Page 45 [45]
OCR
| {165 EPISTOLAE. longe clarior eximiis animi dotibus. Is defiderat tibi notus efle, quem, fi non gravaberis cognofcere , incipies fat {cio diligere. Ex hoc de {tatu rerum , tum publico , tum meo privatim,*abunde cognofees, quan: do tutum non eft quidvis literis committere. In me fic fremunt quidam his novis faGtionibus addi@ti, cum ex diverfa parte Bedda ac Sutor, Theologi fimpliciter furiofi , poftremo. pfeudò-Monachorum phalanges nihilo faniores, ut ni Principum favore fublever, non poſlim ſubfiſtere : nullorum enim improbitas tantum apud me valebit , ut ab. Ecclefie confortio recedam. RE quemadmodum Sereniffimi Regis adventus onos omnes in {pem erexit , ita favente Chrifti fpiritu hanc rerum tempeftatem vertat in tranquillitatem. Bene vale. Datum Bafilea 15. Martii, Anno 1529. Eprsroza MXXIX. Erafmas Rot. Francifto Vergare S.D. NIMIVvM verum dium, Homo bulla. Scripleras alacer, referibis egrotus : fatis reéte valens accepi tuas literas, nunc afflictus refpondeo. Corripuit enim me tenaciflima quadam pituita , nec fine febri, nec fine vitæ periculo ; hoc paéto me falutavit Martius. Atque interim tamen molimur migratfonem , cogimurque è nido , cui tot annis affuevimus , evolare. Veremur enim ne quando exemplum in divos ac divas editum, in nos recidat : praterea ftultiffima quidem, {fed mire pertinax fulpicio quofdam habet, miki clanculum cum his feétis convenire, quum ut quifque eft illis addiétiffimus , me oderit peime. Capitis itaque difcrimen capitis difcrimine fugiendumeſt. Sed ne nihil ad tuam epiftolam , Francifce chariflime, fi mifla epiftola non aliter obftringit accipientem quam numerata pecunia, tu danifta es, qui prior epiftola tam prolixa, tam erudita, tam amica provocaris. Ego vero quum ufuram quoque deberem, vix fortis dimidium repofui, nimirum pro bene Greca male Latinam, hoc elt , dvr) yevegv yæazew reddidi. Quod fi hoc meum qualecunque referendæ gratia ftudium acceptum tulit tua humanitas, rurfus ifto quoque nomine debeo. Tu tamen non ſolum liberas debitorem, fed ultro etiam te mihi profiteris obligatum. Nihil erat quod excufares, fed fi quid effet maxime, malim mihi effe quod jure tecum expoftularem , quam tibi tam bonam efe purgandi tui caufam. Quis fuit ille morbus tam tenax, tam invidus , qui juvenem ftudiis juvandis natum y ultra annum leéto affixum detinuit? Quanquam arbitror te jamdudum convaluifle. Tuas enim literas pridie Cal. Jul. AZedrite fcriptas , Martio demum accepi. Nos fane hic vivimus, non ut volumus, fedut poflumus, & vereor ne fuccedant acerbiora, fi ventum ad arma fuerit, quo videntur hattenus fpe&are procemia. Utraque pars fidit fuis viribus: fed varius belli eventus. Utinam Chriftus šom ungavis huic fabula lætam addat xarascooiy. Pofthac , mi Francifee ,nec numerandis nec appendendis epiftolis inter nos certabimus, fed mera animorum benevolentia , que fi -prolixa perpetuaque fit, non ita magni referet, quam breves aut raræ veniant literæ, quanquam hunc quoque fruétum amicitiæ vehementer optamus accedere: Dominus te fervet incolumem. Datum Bafilea i7. Martii, Anno 1529. i Episrora MXXX. Evafmus Rot. Joanni Valdefo S. D. (7 r mihi permoleftum fuit Faldefiun meum tot V moleftits ac periculis agitatum effe , ita magnam voluptatem attulit, quod ex tuis literis cognovi te incolumem ex iito naufragio cnatafie. Jam non mediocriter me diferuciat, veftram Hifpaniam tot affligi malis. Utinam aliquando Deus Monarcharum animos B Epift. MXXVIIL---MXXXI. 1166 ad pacis amorem convertat. lentium : illud' inter nos paétum efto, quotiefcunque feripfero fratri tuo, tibi quoque fcriptum effe : dem, quoties ille mihi refponderit , è te quoque refponfum cfe, quandoquidem ego vos tam gemellos pro unico habeo,non pro duobus. Quod epiftolium, fic negleéte fcriptum, inter tua pracipua zapyAie reponis, ego viciffim iftum tam candidum & amicum animum pluris facio, mi foannes , quam ut inter gemmas meas velim reponere, fed in pectoris mei fcriniolo reconditum ufque fervabo. Equidem non poffum non gaudere tam multos exfiftere iftic, qui nobis ex animo bene veline. Sed rurfus moleftum eft , regionem iftam alioqui felicifimam tot habere (eyxse crabronibus improbiffimis differta, qui non mihi folum, fed amicis etiam omnibus tam odiofe faceffant negotium , ut prope magis mihi doleat veftrum incommodum quam meum. Tibi tuique fimilibus omnibus ex animo gratulor , qui ftudia conatufque veftros omnes in hoc confertis, ut cum elegantia literarum pietatis Chrifżane finceritatem copuletis , quod apud /ralos antehac à non ita multis tentatum videmus. Quid enim eft eruditio fi abfit pietas? Bene vale. Datum Bafilea zr. Martii, Anno 1 529. Erisrora MXXXI. Erafmus Rot. Alphonfo Valdefio S. D. e Pantalabo fero monueras, aut ut melius dicam, fero mihi redditæ funt tuæ literæ , circa Nonas Martias , quum abfolutum cflet quicquid ad Frazefor= dienfem mercatum erat deportandum. Idem libellus clam ab{que typographi nomine excufus Lytetie , per amitos ad me miffus fuerat paucis ante diebus. Addi= derant præfationem ad ejus ordinis principem Cardinalem, fed fuftulerant quædam, quæ fciebant apud Gallos ipfis obfutura, mihi profutura, id quod ex Æfpanici libelli collatione deprehendi. Ex meis ad Regem Francifexm literis, quarum exemplar ad te mitto, tantum decerpferant , mentitur iniquum Cæfarem. Hoc Galim non intelligebat. Si dixiffent iniquas conditiones , probafiet etiam. Quod fequebatur ex Colloquio Pverpera defumtum, prorfas omiferant, quoniam {ciebant Gallorum aures nullo pacto laturas. Illic ludens Extrapelus , ut oftendat Deum fatis habere negotiorum etiamfi non obitetricetur parturientibus, inter cæteros Principum tumultus dicit , Cefar novara totins orbis molitur Monarchiam. Tota calumnia eft in voce, #904 , quafi fucrit unquam aliquis totius orbis Monarcha præter Deum, quum hodie nondum totus orbis habeatur cognitus, nec'ea pars, quæ cognita eft, unquam uni paruerit. Non hic difputo de Cæfaris Monarchia, fed ut intelligas quam ftolidis argumentis ille jus adferat Cæfaris. Quod fol, inquit, eft in ccelis, hoc Ceefar eft in terris : Atqui Jureconfulti, qui hane inutilem contentionem cum aliis multis invexerunt, Pontificem faciunt folem, Cæfarem lunam. Equidem probarem exemplum , fi quemadmodum fol indefatigabili motu univerfum terrarum orbem luftrat , illuftrat, & confervat , ita unus homo poflet fingulis orbis nationibus profpicere. Deinde , -Arsfoteles, inquit, preefert Monarchiam Ariftocratie; Praefert, fi quis inveniatur omnium optimus ac fapientiffimus: fed Monarchiam appellat , non totius orbis , fed fuæ cujufpiam ditionis, veluti Cretenfium, Lacedamonioram, Athentenfium, &c. Nec quicquam vetat , unius civis tatis efle Monarchiam : nam quod ex Homero folent: adferre , Ovx dyabdy rorvtoieaviny cs noloar@: #0, de unius exercitus imperatore loquitur , cujus tamen poteftas non erat abfoluta, nifi in prelio; quod ipfum indicat Ariforeles. Sed Chriffes etiam, inquit , probavit au&oritatem Cafaris, Date Cafari, &c. Si Chriftus docuiflet in Sabandia, & fimili occafione fuiffet illi exhibitum Ducis numifma’, dixifet, Date Daci que fans
