Page 82 [82]
OCR
Anagyrafins Platonis locus quem Ci cero eSt imibaths. latum facellum fuum vicinos omnes funditus euertit.atque hu lus adagit mentionem fieti apud Ariftophanem in Lyfiftrata. Et fant apud Ariftophanem locus fic habet. ThoSey ctor; Avayueseu7o ey 9) aby Ale. Out A væyness uol xouvi S dox. Vnde aduenit? ab Anagyro.ergo per Iouem Anagyrus efle motus apparet mihi. ` Suidas huiufmodi ferme commemorat, Anagyrafium quédam genium fuiffe,fic è loco quem diximus,cognominatum,qui fenem vicinum, quod lucum fuum incidifler, huncad modum vltus fir.Senis concubine infanum quendam amorem immifit inillius flium : que quum adolefcentis animum pellicere non poſer, cum vltro apud patrem detulit quòd fefe de ſtupro non defineret interpellare.Pater perſuaſus à muliere, filium è tecto precipité dedit,ac intéremit.deinde facti peenités, femetipfum laqueo prefocauit.. Poftremò mulier fefe in puteum abiecit. Atque huius fabula citat authorem Hieronymum haud fcio quem,in opere De tragædiarum feriptoribus. Capra contra fefe cornua. 66 H af xad taunis m xiegra, id eft, Capra contra femetipfam cornua . Ad fuperiorum claflem pertinet , ab apologo natum, Capra quxpiam guum effet iaculo vulnerata, circunfpeétans vndenam id mali fibi cueniflet,arcti contemplans caprinis cornibus compa&tű , dixit ad hunc modum, xer’ iuevmis pura TÀ xéeg7a.id eft,in meam ipfius perniciem produxi cornua, Atlas celum. 67 Ars mov Sec, id et Atlas cxlum . Subaudiendum, {md\fare, id elt, fufcepit. Dici folitum de iis qui fefe magnis & moleftis innoluunt negotiis , ipfique fibi malum accerfunt, Nam hic Calum hofpitio excepit.deprehenfus autem quod illi truxiflet infidias,præceps datus eft in mare Atlanticum. Porrò no tior elt quàm yt hoc loco fit referenda de Atlante fabula , CZlum humeris & vertice fuftinente. Deus eximprouifo apparens. 68 Otis dad wry wis epavels , id eft, Deus ex improuifo apparens.In cos dicitur quibus,in rebus perplexi præter fpem exoutur aliquis qui falutem adferat , negotifque difficultatem expediat. Sumptum eft à côfuetudine trageediarum, in quarum plerifque , machinis quibufdam deus aliquis oftendebaturidque non in {cena ipſa,ſed è ſublimi: qui repentè commutatis rebus fabulæ finem imponeret. Id quod teltatur & M. Tullius libro de Natura deorum primo: yt quum fic ait, Quod quia quemadmodum natura efficere fine aliqua mente poffit non videtis , yt tragici poetæ, quum explicare argumen ti exitum non poteftis,confugitis ad deum.cuius operam profecto non defideraretis fi immenfam & interminatam in omneis partes magnitudinem regionum videretis : Nec dubium eft quin Tullius imitatus hic fit illud ex Platonis Cratylo,é u} dra Neo oli reayodozoi trudy ape ni Tas binges de aopalsvasStods desvres.id elt, Nifi fanè quéadmodum tragoediarum fcriptores ,ficubi hæferint, ad machinas confugiunt, deos fuftollentes. Quem Platonis locum, ob ignoratum prouerbium, Latinus interpres perperam,aut certè obfcurè vertit.nimirum hunc in modum, Nififorté,quemadmodum tragici,quoties ambigunt, commentitiis quibufdam machinamentisad dcos confugiunt. Ad eundem lapidem impegiffe videtur qui Lyfandri vitam traftulit è Plutarcho . Quum enim LyE inftituifferinnouate rempub.perpenderétque negotitt effe difficilius quàm vt vulgaribus confiliis poffet expediri, fecit quod poerz folentin tragædia, fitis oraculis ac deorum religione ftuduit quod conftituerat efficere.Greca fic habent, HE i 198) E 1 7, 1 Usate éy Teorie neuw apy Gi VU TONTOS > Aoza TIvdoxeusa 204 aguopss Cente ugk xarroxevary -id elt, Quemadmodum in tragædia machinam tollens apud ciues, reſponſa velur à ythio reddita & oracula componebat apparabatque . Idem fubobfcuré fed fane quam eleganter indicar Ariſtoteles libr. i LTO. TA Guana. A yalongous TYP pui KÜT TE YO Tpòs Tlw scusi » STAY YÒ dave DIX Tiya Hav LÉ ayayrus A KE WTO ¿y 5 Tois XA ols muyta AA oy née Th Hrou Wu fvouÿr. Que quidem verba fic licebit vertere, Nam Anaxagoras méte,petinde quafi deo quopiam tragico,qui repenté folet oftédi,vtitur ad condendum mundum, Etenim quum hæret in explicanda caufa quare neceffariò fit, tum illam adducit: porrò reliquis in rebus,quiduis potius caufam facit eorum quz fiút, quàm mentem. Vndein Gracorum tragædiis illud penè folenne cft Toa o pepati t Aexpsviwy. id eft, Multx forme deorum,éc, quum induéto numine fabulam explicant: veluti in Orefte Euripidis, Apollo in mediis tumultibus a parens res turbatiffimas fubitò componit . Huius rei exemplum videtur ab Homero duétum,qui quemadmodum Illiad. primo, Palladem inducit , vt ferocientem Achillem compefceret, ita com id eft, pluribus aliis locis numen aliquod allegat. Quod uidem Horat.in Arte poct.vetat in comeediis fierinifi rerum difficul tas maior fit quam vt poffit humana ope explicari: Nec deus interfit,nifi dignus vindice nodus Inciderit -Qua ratione Plau44 tus inAmphitryone louem induxir,edque tragico comeediam yocat.Lucianus in Philopfeude, Ket 244 muon hraiust roroy Que md mis TUMS : ide „Ac iuxta prouerbium , arbitrabar hunc mihi, perinde quafi deum quemplam,repente apparentem,a fortuna fuifle addu@um, Allufit codem, in lib. De mercede feruientibus > Oro Tis Tii ms Tiayodie Srol yes} ny? CENCI) exe eli Sev ean TÖ xapa nate @uQuoy id eft , Nam hi peculiariter ad huiufmodi t'agædiam pertinent.aut alium deum quempiam derepente exortum,atquein antennis confidétem. Huc refpexit Euripides in Iphigenia Aulidenfi, beds yò mle ool uiyisos. id eft,Equidem deus tibi maximus apparui. Lucianus in fectis , Eansks, TO TÉ rea yo Ady ombeds ix avis émpaves.1d eft, Afliftens,iuxta tragadorum prouerbium, deus ex improuifo oftenfus . Apud Athenæum libro fexto lurconem quendam querentem facit poeta nefcio quis, quòd pifcium venditores vix oftenfos pifces ftatim fubducerent, Ke Fäloy QTO UTOVU Ce dyngQvous, Am uyaris IU TESO IO oi Yeol. Et venditos mox eximunt afpe&ui, Venduntque,ranquam è machina, ritu dem. Proinde quoties falus ex infperato oftenditur, id deo folet aferibi.Ita Plinius lib. 25. Quippe etiã in repertis alias inuenit cafus,alias, ve verè dixerim,deus . Idem Hb. vicefimofeptimo, Hic ergo cafus,hic eft ille qui plurima inuenit in vita deus. Homo homini deus. 69 Non admodum hinc abludit & illud » avJeamos Weorov Juusvioy.id elt Homo homini Deus:quod dici folet deeo qui fubitam atque infperatam attulit falutem , aut qui magno quopiam beneficio iuuit. Antiquitas enim nihil aliud exiftimabat effe dcum quàm ui mortalibus. Vnde frugum, vini, legum authores , & quicungue ad vitæ commoditatem aliquid attuliffent, cos pro diis habebat antiquitas : adeo vt & belluas quafdam pro numinibus coluerit.velut apud xpyptios ciconiam, quod ferpentes gui certo anni tempore ex Arabicis paludibus fubuolant,obuiam profe&a, atcere conficeréque credatur. Apud Romanos an ſerem, quod Capitolina areem,expergefactis clangore cuftodibus, ab irruptione Gallorum feruaui Quod indicat M. Tullius,quum libro de Natura deorum primo feribit, Concludam tue a barbaris propter beneficium confecratas. Quin & authore Prodico Chio , corpora quedam inanima pro diis habita funt: velut fol , luna, aqua,terra : quod ad vitam conducere viderentur, uódque horum cõmoditate mortales maiorem in modum de Scythe, quemadmodi in Toxaride teftatur Lucianus,per ventum & gladium, tanquam per deos, iurant, propterea quòd ille fpirandi fit author, hic mortis . Sed quoniam, vt inquit Cicero, plurima homini ab homine vel commoda vel incommoda folét oriri, & Dei proprium'eft vel feruare vel benefacere : idcirco qui in graui periculo fuccurrit, quive ingenti quopiam afficit beneficio, quoniam Dei quafi vice fungitur,ci cui prodeft,Deus dicitur extitiffe. Huic adftipulatur illa ſolénis apud Homer atque Hefiodum clauſula, = Go) doriets tauv. id eft, Dii bonorum largitores. Et quod ait Strabo libro decimo, Recté di@um eft, mortales tunc maximè deos imitari , quum benefici ſunt. Idem libro decimofeptimo tradit, AEgyptios quofdam duplicem facere deum:immortalem,qui rerum omnium fit author:&mortalé, ignoti nominis. tum à quibus beneficio fint affecti, cos ferme pro diis colunt . Preterea vulg6 quoque, quiin rebus perplexis ac defperatis,aut ancipiti periculo feruantur,à deo quopia aiunt fefe feruatos. Horatius, -fic me feruauit Apollo. Rurfum in Odis, in bello per Mercurium, & iterum ab arboris iétu fele Fauni ope feruatum feribit. Eodem allufit Iuucnalis quum ait, Quadraginta tibi fiquis deus,aut fimilis diis Et melior fatis donaret homuncio. Item Virgilius in Tityro, O Melibæe, deus nobis hæcotia fecit. Nanque erit ille mihi femper deus:illius aram Sæpe tenernoftris ab ouilibus imbuet agnus. Deinde reddit caufam quare fit Cxfarem loco numinis habiturus,beneficium fubtexens, Ille meas errare boues,vt cernis,& ipfum Ludere quæ vellem calamo permifit agrefti. Plinius Secundus libro Naturalis hiftoriæ fecundo , manifeftius Graecam axeoiuiav indicauit : fed tamimpié fentiens de NE 2 MTL ao puy avis Pro dit has biti ab anti quitate. Plinius Se
