Page 66 [66]
IT
centius tranflata ctunt,prodetit,que non turd dici poſſunt.In
quo n6 falli iudicium noftrum, folicitudine ip fa manifeftum
erit.Qua dere Grecum erit illud clegantiffimum,quo pracipi¬
Tur ita,mpoemaMiarery ii A Haec ille:afferenìs præceptű ex
tertio,vcopinor,libro Rheroricorum Auftorelis fumpeum.ibi
enim legunturhac verba, dygs oY dt aroy darlo To Fevdoy¬
roy. aury ord mova irficiy . Potrò he que ab illo, Fa
bio dico,proferuntur exempli caufa formule, Vr ita dicam, Si
licet dicere,&c.relpondent his, dsareer paver, & clover, & di xe
ToUTOoy Elmi Tey Tedary , & A dT aveqauvAuvTxarresy AER. JUL
quidé funt(ytait Dionyfius Longinus,authores citans Arifto¬
telem & Theophraftum)ucAhuare TW Rgotoy ueradoody,id eft
molitiones vel premollitiones audaciü metaphorarü.Q uibus
fubiungit hecyi è SOT MMos pacY si&Te TATA UnC& (fed tanen
as autmormrunas legendum videtur ) alludens fortafle ad ea
ipfa Aviftotelis que paulo antè protuli verba:omnis hyperbo¬
les remedium efle dicentis illam apotetaAufiy. Ceterùm quum
prolatis illis pakiyaror exemplis,addar corinuò pòft, 79 av
Tiunorsshaav, IATA TH TONUHed, Videtut caoTuyay Vel potius tam
rar inillis etiam conftituere. Quibusea refpondere quæ
uintilianus affert,vtad premuniendum fiquid periculofius
finxifle videbimur, accommodata, modé ame diétum eft. Vn¬
de confentaneum efle cxiftimo vt eafdem tarnpiiows vel apo
anus (idelt zotmanées ) ac præmolliionis fiue premu¬
nitionis cenfeamus efle formulas.Ac re vera,qui dicit, Si tamé
mihi ita loqui céceditur, Sitam audax verbum mihi pronun¬
tiare licet: on ipfemet audaciam veluti præcaftigans (agosa
aiifoy 7 Weed) cius veniam quodammodo petere videtur.
Art qui ita præfatur, Vt aiunt, Vt an ait ditum, Vt vetus
yerbum yfurpem:non protinus exiftimandus eft has adhibe¬
re prafatiunculas, quòd prouerbio vel obfcuriore ytatur, vel
duriore. Quis enim non videt Grecos pariter & Latinos cas
prouerbiis illis attexere, que & apertiflima funt , & ne delica¬
Chiliadis prima
Amicorum communia omnia. PROVER., IL
CREO A TP ie, tx, id eft, Amicorum
= d communia funt omnia. Quoniam no
Vass } aliud hoc prouerbio neque falubrius,
RO neque celebratius,libuit hinc adagio¬
> rum recenfionem velut omine felici
aufpicari. Quod quidem fi ram eflet
fixumin hominG animis, quam null
non eftin ore, profecto maxima ma¬
> lorum parte vita noftra leuaretur, Ex
hoc prouerbio Socrates colligebat, o¬
rum,inguit funt omnia.Boni vui deorum funt amici. Et ami¬
corum inter fe communia funt omnia. Bonorum igitur viro¬
rum funt omnia.Refertur apud Euripidem in Orefte,
HSI 1002 TH THY Gi doy id eft,
Inter enim amicos cunéta funt communia.
Idem in Pheniffis,
—ug ive p22 didsy žy: id eft,
Communis omnis éft amicorum dolor.
5 Idemin Andromacha,
ikov zok ctr idoy oinyves QINI
OeJös murar KAX KINZ appare. id eft,
Nam yerè amicis proprium prorfus nihil:
Sedinteripfoscun&a funt communia.
Terentius in Adelphis,Nam vetus quidem hoc verbum, Ami¬
corum inter fe communia effe omnia. Teftantur & apud Me¬
nandrum fuifle in eadem fabula.M. Tullius lib. Offic. 1. Vrin
Grecorum,inquit,prouerbio elt, Amicorum efle omnia com¬
munia. Cıtatur & ab Ariftotele lib. Moralium 8. & à Platone
de Legib. 5. Q uo loco conatur demonftrare, felicifimum rei¬
pub.ftarum,rerum omnium communitate conftare:mén u
TOL yw DNs TIA X) TOUTE XA) VUIL IE mpu Tè ZUA Agg¬
go ay eyo KT] mére Laon Rasa NET dE ds pros
ÉH ysive Ta piov. id elt, Prima quidem igitur ciuitas eft & rei¬
publica {tatus,ac leges optimz,vbi quod iam olim dicitur, per
omnem ciuitatem quàm maximé fieri poteſt obſeruabitur.Di¬
cum eft autem vere,tes amicorum communes effe. Idem ait,
Felicem ac beatam fore ciuitatem „in qua non audirentur hac
verba, meum & non meum. Ariftoteles lib, Polit, 2. temperat
Platonis fententiam, volés poffefionem ac proprietatem effe
penes certos:ceterum ob yfum, virtuté & focieratem ciuilem,
omnia communia,iuxta prouerbium. Mattialis lib. 2. iocatur
in quendam Cadidum, cui femper in ore fuerit hoc adagium,
quum alioqui nihil impettiret amicis.
Candide ggv% phon lunt hæs tua Candide qu.
tiflimas quidem aures offendere yllo modo poffunt? Ac tãtum
abeft profedò vi quoties hac legimus,ayoeammifews caufa po¬
fica exiftimare oporteat:ve faepe ad conciliadam fidem aut ad¬
iungendam dignitatem orationi adhibita efle credere debea¬
mus.Suntenim quædam tante authoritatis prowerbia,vt ora¬
culis etiam comparentur, ex quorum numero qui aliquod v¬
furpaturus,ita prefatur,Iuxta prouerbium:perinde eft ac fi di¬
ceren Iuxta oraculum. Synchusin quadam ad frawem epifto¬
la, yds re av apemed's ousnnseixet TTURA MANOV 7d x¢no¬
Wid RHO IS 7 dyaixeus TOUTO Ya TU 5 oida, T0, OUAIS KO uÁTuS 00 TIS
où Luviferæ.quæ parœmia(yt hoc obiter admoneam)ex prxter¬
miſſlis ab Eraſmo ynaeft. Quid tandem eft ergo apormmjarew
Tiouesiuia,li hoc non eft? que funt ad hoc accommodate lo¬
quendi formule? Nimirum tales qualis illa eft apud Ciceroné,
Sed yrin prouerbio eft(erfi humilius diétum eft , tamen confi¬
mile eft){copas,vt ita dicam,mihi videntur difloluere.Sic Gre¬
cus quidam author, ne videretur ignorare quale id effet quo
vrebatur prouerbium, fed oftenderet fe fibi cõfcium efle, illud
ex vulgi fece petit fe vfurpare,dixit, xz] rl cveperld aresipuhow.
Inter mocmrMiéeus formulas annumerari poflunt, meo quidé
iudicio , & iltæ, ire n Tate & 6s Mga ci rattoytes, quarti
pofterior ex carum eft que ab Erafmo recenfentur numero.
Idem valent & hæc verba, variata orationis forma, 7oú7o du TO
routouQwoy.vt apud Plutarchum,gexe 8 ú puois ms EITEN Al
Éyouox voowy ey faust, 70070 i To Tatto Lvoy, tx moù poos du ipay¬
Tas \auCavoloa, Tas édynd bres ix roû rœuares-Huc pertinent ilta,
x Guy ro ms aue SILOS, E Ky LU xgOTE 5V EZY item hæc, € xz]
Toy que sud NS 9Vs € È, duorxagisiegs sh.pofirisvidelicer per pa¬
réthefin his verbis,a à, Juxedziesy dini, & et xa) Sugcetscess Shr.
Sunt & alij mpoeaxAn&eos modi,quos aliis querendos apud au¬
thores relinquo.Hoc faltem probatum fatis efle puto, ex om¬
nibus formulis quas,tanquam cius exempla,Erafmus citanvel
nullam,yel ynam tantum ad cam pertinere,
centuria prima.
Que tu magniloquus noéte diéque ſonas.
Atque ita concludit epigramma,
Das nihil,& dicis Candide xgive p1hoy¬
Eleganter Theophraftus apud Plutarchum in commétariolo
cui titulus, 76% Qiradkrgios, Erusue 7 pidey oh, pase del or
yous TH dituy AY 8 pidous. id eft,Si res amicorum communes,
maxime conuenit vt amicorum item amici fint communes.
M.Tullius lib. de legibus primo videtur hoc adagium Pytha¬
gore tribuere, quum ait, Vnde enim illa Pythagorica vox, n
GIRLY KSI ye PIMcw iodmm7e. id eft, Res amicorum communes,
& amicitiam æqualitatem, Præterca Timxus apud Diogenem
Laertium, tradit hoc diétum primum a Pythagora profectum
fuifle. A. Gellius No&ium Atticarum lib.1. cap.9. teftatur Py¬
thagoram non folùm huius fentétiæ parentem fuifle, verum¬
ctiam huiufmodi quandam vitæ ac facultatum communio¬
nem le uen Chriftus inter omneis Chriftianos effe
vult, Nam quicunque ab illo in cohortem illam ae
rum recepti fuiflent:quod quifque pecuniæ familiæque habe¬
bant, in medium dabant. quod re atque verbo Romano ap¬
pellatur ggivdĉiov, id elt cænobium , nimirum à vitæ fortuna¬
tumque focietate.
Amicitia equalitas. Amicus alter ipfe. 2
Hæc quoque ad Pythagoram authorem referunt, quòd
eandem complectantur fententiam , iw ONiav icomTe AV, ky
piau Juy pihorenes adrey.id eft,Amicitiam æqualitatem
efle, & candem animam. Er, Amicum, alterum ipfum. Neque
cnim quicquam non commune, vbi fortunarum æqualitas:
neque diflenfio , ybi idem animus: neque diuortium, ybi co¬
agmentatio duorumin vnum. Ariftoreles magnorum Mora¬
lim lib. 2. dzoev BovaucSe ogdd pa Gidsy dat , pue Dé a luy
tuù xa) ú burov -id eft, Quoties volumus vehementer amicum
dicere,vna, inquimus, anima mea& huius.Idem codem libro,
1518 üs tau ptas, inegs tyu. id eſt, Eſt enim, vt dicere ſole¬
mus,amicus,alter ego.Plato libro De legibus fexto, citat tan¬
quam vetus diétum, & ceu prouerbio iactatum.quAwes È ó No¬
a Ey EA, ; X P ; Saa C
35 Mutis Gv, bs lads Qirsture car pra ere, mao RH d08c\5 chen
Tek, fupedas.id eft, Nam yerus illud verbum & vere & elega¬
ter diétum eft, aqualirarem amicitia authorem cfle. Negue
taméid fentit Plato, iuuenibus ac femibus, doétis atque indo¬
Gis, ftultis ac fapientibus, robuftis ac debilibus omnia æqua¬
lia exhibenda effe , fed cuique pro fua dignitate diſtrib ui o¬
portere.Alioqui,quemadmodum ait inibi Plato, mis aytowis rt
joe dre por av.id et,Inequalibus equalia,erunt ingqua¬
lia. Ec vt ſummum ius in ſummam iniuriam yertitus, ita fum¬
maæqualitas, fumma fitinequalitas . Quemadmodum fefti¬
piter dixit Plinius, aqualitate im ferédis fententis nihil inuc¬