Page 126 [126]
104 LETTERS OF ERASMUS gue
500 culis.” Sacrum illum ae felicem raptum desipientiam vocat, Et¬
tamen ista canuntur in templis. Cur mihi non olim scripsere
dicam, quod in precatione quadam Christum magum dixerim et
incantatorem ? Diuus Hieronymus Christum Samaritanum appellat,
cum fuerit Iudaeus. Paulus eundem et peccatum vocat, quasi plus
505 dicas quam peccatorem; maledictum vocat. Quam impium con¬
uitium, si quis maligne velit interpretari? quam pia laus, si quis,
vt Paulus scripsit, ita accipiat? Ad consimilem modum, si quis
Christum praedonem appellet, si quis adulterum, si quis temulentum,
si quis haereticum, nonne futurum sit vt boni omnes obturent aures?
510 At si quis commodis verbis haec efferat, et sermonis progressu
paulatim huc lectorem veluti manu deducat, quemadmodum trium¬
phans per crucem praedam ab inferis abductam patri reuexerit,
quemadmodum Moysi synagogam, velut vxorem Vriae, sibi adiunxerit,
vt ex ea nasceretur pacificus ille populus, quo pacto charitatis musto
515 temulentus semetipsum nobis impenderit, quemadmodum nouum
doctrinae genus inuexerit, ab omnium et sapientum et insipientum
placitis longe diuersissimum ; quis quaeso poterit offendi, praesertim
cum horum vocabulorum singula nonnunquam reperiamus in arcanis
litteris in bonum vsurpata sensum? Nos in Chiliadibus (nam id
520 obiter venit in mentem) Apostolos Silenos appellauimus, imo
Christum ipsum Silenum quendam diximus. Accedat iniquus
interpres qui hoe tribus verbis odiosius explicet, quid intolerabilius ?
At legat pius et aequus quae scripsi, probabit allegoriam.
Demiror autem nec illud animaduersum ab istis, quam cautim
525 efferam ista, quamque correctione studeam mitigare. Sic enim
propono: ‘Sed posteaquam semel rv Acovriy induimus, age doceamus
et illud, felicitatem Christianorum, quam tot laboribus expetunt,
nihil aliud esse quam insaniae stulticiaeque genus quoddam. Absit:
inuidia verbis. Rem ipsam potius expendite.’ Audisne? Primum
530 quod Moria de re tam arcana disputat, id mitigo prouerbio, quod iam
leonis exuuium induerit. Nec simpliciter appello stulticiam aut
insaniam, sed “stulticiae insaniaeque genus’, vt piam stulticiam et
felicem intelligas insaniam, iuxta distinctionem quam mox gubiicio.
Nec hoe contentus, addo ‘quoddam’, yt appareat figuram subesse,
535 non simplicem esse sermonem. Nec his contentus, offensam
deprecor, quam verborum sonus possit gignere, et admoneo vt
magis obseruent quid dicatur quam quibus dicatur verbis; atque
511. lectorem add. a.
502. precatione) The first mentioned 504. Paulus] Gal. 2. 17 and 3. 13.
in Ep. 93. 101 n. : LB. y. 1213 4. 519. Chiliadibus] Adag. 2201 init.:
503. Hieronymus] Hom. Orig. in Luc. (LB. ii. 7728 and 771 D).
34. 526. Sed posteaquam] LB. iv. 5005.