69, Angeli Monosinii Floris Italicae Linguae Libri novem. Quinque de
Congruentia Florentini, siue Etrusci Sermonis cum Graeco, Roma¬
noque: vbi, praeter Dictiones, Phraseis, ac Syntaxin, conferuntur plus
mille Prouerbia, et explicantur. In Quatuor vitimis enodatae sunt pro
vberiori copia ad tres Adagiorum Chiliades. Venetiis, apud Io. Gueri¬
lum. CIOLOCIV. (pp. XX. 434. 4°.)
[NOPITSCH, p. 277. DUPLESSIS, n. 415.]
Het geleerde werk van Monosinius heeft wel cene veel wijdere strekking dan zich alleenlijk met spreek¬
woorden af te geven; doch hetgeen hij buitendien hier heeft te zamen gebracht om zijne moedertaal door
vergelijking met het Grieksch en het Latijn te verklaren, wordt toch bijna telkens op proverbia en pro¬
verbiale uitdrukkingen teruggebracht. Op die wijze meende hij dat zijn arbeid het nuttigst zou kunnen
wezen voor de lezers die hij zich voorstelde; hij beoogde namelijk niet zijne landgenooten , maar de vreem¬
delingen die het Italiaansch zouden willen aanleeren: welke taal hij beweert dat zoowel de Fransche als
de Spaansche en alle andere levende talen in rijkdom overtreft en alleen voor de Grieksche behóeft onder
te doen. Scripsi Latina potius, quam materna lingua, zegt hij in zijne Voorrede p. 8. quia non pro
Italis susceptus est hic labor, sed pro advenis, ac praecipue ` Transalpinis, qui nulli impensae vel incom¬
modo parcentes, adeo hac nostra tempestate Etrusco sermone delectantur, ut quam multos annos eius
addiscendi caussa apud nos commorari non pigeat. Speravi enim hac ratione, me ab illis maiorem
gratiam esse initurum.
Bij de bewerking van dit geschrift heeft Monosinius een vlijtig gebruik gemaakt van de Adagia van
Erasmus, wien hij doorgaande Paroemiographus noemt; ook wel onder toevoeging van si plura requiris
consule paroemiographum. Doch buitendien heeft hij ook acht geslagen op hetgeen Brassicanus, Cognatus
en Ulpius tot verklaring van Latijnsche spreekwoorden geschreven hebben, wier geschriften door Grynaeus
(p. VIII.) tusschen de Erasmiaansche Adagia ingelascht zijn. Voor de Italiaansche spreekwoorden heeft
Monosinius wel” gebruik gemaakt van het bovengenoemde werk van Pescetti (n. 68.), doch. zijne meeste
voorbeelden heeft hij ontleend uit Dante, Petrarcha en andere klassieke geschriften , waaruit een ontelbaar
aantal spreekwoorden door de Florentijnsche Academisten was opgezameld.
Tot die Academici Florentini behoorde ook Monosinius; te weten, hij was lid van de letterkundige
commissie, aan wier zorg de instandhouding van de zuiverheid der landstaal was opgedragen; welke
commissie, bekend onder den zonderlingen naam van La Crusca, een Vocabolario in het licht gegeven
heeft, dat voor den Italiaan hetzelfde is als de Dictionnaire de l'Academie voor den Franschman.
[De beteekenis van den naam dier commissie, welke niet algemeen verstaan wordt, is door Monosinius
opgegeven in Praef. p. 8. Quotiescunque simpliciter Academicos, vel Academicos Florentinos appello, non
loquor generatim, sed eos intelligo, quorum Collegium La Crusca vernacula lingua nuncupatur: e quorum
numero ego unus sum, quamquam scientia caeterisque omnibus cunctorum minimus. Nuncupatur autem
La Crusca (ut e re nata hoc etiam dicam) quoniam, quemadmodum pistores similesque ministri ex farina
similam a furfure secernunt, ut efficiant sua opera perfectiora, ita iubent nostra dogmata nos ex ope¬
ribus laude digna reprobandis segregare ac colligere, eaque reddere, ut dixit Socrates Strepsiadi apud
Aristophanem mamaliv, nempe ea sententia interpretis tò dentétatov Tob &iebpov i. e. farinae florem,