OCR Output

1175
_ resgeritur, nobis nihil eft loci, nifi forte peragendum
fit martyrium , quod ego non detrectarim > fi res ita
poftulet. Hoc ne gloriofius diétum videatur, accipe
quod rideas, fed tamen vero verius. Leviora puto pal¬
fum Stephanum lapidibus femel obrutum, aut Sebaftia¬
num femel jaculis confoflum, quam me, qui tot annis
corum linguis confodior, qui venenum afpidum ha¬
bent fub labiis , qui lapidor undique convitiis. Tot
contumeliis citius diftraherer ab orthodoxorum fæœdere ,
fi ullis rationibus avelli poffem è fide, quam femel de¬
di Chriſti ſponſæ Eccleſiæ. Quo in ftatu nunc res hic
ſint , non dubito quin multo celerius rumor ad vos
pertulerit , quam hæ perventuræ fint litere. Mihi
vertendum folum, quod non abfque fummo vita diferi¬
mine ſcio me faGurum. Tot annis huic afluevi nido,
fed de eventu viderit Ghriffus. Nos quod homine or¬
thodoxo dignum ef faciemus, ut potior fit pietatis
quam incolpmiratis ratio; quandoquidem hic manere,
ubi nec facrificare licet, nec corpus Domini confice¬
re, nihil aliud fit quam profiteri quod ifti profitentur.
Occolampadins obtinet omnes Ecclefias. Monachi Mo¬
nachæque jubentur alio demigrare, aut facram veltem
ponere. Idem ft in multis aliis civitatibus. In templis
nihil folitum geritur, nifi quod in nonnullis femel con¬
cionatur hujus profeflionis Ecclefiaftes : dein pueri cum
mulierculis canunt Pfalmum Germanicis rhythmis com¬
pofitum. Hac funt procemia. Ego mifere metuo ne
Phariſaiſmo fuccedat Paganifmus. Latherus habet ali¬
guot civitates, quæ de Euchariftia propemodum fen¬
tunt cum Ecclefia: fed altera pars habet plures, quæ
huc re&a tendere videtur, ut totum facerdotium, ac
Monachifmum funditus aboleant. Anabaptiftæ , ramet¬
fi magno funt ubique numero , tamen nufquam obti¬
nuerunt propriam Ecclefiam. Hi vitæ innocentia præ
cæteris commendantur , fed à reliquis quoque feĉtis
opprimuntur, non folum ab orthodoxis. Subolet mi¬
hi multos his tumultibus admifceri 7udeos ac Paganos,
quorum alteri Chriffum oderunt , alteri nihil omnino
credunt. Auguror illos meditari novam quandam de¬
mocratiam, totaque res agitur callidiffimis quorundam
confiliis, quorum auétores nullus adhuc fatis agnofcit :
‘atque ita fuccedit, ut dicas voluntatem Numinis geri,
cujus æterna providentia folet interdum malorum im¬
probitate ad {uorum emendationem abuti; Id quoties
fit, nullum præfentius remedium , quam agnofcere
manum Dei provocantis ad poenitentiam, & commu¬
tata in melius vita, iram illius vertere in mifericor¬
diam. Sint illi locuta, fint rane, fint cyniphes, fint
puftule , tantum ne nos fimus Pharaones & eEgyptis.
De ignotis non eft meum judicare , hic nec inter fa¬
cerdotes, nec inter Monachos quemquam vidi, quem
tanta rerum tempeftas reddiderit pilo caftigatiorem.
Tantum inhiamus vindicte , quafi fit humanum quod
agitur. Porro, quod dogmata feparas 4 corruptis mo¬
ribus, agnofco prudentiam yere Chriftzanam. Id enim
ni fiat, nulla erit opinionum conftantia, quando nun¬
quam tam bene cum rebus humanis aétum fuit, nec
agetur , ut non juftiffima querela futura fit de pluri¬
morum moribus. Mutare rerum ftatum proclive eft,
mutare in melius difficillimum. Quis autem non ex¬
ofculetur iftam fingularem vereque piam modeftiam,
qui nec tui ordinis hominum mores taxari recufes, &
emendari, modo qui corruptis dogmatibus defcive¬
runt ab Ecclefia contubernio , refipifcant , & ad fa¬
nam mentem redeant. De Epifcopis non ita magna
eft querimonia , de Romano Pontifice , deque his qui
ſub illius titulo regnant, longe major eft ; de Mona¬
chis præfertim Mendicantibus graviſſima. Jam cor
Regum in manu Dei eft, quod ille flectet ad pacatio¬
ta confilia , fimul atque nos illius mifericordiam pro¬
meruerimus. Interim nos humiles, quod unum poflu¬
mus, affiduis votis precibufque fatigabimus Domini
clementiam, ut hos inconditos rerum tumultus vertat
in letiorem exitum; nec tamen interim ceflabit indu¬
ftria noftra, fi quid Dominus per nos omnium infi¬

A

E

E

ERASMI 1176

mos agere dignabitur. In hac caufa mihi necefte fuit
reticere quæ propemodum ſunt precipua 5 fed tamen
arbitrabar hoc ele mei officii, tam amico Prafuli,
meum hac in re confilium , aliqua ex parte approba¬
re: pofthac efficiam, ut omnes intelligant mihi fince¬
ram mentem, ac propenfam animi voluntatem non
defuifle. Munus, quod tua benignitas ultro voluit
Auguftino venafcenti largiri, cum his partiar, qui con¬
ferendis exemplaribus (quo labore nihil moleftius) no¬
ftram induftriam nonnihil adjuverunt. Dominus te
nobis {fervet incolumem. Datum Bajilea 25. Martii,
Anno 1529.

Eprsroza MXXXIV.

Erafinus Rot. clariffimo Anglie Baroni Guilbelmo
Montjoio in regia Anglia S.P.

RNATISSIME Aecenas, fi fingulæ fpectentur
Obi nanovito, fi univerfe, quas in omnes mun¬
di plagas cogor mittere, plufquam Afaticas fum. Hic
tolerabili in ftatu fumus , excepta incredibili rerum
caritate ; tantum liceat effugere bellum , quod ut li¬
ceat vereor, prout haétenus habent hujus fabulze exor¬
dia. Sed in manu Domini funt omnia noftra. Utinam
optimis votis seque per omnia refpondeat fortuna; at¬
que illius benignitas meis abunde refpondit. Apud Re¬
gem Ferdinandum habebam patronum incomparabi¬

bel¬
no¬

dio, fe fubduxit ab aula, offenfus , ut arbitror, his
li præludiis, cujus quando fimus habituri finem ,
vit Deus. Quibus agatur confiliis Cafar, nefcio. A¬
mifa Hungaria, miferis modis vaftata Aufiria, & rur¬
fus imminente TJzrea, nonnullis videtur nimium diu
herere in /talia. Nec pauci mirantur , qualis fit illa
pax inter Cafarem & Gallam, quum duo filii nihilo
minus detineantur in Hifpania. Rex Ferdinandus ha¬
bet inviétum animum, {ednovus Princeps deftituitur
nervis belli. Quod fi Czfar vi Lutheranos agereditur 3
hic prorfus de nobis aétum fuerit. Quod optimi Regis
veftri pictas femper molita eft inter Cafarem & Gal
lum, hoc Rex Polonie Sigifmandas magno ftudio mo=
litus eft inter Ferdinandum & Joannem, regni compe¬
titorem. Sed fata fuperant hominum confilia. Officium
meum erga Carolum tuum tibi non ingratum fuifie >
mihi fuit gratiffimum , cujus indolem feliciffimam pre¬
cor ut Dominus Yefzs tum feryare, tum ufque in ma¬
jus meliufque provehere dignetur. Nefcio quem mihi
fortuna cibum offerat edentulo; certe Petrus Barbivive
fic mihi adamatus , fic à me literis celcbratus , me
penfione Cartracenfi {poliavit inaudita perfidia. Et au¬
dio Cantuarienfem deficere,cui fi quid acciderit, nihil
eft quod {perem de penfionibus. Mihi fat animi ef,
fi carnificem meum calculum queam excutere. Quan¬
quam apud Gallos exoritur Budaica factio, ftolidis mo«
dis in me velitans. Nec ipfi fciunt, quamobrem mihi
fuccenfeant. Thome Moro nihil gratulor , ne ftudiis
quidem admodum ; ifti regno gratulor > cui non po¬
tuit fan&ior meliorque Judex contingere. Confolaris
me de tumultu obtrectatorum , at tu vix nofti deci¬
mam partem eorum , que in me ex infidiis diabolicis
artibus moliuntur quidam feclerofi , fub Euangelii ti¬
tulo latitantes. Scribam filio & Præceptori, quorum
utrumque tibi gratulor, fi patietur valetudo: nam ine
ter cpiftolarum tumultus, cœpit effe vehementer mo¬
lefta, nec poflum fufpicari caufam, nifi ficcitatem in¬
teftinorum. Ignofce, Mecænas, non vacabat hæc reles
gere. Apud Friburgum 28. Martii, Anno 1529. |

Agnofte manum tui veteris Chentiss

Eristora MXXXyY.
Eraſmas Rot. Lodovico Bero S, D;
MICORYM in Chriſto finceriffime , tibi quidem

ex animo gratulamur > cui licet Dominicam Re¬
furre€tionem fpiritualibus, ut par eft , celebrare gau¬

dis,