1549
cuvscfe talia nomina funt apud Gracos , qualia apud
Latinos funt coire & coitus. Sed apud eoſdem Pew 8
oiv ejufmodi funt cujufmodi apud nos, quod coactus
&c invitus nomino, furzere. Ab his, que per fe obfcce¬
na fant, in totum eft abftinendum nec talia reperiun¬
tur in facris Litteris. Hujus generis nec costus eft nec
concubitus ; quæ frequenter obvia funt & in divinis &
in fanctorum Patrum voluminibus. De concubitw vi¬
derint alii, certe talibus verbis guale eft coitus & coire,
puro fas effe per metaphoram abuti. Si quis ad hunc
loquatur modum, zater Mariam & Jofeph nunguam in¬
terceffiffe cour , opinor verecunde loquuturom. At¬
qui verbum per fe obfecenum , etiam in removendo
obfccenum eft. Quod fi coire verbum eflet tam ob¬
fcœnum , quam hic vult videri Lurherus , non toties
repeterecur in Vereris Feftamenti voluminibus. Et fi
quod verbum ft profanius , auc minus verecundum,
ad folet aliis verbis adjectis mitigari; quod cum a me
nufquam non fiat, tamen ifte rixaror diffimular, & tan¬
tum tria illa verba, quae jam ipfius funt, ñon mea, re¬
petit, inculcar, & exaggerat, Dens coit cum Virgine,
atque hoc fundamento jacto ex{patiatur in maledicen¬
tie campumi Sic Deum coiffe cure Virgine quemadmo¬
dum cum Semele Fapiter, ant cam Rhea Mars concubuit,
fermo eft plane impius & blafphemus. Verùm hic Lu¬
theri eft, non Erafmi. Etfi illi tam effet cordi fermonis
caftitas de rebus my fticis , nunquam ea verba per ullam
occafioncm pronuntiafler. Mirum eft aurera eum non
addidifle de incubonibus, qui dicuntur inire foemi¬
nas. Pie ac verecunde di&um eft ab Orthodoxis :
Deum Patrem denuo Filium fuum genuifle ex Maria
Virgine, quam ut fponfam Deus adamavit, inter Deum
& Virginem internuntium ac veluti paranymphum fuik
{e Gabrielem Angelum, qui Virginis affenfum excipe¬
ret, fine quo non eft legitimum conjugium: quo ex¬
cepto virtus Altiffimi , velut arcano complexu , Virgi¬
nem obumbrarit , ac per Spiritum Santum , qui fe¬
minis vice fuerit, coslefti partu gravidam fecerit, qui
utriufque parentis naturam referret, divinam Patris,
tur de incarnatione Chriſti, verum etiam confentanea
funt iis, quae commemorat Beatus Lacas. Nunc Zu-|
thero homini Ghriftiano omnia funt obfecena, fponfus, |
fponfa, pronubus , fermen, actus. Sed quibus verbis
Parnim de Chrifto & Ecclefia loquens libentius utitur,
quam fponfi , & fponfæ ? Et Joannes Baptifta : Qu:
babet , inquit, ſpouſam , ſponſes eft. Atque iple etjam
Dominus: Non poſſinr fil fponfi jejanare 3 &c. Nec ve¬
rentur piiDo&ores, nuptiass in quibus Dominus aquam
vertit in vinum , de Chrifto & Ecclefia interpretati.
Jam fi Graci Gubrielem verecunde & pie vocant para¬
nymphám, cur ego videor obfecenus, qui cum appello
Latine pronubam ¢ Quin & fponfaliorum meminit Græ¬
cus quidam , cujus verba recitantur in Cain Aurea.
Anpronnbus quoque verbum obfcœnum eft? = non
Joannes Damafrenm „cujus verba referuntur in E
Theologicis Lib. m. diftin& 3. docet Spie an¬
&um fuperveniffe in Virginem, qui cam ee once¬
ptus compotem redderet. An non idem exp Pon
dicit Ambrofius: Non enim, inquit, ae coitus vel¬
va virginalis (ecrera referaver, fea i femen
inviolabili stero Spiritus Santas infudit. a a ex
Hymno Pradeutiano Cafte canit chorus Ecclefia jos
Won ex virili femine, fed ene cu
quod Thomas Agninas enarrans Epiftola ad Rom. Cap.
v. loquitur hunc in modum : Ta E Di
Chrifii fais corpulenta fubftantia, guam as e È ‘gine,
loco autem rationis feminalis fait virtas activa pari
Sanéli, Poffem ex Auctoribus innumera hujus ees
exempla colligere. Hi omnes Se loquuti R
folus Eraſizus Epicards loquitur b a oe.
rendas, quia feripfit in incarnatione C rifti fii € pat
dam myfticum conjugium: & facrum Som eat :
Deum Patrem & Virginem, guem ifte depi ay a di ac
bulofum ac adulterinum concubitum Fours & Semeles,|
isso
A| Martis & Rhee, Bateur me Chriftiane interpretari
quod feripfi , fed, inquit , car non of locutus ad for¬
mara Chriffianam? Imo cur ipſe mea dista depravat in
formam obfccenam? interdum aperte mentiens. Quod
genus illad,de quo mox dicemus : Me fcripfile Zoan¬
nem Buangeliftam crepare meros mundos, Offendi:,in¬
Quit, #05 Chrifianos. Ac toties hic audimus, nos Chri¬
fisnos, quali Erafinus cum fuis fit Epicuras Ethnicus.
Patat ignofcendum , f quod verbum per impruden¬
tiam exciderit, fed divinitatem quandam fibi vindicans
Judicat de animo meo fortiter & confidenter. Scie¬
bam Chriftianas Larheri aures offendendas, & ob hoc
ipfum hoc ita feripfi ut offenderem? Uno in loco Pa¬
raphrafcos in Zveam unionem divine nature cum hu¬
mana in unam perſonam fef% Chriffi, voco CLAN
quod due natura coierint in unam hypoftafin, Grzeci
vocant éywcw. quoniam autem wato nec fatis Latina vo%
eft in eo quidem fenfu, & fi efler, tamen anceps eft,
quod margaritas appellemus unsones, magis arrifit coi¬
tms vocabulum, quod tamen ipfum mitigo cum addo
fenns. Locus fic habet :fanttas hic divina nature can
humana coitus, non violabit pudicitiam tnam sfed confe¬
crabit. Mox veteres Orthodoxos fequutus explano fi¬
militudinem conjugii myftici inter Deum Patrem &
Virginem , his verbis: Decrevit Pater coleffis novo mo¬
do rurfas Frlinm funm ex te gignere. Nec erit opus ad
divinam conceptum nllo viri mortalis femine, fed Spiri¬
tus Santtas celitus illabetur in te ingue tuo utero velut
in officina coleffi (acri Fetus opificium peraget: ac pro
mariti corporal: complesu , obumbrabit tibi Alisfimus, fic
immeuüſam virtater fuam ad bumane nature modum ate
temperans, ut congrefum fuftinere popit. Ubi libido
intercedit in cotn, ibi quod nafcitar immundune nafti¬
tar, © peccato obnoxium, Ceterum guod ex te nafti¬
tnr, quoniam ex fantliffimo complexn naftetar Altifimi,
qaoniam ex opificio Sancti Spiritus qui fanttificat omnia,
quoniam ex purifima Virgine, quam unan in hoc Deas
delegit immunem ab omni lube vitioram, mox fanttam
erir nt conceptum faerit &c. In hoc fermone ubi habe¬
tur quod objicit Martinas, Deus coiit cem Vergine?
Jam novus Orbis voueßérys præfcribit nobis leges, ver¬
bum ambiguum non fecus ac Diabolum & mortem effe
vitandum, & fi quod exciderit in pejorem partem ac¬
cipieudum effe, Hoc ediétum fi recipimus , cum S.
Gregorizs dicit, omnis Chrifti attio noftra ef infiru bio ,
interpretari debemus Chriffam exercuifle hiftrionicam;
quod a¢#o fit hiftrionum , & hiftrionem Latini aéo¬
rem appellent. Et quoties in arcanis Litteris legimus
|amican, interpretabimur de meretrice, quoties ama=
torem, de eo qui meretricio tenetur amore. Quoties
autem in Cantico Salomonis audimus amice nomen? Et
Proverbiorum vir. Prudentiam vocat amicam. Item
E| Sap. vm. Amator fallus fanm forma illias, in pejorem
pattem interpretabimur. Quoties of¢s/sm legimus, in¬
terpretabimur de {uaviis amatoriis. Sed defino perfe¬
qui, quæ funt innumerabilia, Magnifice profitetur
fe, fi detur locus ambiguis , omnia pofle in bonam par¬
tem interpretari guæcungue unquam omnes hærêtici
dixerunt , denique quicquid ipfe Diabolus dixit, aut
dicere & facere poffit in æternum. His tragicis hy¬
perbolis deleGtatur Euangelicus doétor, que profecto
magnam dementiæ {peciem habent. Quanquam hac
faltem in re fatis illi credimus, etiamfi nulla fint am¬
bigua ; modo liceat ipli, truncatim referre, quæque
in fuo loco bene diéta funt depravare, & afingere que
Cefarum Ethnicorum leges, quae jubent ambigue di¬
&um adverfus eum interpretari , qui obfcure dicit,
quod clartus dicere poterat. Sentit,opinor, locum qui
eft in Pandettis de verborum obligatiombus, ubi ex Ul¬
piano referuntur hæc , Ja ffipularionibus cum queritur
quid atum fit , verba contra Stipulatorems interpretanda
feat. Eum qui ita dicat, mibi decem & Titio decem,
cadem decem , non alia decem dicere credendum eft.
Quanquam hunc locum arbitror non carere mendo. In