fuerit mente captus, eodem gradu collocet hos et illos? Nec se quispiam a nobis laesum existimet, quod
frequenter aetatis nostrae collapsos mores satyrice, et quidem in genere solum, carpserimus saepenumero.
Buiten deze Hemistichia heeft Camers nog meer op het gebied van Spreekwoorden gearbeid omdat hij
van oordeel was, dat het werk van Erasmus nog niet iedereen tot zwijgen gebracht had. Hij spreekt
daarover aan het slot van zijne praefatio aldus: Arriserunt a puero certe nobis concinnae sententiae, quae
vitam nostram instruant et exornent. Sexcenti extiterunt in hanc usque diem non infimae classis seri¬
ptores, quì in iisce studiis noctes optimas collocarunt. Scribimus haec nos tantummodo feriati penitus et
ex tempore. Reliqua qualiacunque nostra studia rebus altioribus applicamus. Absolvimus, praeter cae¬
tera in hanc usque diem, nullius vestigia secuti, éuxdy Adagiorum Hecatostichas sexaginta non pauciores :
rursus sacrorum Proverbiorum Centurias undecim. , Tam has, quam illas, nisi "Evo currenti tam mihi
repagulum obiiciat, mens est edere. Non enim assentimur iis qui vel iure iurando asserunt, in colli¬
gendis exponendisque Proverbiis, Erasmum Roterodamum caeteros post se omnes ad Harpocratem rele¬
gasse. Deze werken schijnen echter niet in het licht gekomen te zijn; evenmin als zijne Aanteekeningen op
Augustinus, Eutropius en Fenestella, waarvan hij in zijnen Comentarius op Florus melding gemaakt heeft.
Men zegt dat de eigenlijke naam van dezen Geleerde is geweest Giovanni Ricuzzi Vellini en dat hij
den naam van Camers heeft aangenomen omdat hij uit Camerino in Umbrien afkomstig was. Hij werd
geboren in 1448, onderwees de Philosophie te Padua en later te Weenen, alwaar hij in 1546 overleden
is. Aangaande zijne geleerdheid vindt men het oordeel van de latere schrijvers bij Saxe aangehaald in
Onom. Lit. T. III. p. 38 en 584.
36, Drey hundert Gemeyner Sprichworter, der wir Deudsche vns gebrau¬
chen, vn doch nicht wissen woher sie komen, durch D. Johan.
Agricolam von Eysleben, an den durchleuchtigen, hochgebornen
Fürsten vn Herren Herrn Johann. Friedrich, Hertzogen zu Sachssen
&c. geschrieben vnd klerlich ausgelegt. M.D.XXX. (In fine:) Gedruckt
tzu Leyptzig durch Michael Blum. (fol. IV: 132187)
Das Ander teyl gemeiner Deutscher sprichwbrter, mit yhrer aus¬
legung, hat funffthalb hundert newer wortter. Johan. Agri. Eiszleben
1529. (In fine:) Ende des andern teyls der Deutschen Sprichwortter.
Gedruckt durch Melchior Sachssen M.D.XXIX. (fol. XL 175. 8°.)
[noPITscE, p. 13 sqq. DUPLESSIS, n. 537. ZACHER, p. 10 sqq.]
Agricola’s Sprichwérter, die oorspronkelijk in twee deelen, doch met doorloopende nummers, z00 als
in de bovengenoemde uitgaaf, en later in één deel onder den titel van Siebenhundert und funfftzig Deut¬
scher Sprichwörter in het licht verschenen zijn , moeten beschouwd worden als het oudste geschrift dat
door een Duitscher in het Duitsch over Duitsche Spreekwoorden geschreven is. Zelfs hierom reeds zou
dit werk cene algemeene belangstelling waardig zijn. Doch het heeft veel meer verdiensten. Afgezien
toch van het voordeel dat de taalstudie hieruit trekken kan, z00 mag niet onopgemerkt blijven het loffelijk
streven van dezen gemoedelijken prediker, die, onder inmenging van eenvoudige verhalen uit de gewijde
en ongewijde schrijvers der oudheid, gelijk ook van vaderlandsche gebeurtenissen , zijnen lezers niet slechts
eenige spreekwoorden heeft verklaard, maar hun daarbij tevens eenen schat van levenswijsheid aangeboden
heeft: zoodat het duidelijk blijkt, dat de schrijver evenzeer de veredeling van het hart als de opheldering
van het verstand zijner landgenooten zich ten doel gesteld heeft. In dit streven heeft Agricola zelfs
Erasmus overtroffen, van wien hij overigens in geleerdheid en helderheid van voorstelling verre verwijderd
blijft; ofschoon het niet onwaarschijnlijk is, dat diens Collectanea Adagiorum, die ruim twintig jaren
vroeger in onderscheidene uitgaven verschenen waren, voor Agricola tot model verstrekt hebben: wiens
naam dan ook eenige malen door hem genoemd is. Doch Erasmus heeft zijne Spreekwoorden uit de
schriften der oude @rieken en Romeinen te zamen gebracht: Agricola, die wel een en ander maal iets