Page 46 [46]
Jent Ducis , &c. Vides acumen hominis , qui fe ja¬
at in Logica, Phyfica, S@ Metaphyfica verfatum.
Hoc,ut dixi, non de re, fed de hominis infigni ftul¬
titia. Neque vero miror inter tot hominum millia in¬
veniri qui talia aufit fcribere : illud magis admiror,
hæc diverfis locis excudi à Francifcanis | nec eos ani¬
madvertere , quam {e bonis ac doétis propinent deri¬
dendos. Unde liquet hee genus autinfigniter efle ftu¬
pidum, aut peflime fentire de genere mortalium. Quid
quod toto Opere fingit me hoftem omnium religionum
piarum, quod alicubi notem quorundam irreligiofam
fuperftitionem, aut impietatem. Docere aut monere
apud illum eft odifle , diffentire eft infamare. Dein,
nunquam citat mea verba ut habent, fed aut truncat,
aut aliquid addit. Ad hac, perpetuo quod diétum eft
in tres quatuorve malos , detorquet ad univer{os ordi¬
nes. Toties repetit infigne mendacium , quod non di¬
ftinguam bonos à malis, quum id vix ufquam non fa¬
ciam. Hæc eft illa mera fimplicitas jaétati ordinis qui
fluxit è paradifo. Videor mihi fufpicione colligere
quis fit auctor libelli. Teftatur enim fe fuifle in dn¬
glia, Gallia, Germania & Hifpania , quum tamen fto¬
machetur in mundivagos. Ante menfes complures ad¬
iit me Francifcanus quidam , juvenis indole liberali,
promte loquens Latine , nec omnino rudis Grece li¬
teraturæ , deinde nativa quadam præditus facundia.
Exponere coepit , in Gala quid molirentur Theolo¬
profpicerem , fe efle unum ex his qui meis commodis
impenfe faverent. Hunc campum ingreflum reyocayi
ad alia, partim quod adeffet Guardianus hujus loci,
partim quod ea, quæ narrabat, certius ex amicorum li¬
teris omnia cognoviflem. Placuit tamen indoles , ac
ftatueram illi deferre domus mez hofpitiumad aliquot
menfes ,, fi forte voluiflet uti. Itaque ipfum ad pran¬
dium vocavi in diem pofterum , Gwardianum non yo¬
cavi , quo liberius inter nos confabularemur. Venit,
fed comitem trahens Thrafonem , natu grandem , quem
fimulabat efe laicum, quum , ut poft refcivi , fuerit
facerdos , ne mecum cogeretur loqui Zarine. Hujus
inamæniffimo faftu adeo fum offenfus, ut amor ille
meus in juyenem refrixerit. Peraćto prandio repetiit
quod pridie fuerat orfus , indicans in animo effe per¬
agratis regionibus , doćłtis innotefcere : nam attulit
duas {chedas commendatitias, alteras 4 Badio, alteras
à Badeo, quas fatis apparebat extortas elle. A me fla¬
gitabat , ut ipfum amicis meis omnibus commenda¬
rem , ac didicerat quos quibus in locis haberem, vide¬
baturque paratus quovis ire gentium, modo àme com¬
mendatus. Hic excufavi multa , fed præcipue quod
non effet confultum hominem ignotum talibus viris
fiffe. Alleganti fchedas commendatrices, recitavi eas,
que teftabantur hominem’ & ipfis ignotum effe. Intita¬
bat ut faltem duobus aut tribus præcipuis commenda¬
retur. Negavi me id faĉturum. Tandem petiit aliquot
epiftolium yelut ad ipfum manu mea {fcriptum , quod
circumferre poffet. Id etiam cuta ftomacho negavi:
nam his artibus non femel delufus fum ab iftis erroni¬
bus. Interea nunciat famulus duos adeffe viros erudi¬
tos, quibus cum peragendum erat de noftro Tefta¬
mento, quod hic bene condere difficillimum eft. Illis
occurrentem interpellavit , ut faltem eleemofynulam,
nam hoc ufus eft verbo, darem : ego alibi intentus,
tempore commodiore. Vifus eft poft biduum in hac
civitate, multa molitus eft ad corradendum aliquid
nummorum, fed ad me non rediit. Hic co libello ul¬
tus elt fuum dolorem, nifi me fallit {ufpicio; nam or¬
do ille vix habet alium , qui tantum poflit Latine, Nec
eft de genere Obfervantinm quos vocant , ſed Coleta¬
rum , id quod poſt ex Franciſcano quodam cognovi.
Ef autem , ni fallor, Brabantus aut Gelriws genere,
nec dubito quin nunc fit in Jtalia y aut in Hungaria,
donec peragat fuam periodum, Vide quantum pericu¬
A
|
E RAS MOI 1168
fordidiffimis impetitus. Rifi librum in crucem a&um.
Iftis rationibus vincentur citius quam Apologiis. Sic
Lodanii Germanus quidam Les librum in me fcriptum,
quem in bibliotheca Franci{canorum reponendum lo¬
caverat , intus ac foris excrementis humanis oblevit
atque incruftavit , ut dies aliquot tota foeteret biblio¬
theca: percunctantibus qui ingrediebantur, quid effet
hoc putoris , excaflis omnibus angulis nihil repertum
eft. Tandem fagacior aliquis fequutus vim aromatis,
reperit fontem. Grardianss voluit librum oftendere
populo , voluit ferre cæcum fulmen in auctorem :
quanquam infcio me res tota peracta eſt , nec aucto¬
rem novi, nifi huc reverfus. Hermannus, Comesa No¬
va Aquila, indigne tulerat fe notatum ab Jacobo Hoch¬
Jtrato Dominicano , is erat Rabinas, Prior Monafterii ,
quod Colonie fane quam magnificum eft & opulentum.
Non potuit hominem compefcere , donec illius cogna¬
ti denunciarint Dominicanis , ne pofthac colligerent
cafeos in ulla ditione vel Comitis vel cognatorum il¬
lius. Illi rati minas effe inanes clam tentarunt folito
more venire ad ova & cafeos. Faétus eft in illos impe¬
tus terribilis. Hoc damno totum annum mulétati funt 5
itaque faétum eft , ut Jacobus à fuis coaĉtus pacis le¬
ges acceperit. Habeo illius palinodiam , in qua cum
recitet verba plena contumelia, qua {cripferat in Co¬
mitem , tamen affirmat ac propemodum dejerat, fe
ſemper de Comite praeclare fenfiffe. Bella palinodia,
{curra quam Theologo dignior. Ilud in fatis meis effe
video, mi Yaldef, à nullis gravius lædor , quam ab
iis qui favent fedulo magis quam prudenter. Quidam
Lutetia emifit cpiftolam &yeyvpor in mei patrocinium.
Ea res excitavit Beddam fimpliciter furiofum , ut in
me bilem fuam rurfus evomeret. Itidem apud vos epi¬
ftola nefcio cujus excitavit pfeudo - Monachos , qui
Pantalabum oratorculum fubornarunt. Nihil unquam
erat mihi Tragoedite futurum cum T'heologis Parien¬
fibus 5 ni Bergaini cujufdam vehementer , fed impru¬
denter amantis ftudium illos in me provocaflet , ſuo
pariter ac meo malo. Ducitur fortiflimis confiliis , fed
infeliciffimis. De Colloquiis damnatis, fcholafticus erat
ludus. Co/ineus quidam excuderat , ut ajunt, ad vi¬
ginti quatuor millia Colloquiorum in modum Enchiri¬
dii, fed eleganter. Id fecerat non ftudio mei, fed a¬
more queftus. Quid multis ?nihil erat in manibus præ¬
ter Colloquia. Praeceflerat nefcio quis rumor, forte 4
typographo ftudiofe {parfus, fore ut hoc Opus interdi¬
ceretur. Ea res acuit emtorum aviditatem. Itaque Bed¬
da forte naétus Rectorem fue farina, & adhibitis ali¬
quot conjuratis , curavit hoc edi&um , quod proprie
pertinet ad folennes Collegiorum leétiones , per quas
itur ad gradus fcholafticos : nam quod in omnibus Col¬
legiis jam traditur Grammatica , queftus caufa fastum
eft , fed magno ftudiorum detrimento. Hujufmodi
technis ludunt frequenter. Edi&um tamen nullam fa¬
cit hærefeos mentionem, Fieri poteft, ut difpliceat
illis oratio parum Latina , nolintque hoc ftudio le&u
digniores Auétores € juventutis manibus excuti. Sed
atrociorem rumorem pertulerant in Saxoniam, fex E¬
pifcopos defignatos in Gallia ad pronunciandum de li¬
bris hareticis , quorum princeps effet Archiepifcopus
Rotbomsagenfis. Per hos fuiſſe damnatos libros meos,
& in publico exuftos foro , precium autem fupputa¬
tum ad go. coronatorum millia. His technis ftolidum
Monachorum genus fibi pollicetur viétoriam. Nitun¬
tar alio flratagemate. In omnibus regionibus habent
aliquot Franciſcanos Obſervantes , nam his adhuc non¬
nihil tribuitur ob qualemcumque fpeciem fanétimoniæ,
qui in. concionibus ac publicis praele&ionibus fubinde
perftringant nomen Erafiri. Lutetie habent Petrum
Cornutum, in Sabandia foannem Gacchem, qui tamen
pofteaquam Duci per literas de illo queftus fueram ,
fanéte dejeravit mihi, refpondens, fe nunquam nomi¬
\nalle Erafinum Preeceptorem fyum, nig ficut oportuit
ho»