Page 61 [61]
OCR
1 SPURS dalyurol forip tores, Tvesla ynde diéta. dlagium. Scitum. Vnde fumantiradagia» SIT PAROEMIA, AR 0ë M1 A definitore Donato,cet accommodatum rebus temporibufque prouctbid, Diomedes autem finit hic ad mod, Parcemia eft prouerbij vulgaris vfurpatio,rebus temporibufque accOmodata , quum aliud fignificatur quam dicirur.Apud Grecos fc prores varie feruntur finitiones.A nonnullis defcribitur hoc patto, TIcpor pia 4A AS5 op u9s ty TO Slo, toro perele D TO Ag ouv ev ty teu 7e.id eft,Prouerbitt eft fermo ad vite: rationem codudibilis , moderata quadam obfcuritate multam in fefe continens ytilitatem,Ab aliis hoc finitur modo, Tegordda: 4B M9395 taxa Niao TO arabes. arapazid elt, Proucrbium elt {ermo rem manifeftam obfcuritate tegés. Neque me clam elt, complureis alias & apud Latinos & apud Gracos parcemie finitiones extate : vertim eas omineis hic referre non arbitratus fam operepretium fore,cum quod in hoc opere precipue propofitum fit, breuirarem illam „quam à docente requirit Horatius, vbigue quoad licebit fequi:tum quòd candem ferè cantilenam canunt, codémquerecidunr. maxime quod inter tam multas nulla reperitur quæ vim naturamque prouerbij fic c6pleCtatur vt non aliquid yel redundet,vel diminuté fit. Siquidem Donatus ac Diomedes (vt interim alia non excutiam ) in omni paroemia requirere vidétur inuolucrum aliquod : ve qui cam allegoriæ fpeciem fecerint.Deinde sweounysy, id eft fententiale quiddam,expeétant, quum addiit, Rebus temporibufque accommodatim.Grecorii irem quotquot funt finitiones, aut fententiam ad vitam inftituendam conducibilé,aut metaphore tectorium ad mifcent:quedam vtrunque cum altero coniūgunt.Arqui permulta reperies apud &xyýzovs (id eft neutiquam violandæ auth oritatis){criprores,prouerbij nomine citata,que nulla metaphora tegantur.Rurfam non pauca quæ nihil omnino pertineant ad inftitutionem vite, & à fententiæ ratione prorfus èx dautres quod aiunt, dilfideant. Exempla pro multis duo ſuffecerint. uur &yœvne quid nimis, nemo non ponit inter adagia,nihil tamen habet integumenti, Et > Tis ay cad Woes dpzorei; hoc eft,Quis aberret à foribustab Atiftotele parcemie titulo referturatid non video quid côferat ad vite rationem. Tam verò non omne prouerbium allegoria quapiam tegi, vel ex Fabio liquer:cuius haec verba funt,libro Inftitar.s.Cui confine elt ameouas genus illud , quod eft velut fabella breuior. Videlicet palàm indicat & alia parcemiarum efle genera que non fint allegoria côfines. Quanquam haud inficiasiuerim, maximam adagiorum partem aliqua metaphore {pecie fucatam efle. Tum optimas fateor cas que pariter & tranflationis pigmento delectent,& fententia profint vtiliate. Verdm multo aliud eft,commendare parcemiam > & quena fit optima demonftrare:aliud,quid ça fir in genere,definire. Mihi(quod gramaticorum pace dar) abfoluta & ad noſtrum hoc inftitutum accomodata paremia finitio tradi polle videtur ad hunc modum,Parcemia eft celebre ditum,fcita quapiam nouitate infigne. Ve ditum, generis:celebre,differentiæ:fcita quapiam nouitate infigne,proprij vicem obtineat. Quandoquidem his tribus partibus perfe&am conftare definitionem > diale&icorum conſenſus eſt. QUID, PAROEMIAE PROPRIVM, ET QVATENVS. Itaque peculiariter ad prouerbij rationem pertinent dao, 79 Fev SA or xa) xayoms hoc elt,vti celebratum fit, vulgoque iactatum.Nam,hinc etiam parcemia Grecis vocabulum, videli= cet mD T# oluss 70 ¿fds ave reluux À quod; quol pallim per ora hominfi obambulet:& adagij Latinis,quafi dicas circumagium,authore Varrone.Deinde {citum, vt aliqua ceu nova dif, cernatur à ſermone comuni, Nequeenimprotinus, quod populari fermone tritum fit, aut figura nouatum,in hunc catalogum adlegimus:fed quod antiquitate pariter & eruditione cőmendetur, id enim feitum appellamus, Quibus ex rebus accedat nouitas adagiis, mox oftendemus:nunc quot modis cez lebritas contingat, paucis indicabimus.Veniune igitur in vulgi fermonem vel ex oraculis n minum:quod genus lad, ois TelroLoUTe Tirage, id eft neg; cer Upmeque quarti.Vel a fapienttt dictis , quae quidem antiquitas oraculorum. inftar celebravir. quale eftillud, Aone re xedkshoe eltardua que puich ra. Vel € poeta quopiam maximè vetulto:vi Homericum illud, -peyer IET vyao id elt, Remi factam et elligic. Item illud Pindaricum, Thon xtvreoy hovers ip. id eft, Contra {timulum calcitrare, Er illud Sapphûs, IADAS PROLEGOMENA, Min us! TOUTES dase. Neque mel mihi,neque apis, Siguidem dum lingua adhuc incotrupta manerét, poetarum verſus in conuiuiis etiam canebantur. Vel è {cena, hoc eft,tra+ gicorum & comicorum adtis fabulis: quod genus illud ex Eunpide, vo aoryuõy. rurfum illud ex Aciftophane), Bx’ és 49e 9 xs. Præcipue vero comordia mutuo quodam commercio & vfurpat pleraque iactata vulgo, & gignit,traditque yulgo iaGada.Nonnulla ducuntur ex fabularum argumentis , vt drhusosy atjos,cx Danaidd fabula.dfov xw, Orci galea „ex fabula Perfei. Quaedam trahuntur ex apologis:è quibus illud, At non vie demus manticæ quod in tergo eft. Aliquot ex euentu nafcuntur:ficut hoc, gaa u% Aainuy, done dt Axuvos òvos hepa. id elt, mutuo fumpta funt:quorum eft ulud;Romanus fedendo vincit. Quedam profecta funt ex apophthegmatis,hoc eft , {cite breuitérque refponfis:ficur illud, O5 aTos «Toy co. eehodtusy COCA id eft, Qui femet ipfe non habct,Samum petit. Sunt que ex verbo temere dito funt atrepta:velut, of desyas Iravxrady. id eft,non eft cure Hippoclidi.Denique mores,ingenium feu gentis, fiue hominis alicuius , fiue etiam animantis : poftremo rei quoque yis quæpiam infignis ac vulgo nota , locum fecerunt adagio:cuiufinodi fant > best mpès bols id et, Syri contra Phænices. waige, pro eo quod eft, ficté recufare quod accipere cupias, & charg avdwesdoxarox id eft, Vulpes non capitur muneribus.& di; xeguby Sayers, Bis crabe mots.& xAyuarns alyvriles, Clematis Ægypria. QVIBVS EX REBYS ACCEDAT NoOYITAS PAROEMI A”, dati Tam quod de nouitate diximus „id neutiquam fimplex eft. Nam hanc nonnanguam ipla res fecum adfert, vt xesxge¢Aov doux, Crocodili tached Nonnunquam eam figura conciliat:quum per omneis fermé {chematum fpecies adagium varietur: quas fingillatim perfequi non elt necefle, eas duntaxat attingam quas frequétiffime recipit. Metaphora penè femper adeft:multas autem Partes ea complectitur.Allegotia non minus crebra : quanquam & hac quibufdam metaphore fpecies eft.Exéplum ptioris, Res omnis in vado eft, Po erioris,\Ugss Saver, Lupus hiat.Nec infrequens hyperbole, velut yuuroztess AesHelhossid elt,Nudior exuuio ferpentis. Nonnunquam vique ad ænigma peruenit:quod,auctore Quintiliano,nihil ahud eft quam obfcurior allegoria. quod genus, 7? toy fiero aires , id FD re ef dimidium plus toto. Nonnunquam alfufio venerem adit- 5 Seo git pareemice.veluti,B4A? 00700, id elt, Sic ferito.&, ow) dè due ie ee in Des id eft, Duobus ſimul euntibus.& ah, Oy ool ty dy esta Kay T° aye torr eur. id eft, ? /Edibusin propriis que reve prauáve fiant. Ee aun Néthexros xo} Mous,id clt verbi proprietas,prouerbij fimulachram addinvi ¿yor tau3 nid eſt ingés malur Fit interdum vt ipfum He piGohoy, hoc eff ambiguitas,decus apponat prouerbio.Cu generis eft , Bosim Praar,id eft, Bos in lingua.& gow uis ey monid eft Quecunque Mus in Pifa. S quide bos & animal fignificae & namifina Mus irem ant us eftnomen, & item athletz cuinflan vocabulum, Er Pil nomé vrbis.accellione literule au&um. picem fieniffcatzatve. UN Nonnunquam ipfa cloquendi nouitas parcemiam efiteit, vt ey tlie oiva Nie, 1d elt, In vino Veritas, Nam fi dicas ebrios vera lo- 02% qui, non videbitur adagium, Item fi dicas » Sine cibo & potu Tanguet libido,non habebit adagij faciem. Contra, Sine Cerere & Baccho frioet Venus nemo non agnofcit adagij (peciem. Quanguam hee ipfa noui s, Yt omnis alia, proficifeitur a f~ guta. Decorat interim & antiquiras, ve fx 5 ponde, fed prato elt'ia tura, Denique in paræmiis omneis r¥ y+ Xs id cft ridiculi, formas inuenies. Sed hee minutim perfequi, molefte cuiufdam dilizentie forte videatur, Tametli de hewris prouerbialibus paulo poft aliquanto copiofius dituri ftmus, QUOMODO VAROEMIA DIFFERAT AR IrS QYÆ VIDENTYR ILLI c ONFINIA, Metaphord; ite ullegoria in prouerbis _ Ambiguitas 15 prouerbioe Sunt autem quadam affinia patemiis,puta yin, ftr fententias appellant:ad hac onqui a noftris apologi cantutitum ampia gue Latinè brenitet ac fcitè dia, ver tere licebit:prarercagnomuazid oft (If dida. Denique quie WE# quid allegoriam aut aliam quampiam figuram proucrbialem por cewperfonam, præ fe gerit: Ea camethi difficile non fit ab ada“? glorumgenere fecernere, fiquis ad fnitionem s tanquam ad °° gnomonem & tegulam,vnumquodque noritapplicaieit > quo faciam fatis cuam Impetitioribus,haud xequas no
