OCR Output

5543 DE: S yD EER

guitatem, velaperiant metaphoram, quod utrumque
a me factum eft diligenter, j
Hie tranfilio convitierum viridarium, in quo fuavi¬
ter pafcit animum illum nulla maledicentiafaturabilem.
Objicitur alius locus ex argumento in Paraphrafim E¬
piftolæ ad Romanos, ubi, quemadmodum ait, Pan¬
lam Sic laudo & extollo, ar nula rhetorica fimplex &
imprudens lector queat potentius avocart & retundi a le¬
gendo & difcendo Paulo, adeo confufum , impeditura,
prgnantera fibi, varinm, horridum pingity ut eam Epi¬
Stolam credere cogat effe alicujus hominis furiofi, tantum
abeft ut utilis effe videstur. Sic ille. Que cum fcribit,
videtur fibi mire dever. Verum hæc devacis fobriis
yidetur efle mera‘infania. Ipfe vocabit hyperbolas, fed
he hyperbola mera funt mendacia, Siquidem in eo
argumento cum multa differuiffem de utilitate ejus
Epiftole, cui non fine caufa principem locum dedit
Ecclefia confenfus , oftendo & difficultatem, partim
ut excitem leGtoris attentionem., partim ut declarem
mihi in hoc argumento, quod fortallis opere levioris
videretur, haud mediocriter fudarum effe. Difficulta¬
tis autem tres adfero caulas, quarum prima eft ditionis
incommoditas ob hyperbata, anantapodota, & He¬
braifmum. Secunda eft rerum, quas tratat, fublimitas, |
guæ vix ullis verbis humanis poflunt explicari. ai
tia eft crebra perfonarum mutatio , quod Apoftolus
inter differendum nunc hos nunc illos refpicit, &iple
docendi gratia varias perfonas in fe recipit. Neque |
quicquam hic dico quod non ex prifcis hauferim Do&o¬
ribus, prefertim Origene. Verùm in meo fermonenuf¬
quam eſt ille, confulus, impeditus, pugnans fecum, |
varius & horridus , & furiofo fimilis, fed ifta verbo- |
rum portenta nobjs gignit Larheri generofus ftomachus:
quem hoc urit , quod aufus fim difficulratis meminif¬
fe, cum ipfius dogma fit, in Scriptura nihil effe diff- |
cultatis , fed omnia expofita atque obvia, tantum fi
quis norit Grammaticam, nec careat fenfu communi.
Atqui par erat ut hic mihi fe præberet æquiorem, qui
hoc argumentum feripfi , priufquam ipſe ſua Mundo |
prodidiffet oracula. Si erravi, fimpliciter erravi; fequu- |
tus magni nominis Auctores, Origenem , quem illic cito |
nominatim, Hieronymum , qui prxfans in Epiftolamad |
Ephefios teftatur eam magnis diffcultatibus ac profundis
quaftionibus involutam effe. Quamobrem? an ut de¬
terreat 4 legendo? imo ut acuat leétoris intentionem,
{uumque commendet ftudium. Sed quis eft aur fuit uns
quam, qui feripfit in Epiftolas Pa44, quinfubindelu¬
tetur in locorum difficultatibus® Verùm ut ommnesitti
fuerint talpa , certe meus error veniam merebatur ,
cui præbuit anfam ille divinitus alatus Apoftolorum
Princeps Petras, qui fatetur à Panlo. quædam {cripta
difficilia intelle&tu. Utri porius habenda fides, Perro
qui profitetur difficultarem an AZartino qui negat quie¬
quam effe obfcuritatis? Pergit ille: Erznter caseros, in¬
quit , morfits plane Sjcophanticos illud nom potnit falvo
Jesore retinere , quod Petrus Chriftum appellet virum,
Deum taceat, Quid? an Sycophantæ funt & Pazium
mordent qui fatentur in fcriptis illius effe quædam dif¬
ficilia? Papæ! quam multos habeo hujus confortes cri¬
minis, &cin his Apoltolum Peram, Quin ipfe po¬
tius mea verba profert {ycophantice, quali Persi núl¬
quam Chriftum appellarit Deum: hoe eft, nufquam fic
predicarit, ut ex ejus verbis intelligatur Chriffz divini¬
tas. Laudo illic Pauli ceconomiam,. quod ut prudens
myfteriorum difpenfator non ubivis promat qualibet,
fed apud perfe&os loquatur fapientiam in occulto, apud
alios nihil norit nifi Fefazz Chrifam, & hunc cruci¬
fixum, infirmos alat laéte, adultos folido cibo, mox¬

coûcionem verba fattu de Chriſto, viram enm nomi¬
rat, Denm tacet. Cum ajo, hoc confilio, declarofimi¬
lem Petri prüdentiam , cum ajo ; apud rudemconcio¬
nem fignifico illum non tacuiffe apud initiatosi Chri- |
ftianæ fidci myfteriis. Unicus autem. in A&is locus‘eft,

121 « BE RE SAM A 1544
A | recurrens ad hanc calumniam,, fic incandefcit, ut pro¬
nuntiet Erafmum damnandum herefeos, quod fenipfe¬
rit, Petrus appellat viram, Denm tacet. Damnentur
| igitur mecum tot egregia Ecclefie: lumina, qui & hance
locum & alios aliquot diligenter annotarunt in divinis
Libris, quorum.ett divus Chryfeftomus in A&t. Cap. a.
Nec id tacuit Beda, dmbrofinm, ut apparet, fequutus,
cujus hæc funt verba in Gloffa ordinaria: Nec zamen
ančlorirate prins eum Filium Dei nominat, fedi viram
probaiuma Deo, virum juſtum, viram a mortais ffei
tatum. Subindicat fimile effe exordium Zetri Apofto¬
li Chriffam. annuntiantis in domo Cornelii Centurionis
Actorum Cap. x. Rurfum in Caput ejuldem operis
| xvir. annotat quod 2444 apud Arhensenfes Chriftum
magis hominem quam Deum nuncupat. -Chryſoſtonzus
& illud annotat, quod non exprimit myfterium diyi¬
nee nature, fed tantum in genere Deum appellet, de
Pilio Dei & Spiritu Sancto nulla mentio. -Cur maluit
Peire prima illa concione Chriftum nominare: virum
quam Deum? Ne Fedei, qui Parrem tantum moverant,
de Filio & Spiritu Sanéto nihil. audierant, quique per
Legem erant edoéti unicum eſle Deum, réfilirent, fi
audirent bominem dici Deum , præfentim mortuum,
crucifixum & fepultum, fed maluit illos ex ipfis factis
paulatim in eam ducere cogitationem, ut fentirent in
co homine fuiffe quiddam majus homine. Gentes aus
tem quoniam credebant plures efle Deos, confirmari
potuiffent in fuo errore fi rudibus ac nondum myfterii
capacibus Paulus preedicaflet Chriffam Deum. Hxe
cum 4 probatiffimis Ecclefize Doctoribus diligenter an~
notentur, idque in laudem Apoftolorum, quorum os
& linguam moderabatur Spiritus Sanétus, undeego
ſubiro ſum Arianus , qui idem annoto quod illi ? Sed
offendunt, inquit, hec verba Chriftianas aures, wt poſes
ta fant: Pewus Chriftum viram appellat , Deum tacet.
Vertim fic a Lurhero pofita funt,noname. Addit , pret
fertim in Authore fufpeto. Hic vix rifum tenco: Mars
tinm tot judiciis condemnatus ș tot libellis profcifus,
tot itus fulminibus me vocat Auétorem fufpeétum. At
quibus fui fuipeétus ? Aliquot Monachis, qui Lærke¬
ram non habent fufpectum, fed judicant herefiarcham
omnium quiab Orbe.condito fuerunt peftilentifimum,
Hos nunc Chriftianos appellat, & horum auctoritate
me premit. Quid autem illi ſua calumnia funt aſſes
quuti, nifi quod {e dottis ac bonis omnibus propina¬
runt deridendos.. Porro quod addit, hac verba, ut fos
nant, & ut pofita funt, Arz4r4 fortiter fignificare,
mihi noni placere , Chriftum Deum dici, fed meliuseum
appellare virum, fi de fuis verbis loquitur, quid eafo+
nent, quidve fignificent, ipfe viderit. Side meis, ut à
me pofita funt, luculentum ac forte mendacium ef,
Omitto caxtera conyitia, que magis recidunt in facros
Ecelefiæ Doétores ; quam in me. Libentius-ad fanio«
ra refpondeo. Poterant, inquity hac verba omitti, anc
religiofins proponi. Alterum ex his haud dubie facturus
eram, fi vel leviter fufpicatus fuiflem exorituros, qui
ad hane feftucam impingerent. A Fudes nihil metue=
bam. Arianorum harefim fic radicitus exiftimabam
exftinétam , ut nulla occafione poflet repullulafcere.
Poftremo hoc iplum, quodadmonco Veterum exempla
fequutuss, videbatur ad excludendam Arianoram hæ¬
refim valere. Siquidem cum adhuc illa peftis fevirer:
in Ecclefia, ob idOrthodoxi toties admonent Chrifaza
in Scripturis raro dici Deum, ur hanc anfam Arsa
noram fautoribus eriperent. At reddunt caufas, cur
fupprimatur Dei cognomen: Ego idem non facio, ye¬
rum, in Lather: yerbis, in meisfacio. Relegatlocam
qui velit , & ita effe comperiet. Sed hanc caufam,
quam è probatiffimis Ecclefiæ Doétoribus didici, Afar.
tinus Ame fictam confingit. Wee fufficir, inquit, fra
gere, quad propter vulgus Perras Chriftum appellaverte
viram. Rurfus depravatimea: verba, Hodie apud vul:
gus Chriſtianorum Chrifkm exferte vocatur Deus & Ko:
mo, fed illic unicum locum indico in Actis Apoftolo¬

G

D

E

F

in. quo. Petra: Chisftame appellavivivum. Aliquaato pott'

ram, in qua Pew rudi, promifcuæque HAE
Tie