Page 62 [62]
à
& pinguiore, quod aiunt, Minerua rem explicare:vt plane cé¬
{tet quidin hoc opere fim fequutus, Primum iuter fententiam
Sententia vt & parcemiam ciùfmodi ratio eft ve veraque cum altera con¬
differat è iungi, vtraque rur ſus ab altera queat feiungi, n6 aliter quant
paramia, album ab homine.Vrenim no ftatim album quod homo, ne¬
que protinus homo quod album:nihil ramen vetat id album
che quod fit homo:ta non yard fit vt fententia parcemiam cO¬
ple&atur:at non ftatim quod parcemia fuerit,idem crit & fen¬
tentia:neque contrà.velut,
Auaro tam deelt quod habet, quam uod non habet, &,
Pafcitur in viuis liuor, poft fata queen:
non vr fententia func, ita funt & adagia. Ediuerfo: Egoin
portu nauigo, ve eft prouerbium,ita fentétia non eft, Rurfum,
BB reed rl exyeegy sid eft, ne puero gladium , pariter & pa¬
reemia fententiaque rationem complettitur, denique & a le¬
goriæ.Neque defuere tamen,potiflima apud Gracos , qui gra¬
uati non funt operamin hoc genere [umere pousan id eft
fententiarum collectionem , conf{cribentes. inter quos praci¬
puus Nicolaus Stobxus. Quorum ego certe laborem proba¬
rim libentius quam æmulau velim. Sedad reliqua. œror Aph¬
vocat huic funt vrait, vatia ex innentoribus cognomina , ov
Exolmis UE nbmgtos,airómuos. Q ninrilianus adyoy aita Grecis ap~
z _ pellatum A099 UT) > aowavaviyrey, à Latinoruinnonnullis
cyos vt di- apologationem,n6 fatisin yfum recepto nomine. Neque ne¬
fiinguatur è gat atoy paræmiæ confinem effe,yertim ita diltinguic, vt aivos,
totus fit apologus : parcemia, veluti fabella breuior. Exempli
loco pofuit, Non noftrum onus, bos clitellas ? Ad híc quidem
modum vfurpauit Hefiodus,
Nut d aiyoy paasto” toit yotouat KÈ gomis.
QNH teuf ngo ana ve aos Me y. id eft,
/Enon principibus referam,norint licet ipfi,
Vocalem accipiter fic affatus philomelam eſt,
Vtitur eundem ad modû & Archilochus, & Callimachus. Bua
fi Theocritus îy xwvloxeessadvoy pro parcemia videtur yfurpafle,
Alyos Ho Neyrat ngea xo) Tates ày Drove
«Spophih. Tam yeroapophthegmata non alio difcrimine diflidentà pa¬
t diffideant reemiis,quam fententia. Quemadmodum enimillud.os «rs
àparæmiis. «mio III por Ae-fimul & adabium eft & apophthegma:
ita illud Simonidisad quendam in conuiuio tacentem, da
Mos rooy TEEL DIEIS -EL & copes HN Jovid eſt,Si quideftul¬
tus ¢s,{apientem rem facis:fi verò fapiens,ftultam. Item illud,
Decet Cæfaris vxorem non folùm crimine , verumetiam cri¬
minis fufpicione yacare,apophthegma quidem eft,at né item
parcemia.Irem,Soles duabus federe fellis, fimul & prouerbium
& dsidvetoy eft.Contra,Marer nunquam, pater perfepe.Icem il¬
Scomma non lad Turonij, Ad molas funr,-xéuuaquidem eft,at non item a¬
femper ada- dagium. Quanquam funtin hoe genere quedam adeo com¬
ium. mode di&a vt facile poffintin adagiorum ordinem afcifci:ve¬
lu illud,, pixgi fopoy dios dplzidelt, Vique ad aras fumami¬
cus. Adeft enim fiat & breuitas & fententia & figura. Hae
paulo verbofius inculcauimus , nequid à nobis in hoc expecte¬
tur opere, nifi quod fub paræmiæ cadit appellationem : néve
quis per negligentiam præteritum exiftimet quod prudentes
confulréque,tanquam ab argumento alienum, pretermifimus.
COMMENDATIO PROVERB. A DIGNITATE.
Porrò autem nequis hanc doĉtring partem , tiguam nimium
humilem,& impendiò facilem, penéque puerilem, faftidiat,at¬
que afpernetur:paucis exponam,quantum hec,ficuti videntur,
miputila ,apud antiquosillos obrinuerint dignitatis : deinde
quantum adferat commoditatis , fiquis in loco fcitéque vtatur:
poltremò non vfque adeo cuiufliber elle, rete prouerbiis vti.
Principio, cognitionem adagiorum non in poftremis babitam
apud fammos viros, vel illud fat argumenti puto, quod primi
nominis authores non indigna duxerint de quibus diligenter
De prouer- voluminibus aliquot con{criberent.Q uorti primus eft Arifto¬
biis qui olim teles, nimirum tantus philofophus vt vnus hic pro multis fuf¬
feripferint. fecerit.reliquit is,telte Laertio de parcemiis volumen ynum.
Chryfippus irem ad Zenodotum duos de prouerbiis libros c6¬
feripfit. Scripfit cadem de re Cleanthes. Quorum virorum fi
labores extarent,nobis non fuiflet neceffe tanto fudore quada
ex minutis iftis {criptoribus,& iifdem,yt indiligentibus,ita de¬
pores etiam, expifcani. Reperiuntur nonnulla prouer¬
jorum collectanea Plutarchi nomine,fed paucula, câque fer¬
me nuda. Inter paræmio graphos fubinde citatur tum ab a¬
Jüs,tum ab Athenço in Dipnologia,Clearchus Solenfis,Arifto¬
telis auditor,& Ariltides:demnde Zenodotus , qui Didymi Tar¬
rhæique parœmias in compendium redegit.Citantur & Theo¬
phrafti prouerbia in commentariolis Demofthenis, Vnde li¬
quet & illos hifce de rebus commétarios reliquifle: Neque me
fugit,id operisZenobij nomine circtiferrs: yerum quoniam in¬
uenio nae tan apud Ariltophanis interpretem , Zenodoti cius
gui Didymum ac Tarrhzum in compendium redegerit,nomi¬
aros
paramia.
ROT:
Hic præter alios Milonem quendam paræmiographum alle¬
gat. Citatur & Demon quifpia, cum ab aliis copluribus, ti ab
co qui dictiones aliquot ex orationibus Demofthenis eft in¬
terpretatus : qui M: de prouerbiis libros videtur compo¬
fuifle, nam'citatur liber 40. Extant & Diogeniani collectanca,
Hefychij prafatio teftarur al ipſo copiofius explicata prouer¬
bia,quæ nudius recenfuifler Diogenianus.etiamfi opus iplum
pugnat cum fuo prologo : quum is nomenclaturam autorumi
profiteatur, & proncrbiorum argumenta : hic ita nudus fit vt
nihil efle poflir magis.ynde in conieéturam adducor,opushoc
copiofius ab authore defcriptum, poft ab alio quopiam in cô¬
pendium contractum.Suidas,gur & ipfe in hoe numero pone¬
dus eft, Theætetum quendam adducit quide prouerbiis con¬
{cripferit.Sed quidego hos, quum fapiétes illi Hebrai no du¬
bitarint hoc titulo libros aliquot edere, & arcani numinis a¬
doranda myfteria parœmiis includere:in quibus eruendis tot
tantorum theologorum ingeniadefudarunt, hodiéque defu¬
dantNec illud argumentum leue, quòd inter bonos authores Aput Pleto’
vrquifque fuit eruditiffimus eloquéuilimufque „ita quamplu- sem e Ari
rimum adagiorum ſuis libris afperfit „Ec vt a Gracis exordiar, fotelem cre“
uid magno illo Platone,ne dicam diuino, suespuad¥seesy, Vt bra prowers
fic dixerim?Ariftoteles, ferius alioqui philofophus, haudqua- bia,
qua grauatur fuis illis difpuratio nt paroemias crebras, ceu
gemmulas,intertexerc. Quem quidem ficutin cætetis , ita bac
uoque in parte Theophraitus eft emulatus.Plutarchus grauis
anétilgue ac penè tetricus author, quam multis vndique fca- Plutarch
tet adagiis? guem nec piguit inter problemata quafdam paræ- frater ada¬
mias & proponere & excutere:idque Ariftorelis exemplo.lam gré,
vtad Latinos veniam, omiffis verroqucin genere grammaticis
ac poétis (nifi fiquis in his M. Varronem exiftimat annumera¬
di, qui Menippeis illis fuisprouerbiales indidit titulos:vt planè
confentaneum fit illum argumenta fabularum non aliunde
quam a prouerbiis fumpfific mutuo )Romani principes non e¬
xiftimatunt inferius efle maicftate imperiali, vt magnis de re¬
bus confulti,prouerbio refponderent, quod etiam nunc extat
in Digeſtis,#7x UNTO Te DUVTH;S Te DULG: DUVTOV. id eft, Necom¬
nia,nec paflim,nec ab omnibus. Denique quis aufit hoc genus Paramie@
faftidire , quum videat facrorum yatum oracula quedam pro- tiamin facr”
uerbiis conftare ? Quorum de numero eftillud, Patres noftri feripturis.
comederunt vuamacerbam, & détes noftri obftupuerüt. Quis
non etiam veneretut,vt rem quampiam facra & my/{teriis acto¬
modatam,qué vbique nobis imitandus Chriftus ipfe, peculia¬
riter hoc fermonis genere delectatus fuifle videatur Apud Grę¬
cos hoc adagium fertur, ¿x T% xagmoû ro drdpo boxe. id eft,
E fruétu arborem iudico.Apud Lucam item legitur , ov ya~ oh
Nydpoy xadòr > EDIOUI ALTOY campy cot d¥vdpoy TATOV y DOUS
opa xd id eft,Non enim eft arbor bona, que fuctum fa¬
ciat vitiofum: neque arbor vitiofa, que frutti faciat bonum.
Apud Græcos Pittacus philofophus confultoré fuum ad pue¬
tos turbine ludentes mittit, à quibus de ducenda vxore pro¬
uerbio doceatunaudiátque , giò xp} cavriy Da Chriftus pue¬
rorum citat parcemiam,fic in foro ludentium , iuao iin
xe] COX de yphora Get elio ante veiy. xo) Ex OL ow canid elt, Ce
cinimus vobis tibiis,& no faltaftis:cecinimus lugubre,& non
ploraftis,Cui fimilimum eftillud Theognidis,fi facta licet con
ferre profanis.
ll pole 6 Es
O29? Vov avlvras dey Severour avé id eft,
Non etenim cunétis placeat vel Iuppiter ipfe,
Seu mittens pluuiam,few cohibens pluuiam.
uod fi quem mouct antiquitatis authoritas, nullum do&ri¬
n genus antiquius fi
uifle videtur quam parcemiarum, In his
ceu fymbolig tota ferme prifcorum philoſophia contineba¬
tur.Quid aliud veterum illorum are oracula quam pro¬
uerbia? quibus tantum honoris habitum eft olim, vt non ab
homine profe&a, fed calitus delapfa viderétur. E celo, inquit
Iuuenalis,defcendit, wo} new 7erid eft,nofce teipfum . Proin¬
de pro foribus templorum veluti digna diis inferibebantur:
pafsimque columnis,ac marmoribus infcalpra vifebacur,tan¬
am
quam immortali digna memoria.Quod fi minutula quep'ai
res videtur adagium, meminerimus iſta non mole fed pretio
æftimari oportere.Quis enim fanus nő pluris faciat gemmu¬
las,quanuis perpufillas quàm faxa quædam ingentia & vt,
authore Plinio,in minutiflimis animantibus , velut arancola
culicéque,maius eft nature miraculum, quàm in elephanto, fi
quis modo propius contempletur : itidem in re literaria non- r
nunquam plurimum habent ingenij quæ minima ſunt.
AD QYOT RES VTILIS PAROEMIA
} rum cognitio. ge A
Reliquum eft vt paucis oltendamus, non minus vtilitatis
inefle prouerbiis quam olim adfuerit dignitatis,Conducit au¬
tem parcemiarum cognitio,cum ad alia permulta, sum potiſli¬
mum ad quatuor:ad philo ſophiam,ad perfuadendum , adde- Ad philefo¬
cus & gratiam orationis, ad intelligendos optimos quofque phiam condu¬
E necui mirum videarur quod proucrbia di- cunt proves
xerim ad philofophiz fcientia pertinere , Ariftorelesapud Sy- bia.
nefium