OCR Output

1545 ADVERSVS Epis
\Chriffum annuntiat. Qai virum , inquit , nominat ,
“Deum non tacuit , nifi quod non pofiit eo loco iffas gua¬
"rnor litteras D.E. U.M. Id quoniam putat argute di¬
-ctum repetit, atque in extremo: Mibi, inquit , Chri¬
Sam Perrusnon taonit Denm, cujus amore tam multa
‘patitur vir Apoftolicus; atque has etiam, opinor , fcri¬
bit calumnias. Sed qùid opus ittis de verbis cavilla¬
tionibus? Cum ita loquor, wirum nominat, Deum ta¬
‘cer, quid aliud intelligit fobrius le€tor, quam viri co¬
gnomen exprimit, Dei cognomen non exprimit. Sic
& Chrifim Deum tacuit, & Mefiam ad tempus pra¬
dicari vetuit. Nufquam enim Chriff#s fefe Deum no¬
minat. Et hoc erat ad perfdadendum efficacius, ut
faétis potius quam ufurpatione nominis fee declararet
Deum- Quod fi Deum non tacet quifquis ea tradit de
Chrifto, quæ declarant in homine larere Deum, nut
quam dixi fic raceri Deum : fed illas quatuor litteras,
Quas irridet AZartinus , ad tempus fuppreffas indico;
Er erat ad certam perfuafionem efficax ratio, ùt prius
hominem difceremus, ac deinde per gradus deducere¬
mur in cognitionem nature divinæ. Hanc perfuaden¬
di viam ipfc Dominus nobis oftendit , Apoftoli funt
imitati, Doétores Ecclefiz collaudarunt. Ubi vero
fevere €xigo iftas quatuor litteras Deum? An ille exi¬
git, qui adverfus Arianos admonet in Apoftolorum lit¬
teris Chriffum frequentius appellari Dominum, quam
Deum, & caufam cur id fiat indicat, ingenue teftifi¬
cans & Domini nomen competere in Patrem, & Dei
nomen in Filium, cum uterque idem fit Deus ac Do¬
minus. Hoc cum toties admoneant Veterés , pietatis
laudem auferunt , Er4/#% interprete Lathero infidias
ſtrait imperitis & fufpectam reddit Chriftianam Reli¬
gionem. Demiror fi AZartinus febri caruit cum hxe
deliramenta inaufpicatis illineret chartis.

Intenditur paroxyfmus & in odium mei laudatur Pim
Carpenfis. Arqui cum locum illum Monachi quidam
Hifpansenfestruncatum nec intellectum objeciffent , tur¬
piter errantes, ad cundem lapidem impegit Pim, qui
mea ñon legerat , fed è fchedis per conduétos aliquot
juvenes annotatis ftruxit fuas calumnias. Et nunc ad
eufidem lapidem impingit AZartinw. Oftendo enim |
illic , Prifeos fuiſſe religiofrores ac timidiores in lo¬
quendo de rebus divinis quam nos fumus, ‘cum eas ani¬
mo viraque religiofius venerarentur; quam nos faci¬
mus. Huic fententi® fubjicio exemplum: Andermus,
inquam, Spiritum Sannum appellare Deum, quod Ve¬
teres anfi non funt, fed tidem non veremur ilum Savina
noftra fveleribm ex animi moſtri templo deturbare , per¬
inde quafi crederenus Spiritnm Santlum nihil alind effe
quam inane nomen, &c. Non damio quod nos aude¬
mus Spiritum Santum appellare Deum , fed quod cum
coptiitione ac profitendi fiducia non fimul accreverit
pietas vita. Et hic eft locus, quem fi ue legat, ob¬
fervari jubet Diabolam incarnatum. Cæterum në le¬
&orém moret fupervacaneis, legat eum locum, Ta
Monachorum Aifpanienfinm & Pri calumnias de Tria:
derefello, & fatebitur Letherum, non dicam Diabo¬
Jum inearnatom, farentium ifte voces funt, fed ho¬

TODA Mm Bb va He RK 1. 1546
Aj nets argumentis comperit è facris Litteris , in Spiritam
Santtuiz competere, quicquid Filio tribuebatur , excepta
Perfonaram proprietate. Ac paulo polt: Quod nobis,
inquam), è divinis Literis, Patrum orthodoxorum tra¬
didit anttoritas. An abfurde loquitur, qui piam Or¬
thodoxoram curiofitatem interpretatur exaćtiorem di¬
ligentiam? Quid quod pro idoneis argumentis compe¬
rit, ifte depravat, accepiflé & aulos elle. Mox è fuis
depravatis pronuntiat mihi hoc effe ftudio, ut per¬
fuadeam Religionem Chriftianam niti auCtoritate ho¬
minum, quod nihil aliud fit quam hoc agere, ut uni¬
verfæ Religiones pro fabulis habeantur. Quas univer¬
fas Religiones appellet nefcio, nifi forte fentit de Le¬
ge Aofsica & Euangelio. Equidem hactenus arbitra¬
tus fun unicam effe Religionem. An qui habent fens
fus exercitatos quod ex facris Litteris colligunt docent¬
que imperitiores , nihil aliud eft quam fabula ? Sed
Martinas nihil admittit nifi nudam & meram Scriptu¬
ram. Sed unde nobis tam multa eruit è Scripturis ,
quæ tor feculis ignoravit Ecclefia,cum Scriptura fem¬
per fuerit cadem ? An negabit illos, Papram loquor,
Ignattam , Ireneam ,Origenem & horum fimiles,é Scri¬
pturis parum attente confideratis aut ignorafle quedam
que nos feimus, aut errores aliquos haufiffe, quos nos
improbamus , aut dubitaffe de quibufdam, de quibus
nunc dubitare fas non eft? Quot feculis Ecclefia pre¬
fertim Gracorum profeffa eft Spiritum Sanétum à Pà¬
tre procedere, nec aufa elt addere Filium? At nos li¬
| Dere profitemur , Spiritum ab utroque prodire , nec
tamen Patrem & Filium hic effe duo principia fed uni¬
cum. Prifci credebant duplicem elfe refurrećtionem,
animarum & corporum. Nos credimus animas fimul
ut emicwerint € corporibus, aut effe in gloria, aut efe
in cruciatu. Hujus generis alia fünt innumera, quod
omnes Theologorum Scholæ fatentur. Quibus autem
debemus quod pro certis habere cœperit Ecclefia, de
quibus prius ambigebatui ? an non viris ingenio feli¬
ciore proeditis, & in fcrutandis Scriprure arcanis dili¬
gentioribus. An ob id protinus univerfe Religiones
habentur pro fabulis ? Cui non oboriatur vomitus ad
ifta tam delira? Cam abfenre loguitar , ait Mimus, cuas
ebrio qui litigar. Sed longe perniciofior eft philautiæ
& odii temulentia quam vini. Neque quicquam ad ifta
furiofa refponderem, ita me Deus juvet, nifi me mo¬
veret infirmorum feandalum. Pim Carpenfis cum La¬
rhersm tot locis infimulat hicrefeos& appellat infanum,
nihil eft. At idem cum ex verbis truncatim ac per¬
peram ad ipfum delatis , atque ob id non intellectis,
me infimulat erroris Arzani, re&e judicat, ac vir eft
fanus & acutus. Nec tantum clamo calumnia, calu¬
mhia, fycophanta,{fycophanta, fed craffis & evidenti¬
bus argumentis retundo calumnias. Inauditam fuper¬
biam appellat , quod atrocem ac manifeftariam. calu¬
mniam à me depulerim, nec habeo omnes pro ftipiti¬
bus ac trancis, fed truncis omnibus præfero homines
füriofe calumniofos. Ego, inquit, Erafmo non credan
ciiamfi apertis verbis confitearar Chriſtum efe Denm,
fed dicam ilud Chiyfippi fophifma: Si mentitis, etiam

B

E

minem: odio limphatum. Pergit, Nihilo minns, inquit,
valde ferio confiterur Triadem , & nihil minus feoiffe a
deri vale, quam negaffe Trinitatem Divinttatis. Qui i
ais, Hominum petulantiffime an Brafiaw ufquam N
vit Trinitatea Divinitatis, quam plus fexcentis
int meis {criptis profiteor ac tutor. Recitabo , mer
riaufeze plend, que fequuntur, ut lector pres io¬
minem mentis nom ſobriæ loqui : Nip quod; inquit,
curiofitatem vecentioram (quan poftea pro ne
mode interpretari exiger) narrat malta ex Scripturis E
cepife, © anfos effe qua Vereres non effent eee qua

hominum anttoritare nitatar Religio Chriftinna (hoe H
intendit’ perfuadere)) boo of aliad nihil, quam no r n
Dalis haberi nniverjas Religiones: Sic n
prefatione in Hilarinm exaétiorem in! Scriptut a n i

gentiati voco curiofitatem , fed addo piam. Sic >
bet locus: Eriamfi poſt Orthodoxornm pia chrsofitas i0-|

quod véram dicts, mentiris. Si Chryfppas tale fophifma
propoluit, profeéto non erat fobrius & egebat ellebo¬
ro. Martinus fortaffe fomniat de fyllogitmo , quem
Giaci Yad appellant. Cretenfes femper mendaces,
dixit Epimensdes Cretenfis, &c. Ac perinde loquitur
Martinis, quafi hactenus nulguam in libris meis Chr:¬
fem aut Spiritum Sahétum appellarim’ Deum , cum
omnes me lucubrationes hoc dilucide, exferte , ac
vivide profiteantur. An ideo' toties hæc inculco, ut
fallam univerfos méntiens vera dicendo ,ac Davum re¬
ferens è Comoedia. Ipla febris non pollet logi febri¬
lius. Et quia definere nticit, ubi femel coepit, arro¬
dit illud verbum 4446245, quod co fim ulus in bonam
pattem, cum hoe tories legat apüd Pusar , pro fiducia.
Velut Rom. rx. Efaias antem dudet e dicit. Item
Ephefi vr. Or in ipfo audeam pront oportet me logui. De¬
nique tot feculis in Miffa canit Ecclefia coram popu¬

Ee ece lo,

F