juvenem mire gloriofum, quod illius indicant Progy¬
mnafmata: utinam tantum poflit quantum fibi tribuit.
Sunt & in Polonia, & in Ungaria, nec ufquam profi¬
ciunt, nifi in pejus : ubique decrefcit illorum tyran¬
nis. Quanto Chriftsanias agerent, fi converterentur
ad ftudium vers pietatis, & omitterent jam nimis no¬
tam hypocrifim? Triginta florenos accepi menfe Fe¬
brwarto. Scripferam enim ad Bartholomaeum Welze¬
rumy fimulque monueram de ducentis ducatis. Re¬
fpondit fe nondum accepifle, fed bona fide curaturum
fimulatque acceperit. Circa Nonas Martias venit fafci¬
culus literarum , omnia geminis exemplaribus. Al¬
teram fyngrapham commifi Hieronymo Frobento , qui
Francfordia pecunia recipiat. Hicme non fugit, quan¬
tumtibidebeam, Aiphonfe candidiffime, cujus erga me
pietas nufquam non eft fui fimilis. Archiepifcopi li¬
teræ tam amanter f{cripte non paulo fuere gratiotes
quam ipfa pecunia. Gaudeo mihi {crupulum ademtum
de dedicatione. Audebo illi hanc editionem nuncupa¬
re, quanguam hoc nec tu fignificas, nec ille. Et arbi¬
tror conlultius, ut uni dicem quam duobus, nifi tu a¬
liud moneas. Mittam tibi volumina decem, hoc eft
unum corpus, alterum Toletano, tertium Æifpalenf,
quartum Gaitimario, nifi tu fecus jufleris. Opus ab¬
folvetur nundinis autumnalibus proximis. Mihi binc
migrandum , idque non fine preefenti vite periculo. Sed
parendum fatis. Mifi totam epiftolam meam ad Regem
Francifcem, unde Pantalabus famfit anfam calumnian¬
di, quod me auétore Rex defeciflet a paétis. Imoibi
confolorRegem , ut moderate ferat adverfam fortunam
& amplectatur concordiam. Quoniam autem non du¬
bitabam, quin ille conditiones Regi viderentur gra¬
ves, hocenim dico iniquas, ut confoler illius animum,
fuppofui perfonam aliorum, quum ita loquor, Quan¬
quam antem nonnullis pax iffa, &c. & oftendo fpem
melioris fortunse A Chriffo, qui folet res deploratas in
tranquillum ftatum ‘reponere , interdum etiam his,
uosamar , immittens calamitates, quod arcanis {fuis con¬
fliis intelligat fic expedire, mox adhortor ad fervan¬
dam concordiam, Si Chriftianos Monarchas, Xe. Ert
hic eft locus unde probat tot Rome circaque Romam
clades mihi acceptas ferri oportere, quum cum cafum
nullus exfpectaret , ne Cæfar quidem ipfe. Sed ifti
non vident qua fit feribentis ratio:' deinde quoniam
vim Larini fermonis nefciunt, crebro hinc nobis mo¬
yent calumniam: velut hic putat iniquum nihil aliud
fignificare quam injuftum, quum equitas fic modera¬
tio juris ab humanitate proficifcens; & quod aquifli¬
mum eft, id recedat potius a juftitias & quod juftif¬
fimum eft, parum fit equum. Fortaflis expedierit il¬
lam epiftolam formis excudi, quo magis pudefcant ifti,
qui Principes habent pro fungis potius quam homini¬
bus. Commendaram tibi Francifeum Dilfum , qui
num iftuc appulerit, nondum ex literis tuis certum po¬
tui cognofcere. Alteram fyngrapham per Hyerony¬
mum. Frobenium miferam Francfordiam , cum Mea gsi¬
tantia, ut vocant , adfcripferam, fi ca non placeret ,
Hieronymus Meo nomine {criberet qualem veller: Wel¬
Zeri procurator excufavit, efle ſyngraphæ genus 5 ut
pecunia numerari non poflet , nifi prius à me datis
tribusfyngraphis guitantiarzis. Atqui eas poterat ab Alte¬
ronymo femere, fed maluit pecuniam differre. Itaque
feripfi Azguftam ad Bartholomaum Welzerum 5 ut nobis,
fi poflet, hac in re commodaret. Dicunt pecuniam
non efle numeratam menfariis, fed cuidam negotiato¬
ri, qui hoc officii ab illis petit, fic ut illis liceat nega¬
re. Interim negotiator utitur pecunia. Memini me
& olim in Anglia delufum fimili genere fyngraphe.
Vereor ne intra annum non fim recepturus obolum,
quum ego jam plufguam totam illam fummam ue
fim in cos, quilibros ex variis bibliothecis inveftiga¬
runt, & contulerunt atque enotarunt, quo mihi judi¬
candi fieret poteſtas. Quod bibliopolæ mea caulaſic
Epift. MXXXI.MXXXII. 1170
go. Queruntur tempus trium menfium effe perquam
anguftum ; iter longum eft, nec fatis tutum , prius
quam merces fuas perferant praterit dies, ac peri¬
clitantur. Nondum eft manifeftum bellum, & fi
cflet, tamen ftudia digna funt aliquo privilegio, nec
ab his quicquam eft metuendum. Germani funt ori¬
gine, nec aliud agunt quam ut parent unde liberos
& uxores alant. Scripfi eadem de re D. Mercuri¬
no Cancellario , cui reddes epiftolam, fi tibi vide¬
bitur expedire. Bene valc. Baflea 21. Martii, Anno
1529.
MXXXII
Erafinus Rot. foanni Vergare S. D.
ile TERAS veftras, tertio Calend. Juli ſcriptas, ſub
Calend. Martii demum accepi, geminis exemplis
omnes , fed ab codem Aelchiore, & eodem die: quæ
per fe multo gratiffime, hoc etiam nomine fuere gra¬
tiores, quod jam defperatio quædam obrepere cœpe¬
rat animo meo: non quod de veftro erga me ftudio
quicquam addubitarem , quod ctiamfi mihi potuiflec
accidere, non patiebantur id Waldefii mei literæ, ve¬
ftra in nos non jam benevolentiæ, verum pietatis af¬
fiduæ, locupletifimæ teftes: fed quod fufpicabaridem
vos ftatuiffe de refcribendo literis meis. Quod fignificas
tois Jinasais placere de edendo apologetico meo, quod
ipfum auguiabar futurum, nec mihi fane difplicet con¬
filium. Non fatis memini quod in co libello rv dixa
éexov majeftatem imminuerim , nam de improbitate
quorundam Monachorum apud nos, qui fe jaétant
Ecclefia nutantis Arlanres, dici fatis, ut dignum eft,
non poteft, nec apud vos apparet multo faniores. In
hos illic deftomachor. Abfit autem ut Judicum au¬
étoritatem verbo lædam : nam in Brirannia Cutberto
Tonftallo , Epifcopo Londonienfi, totius hujus negotii
fumma, ut audio, delegata eft, quo non alium ma¬
gis habeo in ære meo. Tridem in Gailis hujufmodi
caufarum cognitio ad aliquot fummates viros delata
eft, alioqui Beddarum, Sutorum & pleudo-Monacho¬
rum improbitas onmia commifcuiflet tumultibus. Li¬
bellus ille fordide fuit excufus: fi vobis ita videbitur,
curabimus ut locupletior & nitidior rurfus exeat cum
dignitate, mutatis his, que, ut indicant amici, vi¬
dentur offenlura Judices. Præfulem tuum arbitror in¬
vidia majorem , non tantum ob eximiam ampliffimi
muneris dignitatem , verum multo magis ob fingula=
rem vitæ integritatem, ob eruditionem ca fortuna
dignam , ob minime vulgarem prudentiam , quæ il¬
li apud Cæfarem & optimos quoíque hoc plus con¬
ciliant, tum aućtoritatis, tum gratiæ, quod hæ do¬
tes majorum .clariflimis imaginibus commendantur,
Excellentior itaque eft ille, quam ut quifquam canis
aufit allatrare. Tibi vero nolim ex me quicquam in¬
vidiæ accreſcere, fi qua fieri poflit , quanquam {cio
te, qua tui eft animi magnitudo , non quorumlibet
latratibus excitari : tum itigenii tui prudens dexteri¬
tas mihi bonam fpem porrigit fore, ut fi quæ for¬
fitan malæ beftiæ non vereantur obfibilare , nulla
tamen aufit mordere , præfertim quum tantum ha¬
beas Ajacem , fub cujus clypeo lates. Poſtremo brevi
futurum auguror, ut re tua virtus in faftigium aliquod
evehat, unde poflis hoc reptilium genus impune tu¬
toque defpicere. Ego haétenus, otii dulcedine e¬
brius, omnem fortunam rejeci, cujus animi nunc me
{ero peenitet; non quod difpliceat humilitas, fed quod
hoc feculo vix quifquam tam fordidus eft & abje¬
Gus, quin audeat Erafmum confpuere, comminge¬
re, concacare, fit honos auribus. Ab ea contume=
lia vindicaffet mediocris fortunze dignitas. Nunc ea
eft valetudo, ut ægre vitam tucar , tantum abeft
ut dignitati fuflinendæ. par efe queam. Malitiofa
Tom. I, Ee ce ques