EPISTOLAE. Epiſt. MLV.MLVI. 202
An. Viciofe loquutum, fi modo verbum éaarlovéo aut non jA fac preter Grect fermonis confuetudinem: fed quibus ar
1529. receptum eft apud Grecos, aut nonnifi active ufurpa- argumentis poflis evidentius docere foloecifmum? An 1529:
tum eft. Septuaginta, inquit, hoc verbo funt ufi, at¬
que item Ambrofius, nec Falla locum hunc annotavit.
Quid tum poftea? De foleecifino agitur. Et hæc £¬
rafini calumnia cft.
40. Ad Philip. cap. 4. Refloruiftis pro me fentire, pro
€0 quod erat, reviguir five refloruit vefter in me affe¬
divs) notayi parum Latine di€tum: hoc loco fic agit
quaſi tantum notarim reflorefcendi verbum, quum id
me nihil offenderit. Quis Latin audivit, reflorniftis
fentire ? Quis intelleéturus erat (entire pro afectam ef¬
fe? Quis pro me, intelligeret de me, five erga me? Sed
quid facias? Ambrofine ita legit, nec Valla notavit hune
locum. Amufis, ut ajunt, alba, in albo lapide.
41. Ad Hebreos cap. 3. Quanto ampliorem honorem
habet domm qui fabricavit illam. Hic mifere cæcu¬
tiit Erafmm, qui non animadverterit domvs hic pater¬
fit pofitus. Atqui iftuc ef mutare foloecifmum, non
tollere. Pofthac igitur, auCtore Stanica, licebit ita
loqui, Faber eff melior domus fue, pro faber ef me¬
lior domo fua. Unde porro Stunica collegit mihi non
animadveríum cafum domus, quum id indicem in an¬
notatione mea?
42. Heb. 6. Per. majorem [ni jarant: pronunciat La¬
tine diétum, co quod interpres expreflerit Greet fer¬
monis idioma. Vofthac itaque reéte dicemus, Feliu
eft minor Parris, & Stunica flulisor eft Coræbi.
43. Deus enim intentator eff malorum, pro co quod
erat}, Dens nemini immittit tentationes ad Mala: Sin¬
nica yult efe Larinum , meque commiferatur, qui hic
tam foede lapfus fim, qui putarim érenrator dictum
ab intento, quod ille verbum fimplex appellat > quam
fit æque compofitum, quum ésntentator hic dictum fit,
ab in privativo, & tentare, quemadmodum Grace eft
drelezsor Intentatzs erat tolerabile, at quis unquam
Latinas audiyit, mdettor pro eo qui non docet, aut in¬
confultor pro eo qui non confulsts Quis autem docuit
drdensos Gracts fonare active? Et fi id fonat, cur mox
idem repetit, ipfe enim neminem tentat? Hic oftendit
nobis quid fenferit Jacobus, Ar ego non de illius ſen¬
tentia, fed de fermonis integritate loquebar.
44. Luc. 21. Et omnis populus manicabat ad eum,
pro co quod erat, mane commeabat ad eum, magnifi¬
ce docet Latine ditum. Qui? Horatius fcriplit,
licuit, femperque licebit,
Signatum prafente nota producere verbum. ;
Quid? Idem licet Oratori, quod Poetæ? Idem pale
quod ætate Flacci? Idem in quibuslibet verbis? Jam
maneari à mane dicendum erat ponus, quam manica¬
re à manica. Ext quid opus erat manicare, quum li¬
ceret dicere diluculari? nec óghgigev fignificat tantum
mane furgere, Ut NOS docet Stunica, fed ae ee
diliculo, quemadmodum pernottare eht notlu aliquid a¬
ere, 2 CAE
2 45. In Apec. and sf d dvg xa dhs xaj 6 Cioe
Hic Stenica mihi non folum calumniam, ſed blalphe¬
mias & impietates objicit, quod in ARE OI ae
ris exiltimem effe foloeci{mos, quafi hoc ee
xerim, aut quafi hoc non potius ad ei i
que gloriam pertineat, quam ad Apel T E
meliam. Vulgo indoéto feripierunt, E ane
gua feripferunt: apud illos non erant de ve <
apud eruditos emendate loquentes SR cr ee
cium. Quod fi Stunsca putat effe piaculum, e
poftolorum feriptis reperiatur aliquid folcecon , :
eft, aliquid ditum præter emendate e a!
fuetudinem, impius erit & ipfe nifi hunc loc 3
i K rit à fini calumnia. Quibus au
gnifice defenderit à foleeci alum Qui
is r rit? Aiqui, inquit, potr#s illa ver¬
tem modis rem gerit quis, PAOLO
ba oportebat Erafmum admirari y a6 quo E
matice regulas efè cerneret , non fine aliquo my,
fattu id efe reputare 1 patroci ni Fate¬
P a
è n I p Bell 1 a ou
ur hunc fermonem cfe extra Grammaticæ regulas,
myfterium excludit folcecifmum? Non, fed excu¬
fat. Czeterum nihil excufatur quod non eft. Nee
ego criminor Apoftolos, quod alicubi parum emen¬
date loquuntur , non magis quam fi fuiffent Hifpani¬
ce loquuti. Ita Chriftus iple Syris Syriace loquens, a+
pud Hebraos exacte loquentes foleeciflabat. Quod fi
incommutabilis Dei natura fignificata eft vocibus inde¬
clipabiliter pofitis, cur ipfum Dei nomen ubique per
cafus inflectitur. Sed valeat hoc in duobus é dy & ¢
texdul@ 5 quid fonat Gracis è vs An unquam legi¬
mus in facris Literis Deum appellatum jv , quemad¬
modumdicitur 6 dv, &oéeycuWG; Poftremo, fitan¬
ti facit hoc myfterium, cur interpres aufus eft ab hoc
myfterio recedere vitato myftico foleecifmo? Obfecro
te, nonne fortiter ac feliciter defendit interpretem &
Apoftolos? Quid fupereft, nifi ur bene navata opera
canat triumphum? Id facit ferio, mentiens fuo more,
quod Erafmus negligat myfteria, tantum intentus ele¬
gantiæ fermonis, quod nec Apoftolis parcat, emen¬
daturus & illorum fermonem, quod in vertendo Nos
vo Teftamento fermonis lenocinium adhibuerit, in mul¬
tis nec Greca fit aflequutus , nec Latin: fermonis pro¬
prietatem obfervarit: atque hujufmodi Annotationum
tam elegantium pollicetur & alios complures libel¬
los, nimirum ad utilitatem ftudioforum, ut totus
mundus letis Srønice fcriptis fciat , fuifle quendam
Lopidem virum divinum , qui clariffimis argumen¬
tis demonftrarit Erafmum nihil {ciffe literarum , ut
pofthac omnes Srnice nomen pro numine veneren¬
tur. Quum in libero maledicentiz campo verfa~
tur, nihil Stznica difertius ; quum ventum eft in
rem prefentem, & cominus conferende manus ,
quantus ibi nugator fit declaravit hic libellus. Ert
tamen hujufmodi nænias Rome Dominicani curarunt
excudendas , præter Pontificis & Cardinalis edita.
Dices, cur mihi mittis hujufmodi nugas? Non in a¬
liud nifi ut rideas, novi enim quam fis g:adyeauc.
Quod fi fastum eft , fcopum attigi. Neque fecius
fcopum fuum tetigit Srønica , celebratur. Unum
hoc fpeétabit. Atque hic eft ille Stunica , quem
Bedda vir tantus pronunciavit abfolutum Theolo¬
gum, quum ipfe fe tantum profiteatur Theologum
abfque flocco. Libellus Epifolarum medicinahum,
quem Argentorati réliqueras , ad me mittendum ,
menfe, ni fallor, Martio, mihi Friburgs redditus eft
ad Idus Junias. Mira celeritas! An è Francfordia
fcripferis nefcio, mihi nulla litera eft reddita. Quo¬
ties, mi Huberte , male precatus fum ifti miusta
gela, quæ tua mellitifima confuetudine nos tam
cito orbavit. Quanquam tui defiderium modera¬
tius Jaturi fumus, fi tibi contigit adamata potiri.
Hæc una deerat anfa tuæ encyclopædiæ , quam a¬
lioqui numeris omnibus feliciter abfolvifti. Haéte¬
nus fementem fecilti, nunc reftat ut bonam meffem
metas. Bene vale. Apud Friburgum Brifgoie 8. Ju~
nii, Anno a Chriffo nato 1529.
MLVI.
Erafmus Rot. Petro Tonzicio, Epifcopo Cracovienfi, S.
AS crept celfitudinis tux literas, vigefimo die A¬
prilis fcriptas, ex quibus intelligo, nec poftremas
literas meas, nec Senecam efle redditum. Nunc ta¬
men id faétum opinor, nam duobus commifi, alteri in
nundinis Francfordienfibus , alteri per Viennam ifthue
profeéturo. Dici vix poflit quantopere me tibi devinxe¬
risifta fingulari benignitate, qua noftro Antonino in fua¬
miferabili calamitate conftanter adfuifti: reponat tibi
mercedem, qui multo cum foenore penfat omnia be¬
nefa&a piorum omnium. Quo magis confido tuum
iftum in me favorem fore perpetuum. Ego grati ho¬
minis laudem non poftulo, abunde eft, fi tuo judi¬
Tom, LIT. Gg gg cio