem,expergefactis clangore cuftodibus, ab irruptione Gal¬
lorum feruaui Quod indicat M. Tullius,quum libro de Na¬
tura deorum primo feribit, Concludam tue a barbaris
propter beneficium confecratas. Quin & authore Prodico
Chio , corpora quedam inanima pro diis habita funt: velut
fol , luna, aqua,terra : quod ad vitam conducere viderentur,
uódque horum cõmoditate mortales maiorem in modum
de Scythe, quemadmodi in Toxaride teftatur
Lucianus,per ventum & gladium, tanquam per deos, iurant,
propterea quòd ille fpirandi fit author, hic mortis . Sed quo¬
niam, vt inquit Cicero, plurima homini ab homine vel com¬
moda vel incommoda folét oriri, & Dei proprium'eft vel fer¬
uare vel benefacere : idcirco qui in graui periculo fuccurrit,
quive ingenti quopiam afficit beneficio, quoniam Dei quafi
vice fungitur,ci cui prodeft,Deus dicitur extitiffe. Huic adfti¬
pulatur illa ſolénis apud Homer atque Hefiodum clauſula,
= Go) doriets tauv. id eft,
Dii bonorum largitores.
Et quod ait Strabo libro decimo, Recté di@um eft, mortales
tunc maximè deos imitari , quum benefici ſunt. Idem libro
decimofeptimo tradit, AEgyptios quofdam duplicem facere
deum:immortalem,qui rerum omnium fit author:&mortalé,
ignoti nominis. tum à quibus beneficio fint affecti, cos ferme
pro diis colunt . Preterea vulg6 quoque, quiin rebus perple¬
xis ac defperatis,aut ancipiti periculo feruantur,à deo quopia
aiunt fefe feruatos. Horatius,
-fic me feruauit Apollo.
Rurfum in Odis, in bello per Mercurium, & iterum ab arbo¬
ris iétu fele Fauni ope feruatum feribit. Eodem allufit Iuuc¬
nalis quum ait,
Quadraginta tibi fiquis deus,aut fimilis diis
Et melior fatis donaret homuncio.
Item Virgilius in Tityro,
O Melibæe, deus nobis hæcotia fecit.
Nanque erit ille mihi femper deus:illius aram
Sæpe tenernoftris ab ouilibus imbuet agnus.
Deinde reddit caufam quare fit Cxfarem loco numinis habi¬
turus,beneficium fubtexens,
Ille meas errare boues,vt cernis,& ipfum
Ludere quæ vellem calamo permifit agrefti.
Plinius Secundus libro Naturalis hiftoriæ fecundo , manife¬
ftius Graecam axeoiuiav indicauit : fed tamimpié fentiens de
NE 2
MTL ao puy avis
Pro dit has
biti ab anti
quitate.
Plinius Se