OCR Output

|

{165 EPISTOLAE.

longe clarior eximiis animi dotibus. Is defiderat tibi
notus efle, quem, fi non gravaberis cognofcere , in¬
cipies fat {cio diligere. Ex hoc de {tatu rerum , tum
publico , tum meo privatim,*abunde cognofees, quan:
do tutum non eft quidvis literis committere. In me
fic fremunt quidam his novis faGtionibus addi@ti, cum
ex diverfa parte Bedda ac Sutor, Theologi fimplici¬
ter furiofi , poftremo. pfeudò-Monachorum phalanges
nihilo faniores, ut ni Principum favore fublever, non
poſlim ſubfiſtere : nullorum enim improbitas tantum
apud me valebit , ut ab. Ecclefie confortio recedam.
RE quemadmodum Sereniffimi Regis adventus
onos omnes in {pem erexit , ita favente Chrifti fpiri¬
tu hanc rerum tempeftatem vertat in tranquillitatem.
Bene vale. Datum Bafilea 15. Martii, Anno 1529.

Eprsroza MXXIX.
Erafmas Rot. Francifto Vergare S.D.

NIMIVvM verum dium, Homo bulla. Scriple¬

ras alacer, referibis egrotus : fatis reéte valens ac¬
cepi tuas literas, nunc afflictus refpondeo. Corripuit
enim me tenaciflima quadam pituita , nec fine febri,
nec fine vitæ periculo ; hoc paéto me falutavit Mar¬
tius. Atque interim tamen molimur migratfonem , co¬
gimurque è nido , cui tot annis affuevimus , evolare.
Veremur enim ne quando exemplum in divos ac di¬
vas editum, in nos recidat : praterea ftultiffima qui¬
dem, {fed mire pertinax fulpicio quofdam habet, mi¬
ki clanculum cum his feétis convenire, quum ut quif¬
que eft illis addiétiffimus , me oderit peime. Capitis
itaque difcrimen capitis difcrimine fugiendumeſt. Sed
ne nihil ad tuam epiftolam , Francifce chariflime, fi
mifla epiftola non aliter obftringit accipientem quam
numerata pecunia, tu danifta es, qui prior epiftola
tam prolixa, tam erudita, tam amica provocaris. E¬
go vero quum ufuram quoque deberem, vix fortis di¬
midium repofui, nimirum pro bene Greca male Lati¬
nam, hoc elt , dvr) yevegv yæazew reddidi. Quod fi
hoc meum qualecunque referendæ gratia ftudium
acceptum tulit tua humanitas, rurfus ifto quoque no¬
mine debeo. Tu tamen non ſolum liberas debitorem,
fed ultro etiam te mihi profiteris obligatum. Nihil
erat quod excufares, fed fi quid effet maxime, malim
mihi effe quod jure tecum expoftularem , quam tibi
tam bonam efe purgandi tui caufam. Quis fuit ille
morbus tam tenax, tam invidus , qui juvenem ftudiis
juvandis natum y ultra annum leéto affixum detinuit?
Quanquam arbitror te jamdudum convaluifle. Tuas
enim literas pridie Cal. Jul. AZedrite fcriptas , Martio
demum accepi. Nos fane hic vivimus, non ut volu¬
mus, fedut poflumus, & vereor ne fuccedant acer¬
biora, fi ventum ad arma fuerit, quo videntur hatte¬
nus fpe&are procemia. Utraque pars fidit fuis viribus:
fed varius belli eventus. Utinam Chriftus šom ungavis
huic fabula lætam addat xarascooiy. Pofthac , mi
Francifee ,nec numerandis nec appendendis epiftolis in¬
ter nos certabimus, fed mera animorum benevolentia ,
que fi -prolixa perpetuaque fit, non ita magni referet,
quam breves aut raræ veniant literæ, quanquam hunc
quoque fruétum amicitiæ vehementer optamus acce¬
dere: Dominus te fervet incolumem. Datum Bafilea

i7. Martii, Anno 1529. i
Episrora MXXX.
Evafmus Rot. Joanni Valdefo S. D.

(7 r mihi permoleftum fuit Faldefiun meum tot
V moleftits ac periculis agitatum effe , ita magnam
voluptatem attulit, quod ex tuis literis cognovi te in¬
columem ex iito naufragio cnatafie. Jam non medio¬
criter me diferuciat, veftram Hifpaniam tot affligi
malis. Utinam aliquando Deus Monarcharum animos

B

Epift. MXXVIIL---MXXXI. 1166

ad pacis amorem convertat.

lentium : illud' inter nos paétum efto, quotiefcunque
feripfero fratri tuo, tibi quoque fcriptum effe : dem,
quoties ille mihi refponderit , è te quoque refponfum
cfe, quandoquidem ego vos tam gemellos pro unico
habeo,non pro duobus. Quod epiftolium, fic negleéte
fcriptum, inter tua pracipua zapyAie reponis, ego vi¬
ciffim iftum tam candidum & amicum animum pluris
facio, mi foannes , quam ut inter gemmas meas velim
reponere, fed in pectoris mei fcriniolo reconditum
ufque fervabo. Equidem non poffum non gaudere tam
multos exfiftere iftic, qui nobis ex animo bene veline.
Sed rurfus moleftum eft , regionem iftam alioqui feli¬
cifimam tot habere (eyxse crabronibus improbiffimis
differta, qui non mihi folum, fed amicis etiam omni¬
bus tam odiofe faceffant negotium , ut prope magis
mihi doleat veftrum incommodum quam meum. Tibi
tuique fimilibus omnibus ex animo gratulor , qui ftu¬
dia conatufque veftros omnes in hoc confertis, ut cum
elegantia literarum pietatis Chrifżane finceritatem co¬
puletis , quod apud /ralos antehac à non ita multis ten¬
tatum videmus. Quid enim eft eruditio fi abfit pietas?
Bene vale. Datum Bafilea zr. Martii, Anno 1 529.

Erisrora MXXXI.
Erafmus Rot. Alphonfo Valdefio S. D.

e Pantalabo fero monueras, aut ut melius dicam,

fero mihi redditæ funt tuæ literæ , circa Nonas
Martias , quum abfolutum cflet quicquid ad Frazefor=
dienfem mercatum erat deportandum. Idem libellus
clam ab{que typographi nomine excufus Lytetie , per
amitos ad me miffus fuerat paucis ante diebus. Addi=
derant præfationem ad ejus ordinis principem Cardi¬
nalem, fed fuftulerant quædam, quæ fciebant apud
Gallos ipfis obfutura, mihi profutura, id quod ex Ƭ
fpanici libelli collatione deprehendi. Ex meis ad Re¬
gem Francifexm literis, quarum exemplar ad te mit¬
to, tantum decerpferant , mentitur iniquum Cæfarem.
Hoc Galim non intelligebat. Si dixiffent iniquas con¬
ditiones , probafiet etiam. Quod fequebatur ex Collo¬
quio Pverpera defumtum, prorfas omiferant, quoniam
{ciebant Gallorum aures nullo pacto laturas. Illic lu¬
dens Extrapelus , ut oftendat Deum fatis habere ne¬
gotiorum etiamfi non obitetricetur parturientibus, in¬
ter cæteros Principum tumultus dicit , Cefar novara
totins orbis molitur Monarchiam. Tota calumnia eft in
voce, #904 , quafi fucrit unquam aliquis totius orbis
Monarcha præter Deum, quum hodie nondum totus
orbis habeatur cognitus, nec'ea pars, quæ cognita eft,
unquam uni paruerit. Non hic difputo de Cæfaris Mo¬
narchia, fed ut intelligas quam ftolidis argumentis ille
jus adferat Cæfaris. Quod fol, inquit, eft in ccelis,
hoc Ceefar eft in terris : Atqui Jureconfulti, qui hane
inutilem contentionem cum aliis multis invexerunt,
Pontificem faciunt folem, Cæfarem lunam. Equidem
probarem exemplum , fi quemadmodum fol indefati¬
gabili motu univerfum terrarum orbem luftrat , illu¬
ftrat, & confervat , ita unus homo poflet fingulis or¬
bis nationibus profpicere. Deinde , -Arsfoteles, in¬
quit, preefert Monarchiam Ariftocratie; Praefert, fi
quis inveniatur omnium optimus ac fapientiffimus: fed
Monarchiam appellat , non totius orbis , fed fuæ cu¬
jufpiam ditionis, veluti Cretenfium, Lacedamonioram,
Athentenfium, &c. Nec quicquam vetat , unius civis
tatis efle Monarchiam : nam quod ex Homero folent:
adferre ,

Ovx dyabdy rorvtoieaviny cs noloar@: #0,
de unius exercitus imperatore loquitur , cujus tamen
poteftas non erat abfoluta, nifi in prelio; quod ipfum
indicat Ariforeles. Sed Chriffes etiam, inquit , proba¬
vit au&oritatem Cafaris, Date Cafari, &c. Si Chriftus
docuiflet in Sabandia, & fimili occafione fuiffet illi

exhibitum Ducis numifma’, dixifet, Date Daci que

fans