Page 77 [77]
An.
1529.
1229 EPISTOLAE.
temperantes à fcribendo, quod dicta proclive fit infi¬
ciati, coarguere difficillimum. Hic ftrenuam operam
navavit 1n Sabaudia Joannes Gaccus, fi verus clt ru¬
mor: Litetre Petrus Cornzenfis, cujus eft illud pére
Deora vor ev rors Pear dä Luer » Conculcabis leo¬
nem & draconem, lconem Lutherum, draconem Era¬
fmum: quafi non cadem facilitate liceat totum illum
verficulum interpretari de quatuor Ordinibus Mendican¬
tium, Saper alpidem & bafilifcune ambulabis, id eft, fuper
malum Carmelitam & pejorem Auguftinenfem: & concul¬
cabis leonem & araconem, id eft , ferocem Dominicanum,
& fucatum Franciftanum. Quæ mulier non poffit ad hune
modum Scripturis abuti ad maledicentiam? Et tamen
huic dicto tam infulfo, quam frequens datus eft plaufus
à Franci(canorem centuriis, prafertim inter pocula? qui¬
bus vifum eft oper precium etiam pictura, fi fuperis
placet , fententiam tam lepidam exprimere. Habet
Lovanium juvenem quendam , vix, utaudio, barbatum,
yeeovtadidaezaror, cui utinam tanta fupellex literaria
fuppeteret, ut poffit fuam induftriam eruditis omni¬
bus approbare , ac tantum haberet facultatis ad inftau¬
randam pietatem, quantum habere videtur promtæ
voluntatis non fine fiducia fui. Antnerpia dedit AZat¬
thiam quendam , hominem bene vocalem bonifque la¬
teribus, prefertim apud populum. Is & fuam linguam
ftrenue vibrat in Erafizum, & commilitonum calamos
excitat. Anglia habet Standitium nunc Epifcopum , mi¬
nus amarulentum fi ad cæteros conferatur. Sed nulla
regio fortiores habet, quam in Hifpaniis Salamantica,
quorum Carvajalzs quidam etiam libellum emifit, qua¬
lem, bone Deus, Francifeinepote dignum: qui fimul¬
atque prodiit , in patibulo publico clavo affixus eft,
quod rebus damnatis fieri folet. Eundem tam bellum
libellum , contra publicum editum , curarunt Parifiis
excudendum , {ed fubtraćtis quibufdam , quibus admo¬
dum fcurriliter adulatus fuerat Czfari, {fed vehemen¬
ter offendiflet Gallorum animos. Volebant enim effe
juris divini, ut totiusorbis fit unus Monarcha, quem¬
admodum eft unus fol: & hanc editionem dicarunt {uo
Cardinali, ne mundus ignoraret humilis illius Franci¬
fi, qui nunquam perpelli potuit, ut vel presbyteri
reciperet honorem, poíteros habere Cardinalem. Is
fubinde crepat Logicen, Phyficen, & Metaphyficen,
quafi folus ifta calleat. Hoc nimirum docuit Franci¬
fens. Monachum fic nobis defcribit , ut Chriftum , bea¬
tam Virginem, Apoftolos faciat Monachos. Porro,
quicunque non vivunt juxta regulam Euangelicam , ne¬
gat elle Monachos , me videlicet liberans gravi calu¬
mnia. Etenim quum femper excipiam bonos Mona¬
chos, nec,ufquam attingam niſi malos, qui juxta iſtum
Monachi non ſunt, nihil habet ullus Monachus quod
mihi ftomachetur. Habet horum fimiles Hungaria &
Polonia, fortaflis & Italia, quorum nomina amici non
ſunt dignati perfcribere. Ubi nunc funt qui verentur
ne ruat Ecclefia, quum habeat qui talibus modis eam
propugnent? Tota fpes eft in populi ftultitia. Geftiunt
innotefcere mundo, fed mea fententia preeftaret illos
aliis rationibus innotefcere. Si Principum auétoritas
hactenus nihil, aut certe non multum 5 valuit adver¬
fus novas factiones, quanto minus valitura eft Mendi¬
corum fcurrilitas? Habes, opinor, juftam epiftolam, ne
pofthac de meo filentio querimoniam adferas, nec bu¬
jufmodi verbisutaris, Demiror, fi Botzemi tui polis im¬
memor effe. Quod in mediis calamitatibus nunquam
non recordaris Erafmi, equidem perfacile credo, fed
mallem Erafmum tibi in rebus tranquillis venire in
mentem. Verum, fi minus jucundum , certe non mi¬
nus pulchrum eft, in tempeftate rectum tenere clavum
quam in tranquillo. Bene vale, miBorzeme, inter can¬
didos amicos præcipue. Datum Friburgo Brifgore 13.
Auguſti, Anno 1529.
D
1230
PISTOLA MIXX
Vives Erafmo.
N'TVERPIAE qaum efem menfe Junio, ad te
de recognitione Auguftini mei fcripfi, dedique eam
cpifiolam ad te mittendam. Poftea accepi tuas literas be¬
ne veteres, datas ad me Fribwgo, quo dicebas te Ba¬
filea migraffe; quod tibi optime vertat: utinam hac ac¬
cederes propius, ff modo sd tibi non difuadent rationes
rerum tearum. Auguftinum prope recognovi: ante men¬
fem Ottobrem tradam abfolutum Francifco, qui confir¬
mavit mihi, fatis me tempori daturum, vel fi ad Calendas
Novembris; fi maturins ant literas tuas accepifem , ant
N. de co me admonuiffer, jam pridem libram haberet
Frobenius. Archiepifcopus Toletanus graviffime agro¬
tavit, ut prope haberetur in tota Hilpania pro mortuo,
& ita erat huc ad quofdam feriptum: fed revaluit, &
in adminifiratione reram Wilpanize adjunttus ef? Augu¬
flee 4 Cafare difcedente 5 queis duobus additi [funt Dux
Albe, & magiffereguirum naper morini filius: ina ut hi
tres fint velut admonitores & confultores, tla imperatrizy
& rettrix omninm. Quod memineris mei in prafatione
Auguttini, gratiffimum eft, quia abs te profettam, &
facis pro amore noftro mutno, aliogui non multum moror
nec mentiones mei, nec famam nominis, quo nihil eft vel
inanius, velamariore conditum felle. Etiamfi orbis totas
tanguam in theatro me admuretur , mihi applandat, non fen¬
tio me pilo meliorem fatlum , aut feliciorem , mi(eriorem fe¬
pes acpejorem , cumtumultus ille abducit mesplum ame:
nec poſſum in me ipfum oculos meos & cogitationem refiettere
intentam in plaudentes. Itaque aliquando famam procul
adfpettam admirabar, fequebar nunc propius admotam,
& prope contreitatam: intelligo rem ele vanifimam, va¬
niores qui captant sf qua hominum mortbus prodeffe queams
id demum folidum effe arbitror, & permanfurum. Fac
dixs, netn mibitoties fama Jpeciem tanquamilletlamen¬
tumquoddam objicias, cui (cito me nibil omnino tribue¬
re, nec ea magis moveri guar aurula tenuiſſima ; ma¬
gis movebis me publicis stilitatibus offendendis, de gui¬
bus feliciorem te judico quam de nomine & fama longe
& late pervagata, qua tibi merito quidem contigit: fed
Ji illa duo (ejengantar, mereri & confequi, #rigueprias
longe pratulero. Archiepifcopi munus exigaum eft pre
illtus in te & amore & veneratione ingenti: fed mittet
aliquande plura, quamquam fat [cio te doncrum fontes,
nempe egregias erga te voluntates , pluris facere quam ipfa
dona. Credo audivife te, Cafarem folvife Barcinnæ cam
clafe inftruétifima , in qua fint triremes quadraginta,
naves onerarie feptuaginta , celoces decem : his vehi,
preter comitatum aslicum © florem nobilis juventu¬
tis Hiſpaniæ , focios navales ad decem millia totius Hi¬
{panies lettiffimos. Mafilia foribunt vifam cam claf¬
fem legentem oram Gallici maris quinto die menfis Ara
guſti: ſunt qui addant ad feptimum diem ejuſdem menfis
tenuiffe Genuam , argue ibi deſcendiſſe 5 ſèd hoc incer¬
tum. D. Jefus fervet eum > atque cam largiatur illi lc
facultatem & voluntatem, ut res Chriſtiani orbisin me¬
liorem ftatum reponat. Vale etiam atque etiam. Brugis
30. Auguſti, Anno 1529.
Episrora MLXXIV.
Eraſmus Roterod. Thome Moro S.
vo diutius graviufque nos torfit pacis inter po¬
OE orbis Monarchas ex{pectatio , Thoma
More amicorum optime , hoc uberiore gaudio nunc
ex{ultamus fublatum exfitiabile diffidium , adco ut non¬
dum fatis audeamus felicitati noftras fidere. Perdurat
quidem conftans rumor, perferibitur multorum epi¬
ftolis, narratur multis haudquaquam levibus auétori¬
bus, fed tamen adhuc veluti fomnium audire videmur,
quod accidere folet poft fummum dolorem , rebus fu¬
bito in vehementer lætum exitum commutatis, quem¬
admodum accidere folet in tragædiis, deo quopiam
repente de machina femet oftendente. - Neque vero
ne¬
An.
1$29°