Page 79 [79]
OCR
1233 EPISTOLAE. Epift. MLXXVI.--MLXXVIII. 2234 | An, eft: fed coepimus , quod nobis deeft, deferibere. De |A 1529. Codice ne fis follicitus , erit domino {uo incolumis. Erisrora MLXXVIII. Fortafle curabimus excudendum exemplar noftrum. Plura fcribere in præfentia non vacabat: nam & urget tempus, & autumnus me gravifimo dentium apoltemate „non fine febri, parum humaniter falutavit. Cupio te quam optime valere , patrone & amice incomparabilis. Friburgo Brifgoie 7. Septembris, Anno 1529. Eristora MLXXVIL Erafinus Rot. Guilielmo Mentjoio S. S ERENISSIMAE Regine munus mihi fuit longe gratifimam, quanquam illius animus mihi fine ullo munere abunde fufficiebat. Sic enim amo infignem illius foemina pietatem & eruditionem , nobis ignaviàm ac mores corruptos exprobrantem , ut mihi beneficium accipere videar, fi quid illi queam facere gratum. Habet ſui fimillimam neptem Mariam, quondam Hungarie Reginam, cui dedicavimus Viduam Chriftianam, quæ quanto affectu libellum acceperit, quantoque ftudio evolverit, intelliges ex epiftola, quam mifi Margarete filiæ Mori. Si Regis Ferdinandi res effent profperæ, fat beatus effet Era/mus: nihil enim eft illo vel fincerius 5 vel amicius. Nobis nihil promeritis fic faverex animo, ut non folum ea libenter præftet quæ rogamus , verum etiam ultro addat qüæ putat mihi fore commoda. Sed Tarca fic irrupit in Hungariam , ut Anffriz quoque, Polonie ; vicinifque regionibus, ac fortaffis 74/52 quoque fit metuendum. Audio coiffe pacem inter Monarchas, utinam maturius. Hujus tamen felicitatis bonam partem debemus Regi veftro , qui fumma conftantia parique prudentia non conquievit, donec potentiffimos totius Exrepe Monarchas inter fe conglutinaret; quod bonum utinam fuperi nobis perpetuum efe velint. Opinor tuam humanitatem boni confulere , quod 4daorem infcriptionem yolueram tibi tum Carolo filio tuo quodammodo effe communem : vifum eft enim hoc addere calcar adolefcentuli ftudiis excitandis. Donec ſpes eſſet, continui me Baflee : fublata fpe, commigravi Friburgum , Ferdinandice ditionis oppidum, ut magno rei familiaris difpendio , ita fummo valetudinis diferimine: vix enim {perabam hoc corpufculum adeo quafſum, ut ad vini mutationem, aut aliam quamvis levem occafionem periclitari foleat , tantam rerum mutationem laturum. Malui tamen in capitis difcrimen veniye, quam que illic gerebantur probare videri. Omnia fant hic cariffima, ac multis commodis, que mihi ferebat officina Frobenii , mune carco, tamen hic hyems peragenda eft. Si valetudo cflet mediocris , nec opes deeffent, nec dignitas. Verum; ut dicere folebat tua celfitudo, fortuna nunc cibum offert edentulo. Mifere metuo ne nobis hic funeftum bellum gignat Euangelium, adeo fubinde procurritur ad arma. Auguftinus totus prodiit , qui me propemodum confecit. Oprarim Theologis quibufdam meliorem mentem, qui ſuis tumultibus malum exafperant; dum parum dextre ftudent mederi. Tædet hujus Herculani fati, perpetuo cum monftris depugnandum. Opinor ab orbe condito non fuifle feculum turbulentius , adeo diffidis ubique fervent omnia. Nunc Ciceroniani moliuntur novam tragoediam de nihilo , quod maluerim bonas literas fonare Chrifium, quam Romulam , quam Jovem optimum | maximum. Si ferenifima Regina non lepit Viduar | aliquoties fit mentio , apud quam , te rogo, ut mihi fis epiftola loco: nunc enim quum maxime cuperem fcribere, nec per valetudinem , nec per temporis anguftiam licuit. In tantis moleftiis magnam animo per{entio voluptatem , quum audio te, patronorum vetuftifimum , 8 amicum incomparabilem , rede valere, Spero Cardinalem Campeginm jampridem difeuflifle nuqui vos omnes fervet incolumes. Datum apud Friburgum Brifgoie 8, Septembris , Anno 1529. Erafinus Roterodamus foannt Botzemo ſico S. D. eovtodidaonize guitum tibi præbeam. Scis hoc tempore tumultuari præla, ut quum maxime, tamen perlectis curfim aliquot paginis, tribus verbis fignavi , quid poffit refponderi & perfpicerem hoc ftudiis conJudices, num re&o confilio fatius exiftimarim obtice{cere, quam in refpondendo magnum laborem miniejus, qua fpeciem habent human glotix : toties inculcat, quod in celebri Academia facras literas profitetur; quum fenes etiam deplorare foleant quod ad provin: (cen viribus majorem, imperio feniorum compellerentur. Quod fi nihil aliud eft quam gloriæ ftudium; | quanquam ut in Franciftano parum decorum , tamen ut [in juvene fanabile malum eft: fin fubeft fucus, morbus eft immedicabilis. Quanquam infperfa funt quædam; que fignificant örzaov quiddam; fed folus Deus eft cardiognoftes, non eft meum de alieno {piritu judicareSi mihi notus aċ vehementer charus eflet, admonuif= fem hominem ne tantopere feftinaret ad edenda volu tione inftruxiffet. Nam illum’parum fcire Latine res ipfa loquitur, Grece tantum legit, quantum ego fane poſlum animadvertere. Sed nunc guſtum accipe. In Prafatione, quam prefixit Operi bene loquacem; multa ftomachatur in cos, quì veterem interpretem exfecrantur, confpuunt; exfibilant, explodunt pedibus & conculcant: nos etiam nominatim flagellat in collationis exordio, quod opera noftra tam male traétatur interpres; quæ verba ad me certe non pertinent: nec adhuc video conculcatam veterem interpretationem 5 quum ubique legatur in templis ac fcholis, nec meminiſſe poteit, quod nos incolumi publica leétione, dedieſle injuriam, fi quis ſolœciſmum impingar interpreti, quum fateatur & in Apoſtolorum ſcriptis ineſſe folce= ciſmos, quos fi referat interpres, non putat admiflumi folæcifmum. At videtur non intelligere, aut certe non perpendere, fermonem Apoftolorum, quo prodiderunt Euangelicam doétrinam , non fuifle proprium eruditorum , fed vulgarium, futoribus, nautis, textoribus ac textricibus, atque adeo lenonibus & lenis fuiffe communem: nam & his fcriptum eft Euangelium. Quod fi tum lingua Gracorum tam fuiffet corrupta, quam eft hodie, & fi ea lingua tam late patuifiet, quam hæc tum patebat, opinor illos ca lingua fuiffe ufuros: quemad loquutus et, nimirum aliarum linguarum commercio corrupta, Sic & interpres Larinys , quer arbitror fuiffe primum, ea lingua vertit, que viris, pueris, mulierculis & infimze plebi tum erat communis, fed que nihilominus a doétis intelligeretur, ob ufum publicum. Quod fi tum lingua Latima tam fuiflet corrupta, quam nunc eſt apud Gallos, Hiſpanos & Zralos, probabile eft illum populari lingua licet corrupta fuiffe ufurum : quemadmodum hodie qui prædicant Euangelium Gallice ,aùt tfpanice , aut Iralice , corruprifima lingua utuntur , fi conferas ad linguam Latinam. Nonigiturmiram fi foleeci{= fat interpres apud emendate loquentes , quum ab idiotis pugnabant Euangelio. Jam foloecum videri non vult, quoties ob piam catifam aliquis negligit te6te loquendi rationem. Hocantehac nunquam audivi. Non tamen inficior ob piam caufam excufari foloecifmum ; fed qui excufat folæcifmum, fatetur admiffum. Neque protinus caret foleeci{mo quod legitur apud Auguftinum , Cypria~ num aut Ambrofiem , prefertim qaum Scripture verbis utuntur. Ad hunc modum frequenter & nos foleeciffatus, Colligit aliquot loca, qua fic habentur in Editione Tom, Il, Teas Vuls
