Page 78 [78]
1221 DEESIDE RA
nelciunt homines fe bonam hujus gaudii partem debere | A
invi&ifimo Anglie Regi Henrico octavo , qui ſumma
prudentia parigue conftantia non conquievit , donec
immedicabilem, ut videbatur, difcordiam vertiflet in
omnibus exoptatam concordiam. Supereft omnibus
votis comprecari fuperos , ur hoc munus tuum velint
nobis effe perpetuum: aut fi in rebus mortalium nihil
omnino perpetuum eft , certe diuturnum. Ego fane
perquam lubens optimi pacificatoris tam pium vere¬
que Chriftiangm animum aliquo monumento pofteris,
fi qua poffim, fecero teftatum. Mihi fat beatus vi¬
derer , mi More, fi Ferdinando Regi res tam effent
fecundze , quam illius infignis pietas promeretur , qui
mihi profecto videtur ad omnem virtutem natus ; Ƭ
rafmo tam candide favet, ur amiciorem animum opta- B
re non poffim. Ante biennium invitavit me Zieanazz,
falario ccce. florenorum, tantum ut illic viverem.
Nuper bibonem quendam tribus verbis commendaram
Epifcopo Tridentzzo illius Cancellario, ut eflet in
numero fatellitum equitum ; Rex illico locum dedit,
Quid ,. inquiens , non facerem pro Preceptore meo
Erafmo? Nihil unguam de illo fum meritus: quid |
non faceret , fi quid officii in illum collocaflem, qui
nunc nullam occafionem prætermittit mihi gratifi- |
candi ? Sed nondum fortuna refpondit optimi Prin¬
cipis egregiis dotibus. Nuper Spire fuit, ut fcis, con- |
ventus Principum, petebatur {ubfidium adverfus Tzr- |
cas imminentes Hangarie. Oblata cit famma pecuniæ |
am exigua, ut maluerit pro animo gratias agere, quam |
pro munere debere. Quid acciderit Marie Cæfaris fo¬
rori, & hujus marito Lodovico, norunt omnes. Nunc
Turca rurfus invafit Hungariam , bonamque partem
populatus eft, Maria, cui dicavi Fidam, metu ceflit
in Moravie civitatem vulgo ditam Snamen, ne Vien¬
ne quidem fatis fidens. Tarca horret Cæfaris in dies
erefcentem potentiam , eoque maluiffet Joannem vici¬
num Regem quam Ferdinandam. Et fortailis aliquis
dicet , hic quoque fatius futurum fuifle dimidium ac¬
cipere quam totum. Sed arbitror divinum confilium
alio fpectare , nec dubito quin æterni Numinis boni¬
tas omnia verfura fit in lætum exitum, fi nos animum D
ad ea verterimus quæ illi funt placita: ca quæ fint non
tam ignoramus quam diffimulamus. Utinam Cæfar
maturius compofito cum Gallorum Rege diffidio , fra¬
tri ac forori fuze in tempore adfuiflet. Metuo ne ni¬
mium diu illum moretur /talia , & Pontificis ample¬
xus, cui non dubito quin pro fua religione fit exhibi¬
turus honorem omnem, quem filius debet patri. Sed
utinam ille gloriam ab hominibus ob Chriffum exhibi¬
tam Chriſto trans{cribat, quod tamen hunc Clementem
facturum non diffido. Foederibus Principum admifce¬
ri Pontificem, mihi nec Pontifici videtur expedire,
nec Reipublica Chriftiana. Mle major eft quam ut ul¬
lo foedere fit adftringendus, mea quidem fententia. | EZ
Si refediflem Baflea, Theologi clamaffent ; me com¬
probafle qua illic geruntur. Nunc quidam ja&ant, me
ceffiffe metu , quum difcefferim omnibus dolentibus,
etiam iis, quorum dogmata palam ac libere improba¬
bam. Sane invitus reliqui nidum , quem tot annis pref¬
feram, & talis erat valetudo , ut nullam omnino mu¬
tationem latura videretur. Nec me clam erat, quanto
difpendio migraturus eflem: {ed de vita periclicari ma¬
lui, quam videri comprobator talis inftituti. Erat bo¬
na fpes rem ad moderatum ftatum redituram ; {ed duo
Monachi alter concionator in {fummo ¥*, alter apud fuos
Dominicanos , excitarunt nobis hunc tumultum. Illi
quidem fugerunt , alii yero feriuntur malo. Georgius |E
Sazxonie Dux non minus odiofe confiétatur cum Ly¬
thero, quam ego cum Thrafone quodam nugaciflimo.
Admonui illum ut negligeret hominem, cui plus fatis
feroci adderet animos, Interim triumphat , qui tanto
etiam Principi facefat negotium. Hactenus profcétio
valetudini profuit, idque præter omnem fpem. Æftas
* Scil. templo : ipſe enim Eraſmus epiſt. ad Jo. Cholerum 5. O&o¬
bris, An. 1532, hæc paulo aliter refërens, ait, .,,., alter cou¬
cionabatur apud fummam Ecclefiam.
I, Er ASM. 1232
ut vix ullus dies abeat abfque nube aut nebula. Magi¬
{tratus mihi defignavit ædes plane regias , pridem ex¬
ftructas Maximiliano Cæfari , {ed imperfectas, & æ¬
ftati quam hyemi aptiores. Utinam liceat adhuc fe¬
mel in vita videre amicos mihi chariflimos , quos in pi¬
Gura, quam Olpeizs * exhibuit, utcunque con{pexi fum¬
ma cum animi mei voluptate. Bene vale, cum tibi
chariffimis omnibus. Datum apud Fribørgum Brifgoie
s. Septembris, Anno 1529.
Episrora MLXXV.
Erafmus Rot, Margareta Ropera S. D.
‘71x ullo fermone confequi queam, Margareta
Ropera, Britannie tus decus, quantamanimo meo
perfenferim voluptatem , quum pictor O/pernus totam
familiam iftam adco feliciter exprefam mihi repræfen¬
tavit, ut fi coram adfuiflem , non multo plus fuerim
vifarus. Frequenter illud apud me folco optare , ut
femel etiam ante fatalem vitæ diem intueri contingat
chariffimam mihi fodalitatem, cui meæ, qualis qualis
eft, vel fortuna, vel glorie bonam partem debeo, nec
ullis mortalium debeo libentius. Hujus voti non mi¬
nimam portionem mihi præftitit ingeniofa pictoris ma¬
nus. Omnes agnovi, fed neminem magis quam te.
Videre mihi videbar per pulcherrimum domicilium re¬
lucentem animum multo pulchriorem. Equidem yo¬
bis omnibus iftam gratulor felicitatem , fed præcipue
parenti optimo. Quo minus autem vos poeniteat ftu¬
diorum veftrorum , mitto epiftolam probatiffimi viri,
qui apud 444273, quondam HWyagarie Reginam, Cæ¬
faris fororem , Ecclefiaftæ manere fungitur. Ea eft,
cui dicayimus Viduam Chriftianam , quam arbitror ti¬
bi leGtam effe. Ex literis autem intelliges quanto ftu¬
dio tam nobilis foemina compleétatur liberalium ftudia
literarum. Nunc experitur illa non efle vanum, quod
{fcripfit M. Tullins , literas in rebus fecundis efe orna¬
menio , in adverfis folatio : quanquam illa cum primis
crat digna perpetua profperitate. Caterum , quando
ita {unt res mortalium, ut, Ewrip: in morem , alter¬
nis vicibus affluant ac deffluant, animus eft adverfus
omnem fortune habitum Philofophixe preefidiis mu¬
niendus. Hæc {cripfi plufquam obrutus negotiis , ad
hæc imbecilla valetudine : quare tua dexteritas hoc
cfficiet, ut omnes tuæ forores fibi perfuadeant hanc
effe juftam epiftolam, & non minus ad fingulas quam
ad te feriptam. Ornatiflimee Matron A/oyfie matri
tuæ multam ex me falutem dices, eique me commen¬
dabis &amanter & diligenter. Effigiem illius > quando
coram non licuit, libenter fom exofculatus. Foanni
Moro germano tuo precor omnia profpera. Verum, fe¬
| orftim mihi falutabis ornatiflimum Roperam conjugem,
tibi merito chariffimum. Dominus fervet vos omnes
incolumes , omniaque veftra fuo omnipotenti favore
profperare dignetur. Datum apud Friburgum Brifgoie
6. Septembris, Anno 1529.
Episrora MLXXVI.
Bilibaldo fuo Erafmus S. P.
( ye ARISSIME Bilibalde, Juli ut Hieronymus ad
te mitteret unum volumen Epiftolarum. In his
reperies unam , qua tibi gratias ago pro patera tua:
quod munus non minus gratum mihi fuit, quam fi ta¬
lentum auri penderet, quod quafi pignus effet conftan¬
tifimæ tua erga me benevolentiæ , quam ego non in
infima felicitatis meæ parte duco. De Codice Greco
ignofcat tua humanitas mihi, quod non præfto fidem.
Sub nundinas coepimus conferre , quo fumus ingrefli
altius Opus, hoc plus offendimus portentorum. Inter¬
dum toti verfus omifli funt, multa mutata ftudio, ut
idetur. Quin & epiftole ife. r
videtur. Quin & epiftole multe omiffe. Poftremo,
plufquam tertia pars voluminis abeft. Collatio peracta
\
eſt:
# Lege Olpeinus, ut proxime feq. epiftola, yel potius Holbeinus,