Page 62 [62]
OCR
à & pinguiore, quod aiunt, Minerua rem explicare:vt plane cé{tet quidin hoc opere fim fequutus, Primum iuter fententiam Sententia vt & parcemiam ciùfmodi ratio eft ve veraque cum altera condifferat è iungi, vtraque rur ſus ab altera queat feiungi, n6 aliter quant paramia, album ab homine.Vrenim no ftatim album quod homo, neque protinus homo quod album:nihil ramen vetat id album che quod fit homo:ta non yard fit vt fententia parcemiam cOple&atur:at non ftatim quod parcemia fuerit,idem crit & fententia:neque contrà.velut, Auaro tam deelt quod habet, quam uod non habet, &, Pafcitur in viuis liuor, poft fata queen: non vr fententia func, ita funt & adagia. Ediuerfo: Egoin portu nauigo, ve eft prouerbium,ita fentétia non eft, Rurfum, BB reed rl exyeegy sid eft, ne puero gladium , pariter & pareemia fententiaque rationem complettitur, denique & a legoriæ.Neque defuere tamen,potiflima apud Gracos , qui grauati non funt operamin hoc genere [umere pousan id eft fententiarum collectionem , conf{cribentes. inter quos pracipuus Nicolaus Stobxus. Quorum ego certe laborem probarim libentius quam æmulau velim. Sedad reliqua. œror Aph vocat huic funt vrait, vatia ex innentoribus cognomina , ov Exolmis UE nbmgtos,airómuos. Q ninrilianus adyoy aita Grecis ap~ z _ pellatum A099 UT) > aowavaviyrey, à Latinoruinnonnullis cyos vt di- apologationem,n6 fatisin yfum recepto nomine. Neque nefiinguatur è gat atoy paræmiæ confinem effe,yertim ita diltinguic, vt aivos, totus fit apologus : parcemia, veluti fabella breuior. Exempli loco pofuit, Non noftrum onus, bos clitellas ? Ad híc quidem modum vfurpauit Hefiodus, Nut d aiyoy paasto” toit yotouat KÈ gomis. QNH teuf ngo ana ve aos Me y. id eft, /Enon principibus referam,norint licet ipfi, Vocalem accipiter fic affatus philomelam eſt, Vtitur eundem ad modû & Archilochus, & Callimachus. Bua fi Theocritus îy xwvloxeessadvoy pro parcemia videtur yfurpafle, Alyos Ho Neyrat ngea xo) Tates ày Drove «Spophih. Tam yeroapophthegmata non alio difcrimine diflidentà pat diffideant reemiis,quam fententia. Quemadmodum enimillud.os «rs àparæmiis. «mio III por Ae-fimul & adabium eft & apophthegma: ita illud Simonidisad quendam in conuiuio tacentem, da Mos rooy TEEL DIEIS -EL & copes HN Jovid eſt,Si quideftultus ¢s,{apientem rem facis:fi verò fapiens,ftultam. Item illud, Decet Cæfaris vxorem non folùm crimine , verumetiam criminis fufpicione yacare,apophthegma quidem eft,at né item parcemia.Irem,Soles duabus federe fellis, fimul & prouerbium & dsidvetoy eft.Contra,Marer nunquam, pater perfepe.Icem ilScomma non lad Turonij, Ad molas funr,-xéuuaquidem eft,at non item afemper ada- dagium. Quanquam funtin hoe genere quedam adeo comium. mode di&a vt facile poffintin adagiorum ordinem afcifci:velu illud,, pixgi fopoy dios dplzidelt, Vique ad aras fumamicus. Adeft enim fiat & breuitas & fententia & figura. Hae paulo verbofius inculcauimus , nequid à nobis in hoc expectetur opere, nifi quod fub paræmiæ cadit appellationem : néve quis per negligentiam præteritum exiftimet quod prudentes confulréque,tanquam ab argumento alienum, pretermifimus. COMMENDATIO PROVERB. A DIGNITATE. Porrò autem nequis hanc doĉtring partem , tiguam nimium humilem,& impendiò facilem, penéque puerilem, faftidiat,atque afpernetur:paucis exponam,quantum hec,ficuti videntur, miputila ,apud antiquosillos obrinuerint dignitatis : deinde quantum adferat commoditatis , fiquis in loco fcitéque vtatur: poltremò non vfque adeo cuiufliber elle, rete prouerbiis vti. Principio, cognitionem adagiorum non in poftremis babitam apud fammos viros, vel illud fat argumenti puto, quod primi nominis authores non indigna duxerint de quibus diligenter De prouer- voluminibus aliquot con{criberent.Q uorti primus eft Ariftobiis qui olim teles, nimirum tantus philofophus vt vnus hic pro multis fufferipferint. fecerit.reliquit is,telte Laertio de parcemiis volumen ynum. Chryfippus irem ad Zenodotum duos de prouerbiis libros c6feripfit. Scripfit cadem de re Cleanthes. Quorum virorum fi labores extarent,nobis non fuiflet neceffe tanto fudore quada ex minutis iftis {criptoribus,& iifdem,yt indiligentibus,ita depores etiam, expifcani. Reperiuntur nonnulla prouerjorum collectanea Plutarchi nomine,fed paucula, câque ferme nuda. Inter paræmio graphos fubinde citatur tum ab aJüs,tum ab Athenço in Dipnologia,Clearchus Solenfis,Ariftotelis auditor,& Ariltides:demnde Zenodotus , qui Didymi Tarrhæique parœmias in compendium redegit.Citantur & Theophrafti prouerbia in commentariolis Demofthenis, Vnde liquet & illos hifce de rebus commétarios reliquifle: Neque me fugit,id operisZenobij nomine circtiferrs: yerum quoniam inuenio nae tan apud Ariltophanis interpretem , Zenodoti cius gui Didymum ac Tarrhzum in compendium redegerit,nomiaros paramia. ROT: Hic præter alios Milonem quendam paræmiographum allegat. Citatur & Demon quifpia, cum ab aliis copluribus, ti ab co qui dictiones aliquot ex orationibus Demofthenis eft interpretatus : qui M: de prouerbiis libros videtur compofuifle, nam'citatur liber 40. Extant & Diogeniani collectanca, Hefychij prafatio teftarur al ipſo copiofius explicata prouerbia,quæ nudius recenfuifler Diogenianus.etiamfi opus iplum pugnat cum fuo prologo : quum is nomenclaturam autorumi profiteatur, & proncrbiorum argumenta : hic ita nudus fit vt nihil efle poflir magis.ynde in conieéturam adducor,opushoc copiofius ab authore defcriptum, poft ab alio quopiam in côpendium contractum.Suidas,gur & ipfe in hoe numero ponedus eft, Theætetum quendam adducit quide prouerbiis con{cripferit.Sed quidego hos, quum fapiétes illi Hebrai no dubitarint hoc titulo libros aliquot edere, & arcani numinis adoranda myfteria parœmiis includere:in quibus eruendis tot tantorum theologorum ingeniadefudarunt, hodiéque defudantNec illud argumentum leue, quòd inter bonos authores Aput Pleto’ vrquifque fuit eruditiffimus eloquéuilimufque „ita quamplu- sem e Ari rimum adagiorum ſuis libris afperfit „Ec vt a Gracis exordiar, fotelem cre“ uid magno illo Platone,ne dicam diuino, suespuad¥seesy, Vt bra prowers fic dixerim?Ariftoteles, ferius alioqui philofophus, haudqua- bia, qua grauatur fuis illis difpuratio nt paroemias crebras, ceu gemmulas,intertexerc. Quem quidem ficutin cætetis , ita bac uoque in parte Theophraitus eft emulatus.Plutarchus grauis anétilgue ac penè tetricus author, quam multis vndique fca- Plutarch tet adagiis? guem nec piguit inter problemata quafdam paræ- frater adamias & proponere & excutere:idque Ariftorelis exemplo.lam gré, vtad Latinos veniam, omiffis verroqucin genere grammaticis ac poétis (nifi fiquis in his M. Varronem exiftimat annumeradi, qui Menippeis illis fuisprouerbiales indidit titulos:vt planè confentaneum fit illum argumenta fabularum non aliunde quam a prouerbiis fumpfific mutuo )Romani principes non exiftimatunt inferius efle maicftate imperiali, vt magnis de rebus confulti,prouerbio refponderent, quod etiam nunc extat in Digeſtis,#7x UNTO Te DUVTH;S Te DULG: DUVTOV. id eft, Necomnia,nec paflim,nec ab omnibus. Denique quis aufit hoc genus Paramie@ faftidire , quum videat facrorum yatum oracula quedam pro- tiamin facr” uerbiis conftare ? Quorum de numero eftillud, Patres noftri feripturis. comederunt vuamacerbam, & détes noftri obftupuerüt. Quis non etiam veneretut,vt rem quampiam facra & my/{teriis actomodatam,qué vbique nobis imitandus Chriftus ipfe, peculiariter hoc fermonis genere delectatus fuifle videatur Apud Gręcos hoc adagium fertur, ¿x T% xagmoû ro drdpo boxe. id eft, E fruétu arborem iudico.Apud Lucam item legitur , ov ya~ oh Nydpoy xadòr > EDIOUI ALTOY campy cot d¥vdpoy TATOV y DOUS opa xd id eft,Non enim eft arbor bona, que fuctum faciat vitiofum: neque arbor vitiofa, que frutti faciat bonum. Apud Græcos Pittacus philofophus confultoré fuum ad puetos turbine ludentes mittit, à quibus de ducenda vxore prouerbio doceatunaudiátque , giò xp} cavriy Da Chriftus puerorum citat parcemiam,fic in foro ludentium , iuao iin xe] COX de yphora Get elio ante veiy. xo) Ex OL ow canid elt, Ce cinimus vobis tibiis,& no faltaftis:cecinimus lugubre,& non ploraftis,Cui fimilimum eftillud Theognidis,fi facta licet con ferre profanis. ll pole 6 Es O29? Vov avlvras dey Severour avé id eft, Non etenim cunétis placeat vel Iuppiter ipfe, Seu mittens pluuiam,few cohibens pluuiam. uod fi quem mouct antiquitatis authoritas, nullum do&rin genus antiquius fi uifle videtur quam parcemiarum, In his ceu fymbolig tota ferme prifcorum philoſophia continebatur.Quid aliud veterum illorum are oracula quam prouerbia? quibus tantum honoris habitum eft olim, vt non ab homine profe&a, fed calitus delapfa viderétur. E celo, inquit Iuuenalis,defcendit, wo} new 7erid eft,nofce teipfum . Proinde pro foribus templorum veluti digna diis inferibebantur: pafsimque columnis,ac marmoribus infcalpra vifebacur,tanam quam immortali digna memoria.Quod fi minutula quep'ai res videtur adagium, meminerimus iſta non mole fed pretio æftimari oportere.Quis enim fanus nő pluris faciat gemmulas,quanuis perpufillas quàm faxa quædam ingentia & vt, authore Plinio,in minutiflimis animantibus , velut arancola culicéque,maius eft nature miraculum, quàm in elephanto, fi quis modo propius contempletur : itidem in re literaria non- r nunquam plurimum habent ingenij quæ minima ſunt. AD QYOT RES VTILIS PAROEMIA } rum cognitio. ge A Reliquum eft vt paucis oltendamus, non minus vtilitatis inefle prouerbiis quam olim adfuerit dignitatis,Conducit autem parcemiarum cognitio,cum ad alia permulta, sum potiſlimum ad quatuor:ad philo ſophiam,ad perfuadendum , adde- Ad philefocus & gratiam orationis, ad intelligendos optimos quofque phiam conduE necui mirum videarur quod proucrbia di- cunt proves xerim ad philofophiz fcientia pertinere , Ariftorelesapud Sy- bia. nefium
