OCR
1533 permanere voluifler : fic homo per gratiam liberatus, f vult, permanere poteſt in gratia, & fi perſeverat meretur: Ñi non vult, culpam admittit. Hic certe meriti culpeeque ratio refertur ad liberum arbitrium. Nec enim arbitror ad hoe inftitutum pertinere , diſcutere an preter natures donum addita fit Ade gratia, fine qua non poffet perfeyerare ; & an nature donum fuffeéturum fuerit adverfus omnes tentationes, cum ad primum Satana affultum illico vi&us fit. Satis eft tenere de Adam qualis fuerit in Paradifo , quod facris Litteris proditum eft, etiamfi nos non refpondeamus 1534 abfurde quis dixerit, non quod æquet beneficium, & gratiam vertat in debitam mercedem, fed quod excludat indignitatem. At Axguftinw interpreratur de merito, cui debetur merces. Nam id {entire fe declarat, cum ait, O omnino laborant quantum pofunt oftendere Dei gratiam fecundum merita voftra dari, hoc eft, gratiam von effe gratiam. Eft enim meriti genus quod excludit gratiam, & mercedem debitam flagitat, quale eft operatii, cui pif reddas mercedem , poteft in Jus vocare. Si reddas , neuter alteri debet gratiam. Secundum hune fenfum opinor anathema pronuntia. omnibus omnium curiofis quæftionibus. Liberum ar| bitriam igitur, wt ait Auguftinus, ad malum fuficit,|B ad bonam amem parum valet, nifi adjuvetur ab omnipotente bono: parum enim valere dixit, ut refpondeat ali, fufficit. Et cum meminit omnipotentis boni, fub-| indicat bonum aliquod bumanum & imbecille , quod rita hominum dari. Verùm Auguftinus dam nimium De lib; horret initium gratiæ dare libero arbitrio , fatetur qui- arb. ad dem præceptis divinis conveniri liberum arbitrium. 7” Velut cum ait Joannes, Carifimi diligamas invicem. Cæ- SEA terum hoc negat prodefe, nifi qui præcipit , addat 1.Joan. aliquid dile&tionis , ut præcepto admonitum liberum 1v. arb. egeat auxilio gratia. Quod autem illud eft, nifi quod per nature vires homo poteft affequi, non ut illico fir beatus, fed ut divine gratia fit præparatior. Qui per rationem humanam multa intelligit, creditgue de Deo! que vera funt , qui ex Philofophorum libris imbibit amorem fapientiæ , qui pro modulo luo, ad habitum yirtutis enixus eft , aliquanto capacior eft craflo milite, qui in profunda rerum ignorantia maximifque fceleribus verfatus , ne cogitavit quidem unquam de Deo. Habet igitur homo guod non accepit ? Nequaquam. At non confequiter, chic non accepit dono, fed ex legato, igitur non accepit. drem non confequitur, hic accepit illo modo, igitur nullo modo accepit. Quod fi libeat fophifticari, ne id quidem verum eft, quod Jiberum arbitrium ad malum {ufficit, Non enim fu ficeret , fi deftitueretur generali motu prime caufe. Accipit igitur hoc ipfum quod poteft male velle, ac fcelus admittere. Cum igitur infit in homine nativa quædam vis appetens honefti, licet peccato debilitata, variis occafionibus excitatur , quarum una Lex eft, que dum invitat præmiis ad recte agendum, fupplicio deterrens à malefactis, efficit ut homo faum peccatum agno(cens, fibi difplicear, etiamfi clam eft peccatum. Contra gaudeat , fi Legi non eft obnoxius. Quod fi ex parte praeftat lex nature quod lex Dei, & aliquod bonum exordium tribuitur legi peccatum indicanti, non abfurde idem tribuitur libero arbitrio. Rurfus fi diftinétis gratiarum gradibus placet omnem occafionem ad meliora vocantem appellare gratiam, patiar, modo patiatur & nature vires dici gratiam. Quem dabis tam efferatum vitiis, fi ferio rogetur num velit effe purus à vitiis, Deoque carus, quin refponfurus fit, fe velle? Ef autem, ut Seneca ſcribit, magna pars bonitatis, velle bonum fieri. Ea voluntas MOSS recen dit ab imperfectione , hoc homo vicinior eft Bravia, Quod fi demus quantulumeungue velle bonum à natura proficifci, nonimpie dicitur bonum hominis pre: pofitum per fe invalidum acceflione EITEAN: pA ings ex his verbis 2. Par. xy. Dominus vo3 & fi qualieritis enm, inve5 cum; derelinquet vos, de& ad bonum & ad malum. adverfariis, quod illi dicunt meritum noftrum in co efle, quod fumus cum Deg ‘ejus autem gratiam fecundum ee pes Ni Le ipfe nobifcum. [rem meritum no rum ineo si polar gueerimus cum, & fecundum hoe PUR si iu gratiam, ut inveniamus cum. Simi ao RVI. 92 quafieris enm, mmventelZ” tibi: 7 í di te eum, vepellet ne in perper4am. LLR hoc oe E -recte colligi liberum arbitrium at non fert eos a «ponunt meritumhominis, Si quafierissenz, Ul e: ramium, #7 2 Ù CIS viderar ex voce potius, Taa ex re. Ree qui juflus quzrere Dominum, ul antam eee BoA adfpernatus, illi fuas vires ACSIA THES aad CaN Ca fe dignum præbet uberiore gratia» bifcum, (È wos effts Cum €0, clarari liberum arbitrium Verùm in hoc diflentit ab C D E F arbitrium quærat Dei donum. Videtur igitur preeter gratiam precepto pulfanrem requirere gratiam aliquam inperfeétam, quam infundar Deus , ut hac accepta, guærat gratiam juftificantem, quod ibi feribit Joannes, Dilettio ex Deo ef. Sed jam eodem res devolverur. Etenim qui gratiam habet imperfectam, nondum juftus eft. Quomodo igitur quæret , cum liberum arbitrium nondum ft liberatum? Neque protinus caritas illa juftificans non eft ex Deo, etiamfi fareamur hominem ex nature viribus habere qualemcunque caritarem erga Deum poffe. Idem ad Valent. de correpr. & grat. Defiderare , inquit, auxiliam gratia, initinm eft gratie. Quod fi concedimus in hominibus etiam fcelerofis effe aliquod gratia defiderium ex ipfo nature fenfu, rurfum caufa periclitabitur, ne gratia initium fit è libero arbitrio. Quod vehementer abominandum effet , nifi quicquid poteft liberum arbitrium, ex Dei dono proflueret. Quod fi quis in his iquoque gradibus, quibus paulatim a vitiofo habitu receditur, & ad juftitiam acceditur, velit adjungere gratiam peculiarem, arbitror piam opinionem. Cæterum ex his minutiis excitare tragædiam , non arbitror elle Chriftiana tranquillitatis, praftiterit fortaflis permittere, ut juxta Panlum hactenus quifque in fuo fenfu abundet. Auguftinus adverfus Pelagianos decextans , ftudio gratiæ tam panum tribuit libero arbitrio, ut nomine tribuat aliquid verius.quam re. Rurfus cum iifdem dimicans, qui dicebant infantes nihil damnationis contrahere ex peccato piimorumparentum, ait illos, fi fine bapti{mo deceflerint, zternis ignibus exurendos. Utramgue ſenrentiam poſteriores Theologi moderati ſunt, aliquanto plus tribuentes libero arbitrio quam ille tribuebat, ac diftinguentes meritum congruum à merito condigno: fidem acquifitarn à fide infula, voluntatem perfectam ab imperfecta. Irem infantium damnationem temperantes, diftinguendo poenam damni A poena fenfus, Joannes autem Gerfon nec defperare videtur omnino de falute infantis, fi parentum pictas infignis Dei bonitatem gnaviter follicitarit. Jam quod Theologis in dugufisn: de libero arbitrio fententia vifum eft parum, id Lethero videtur nimium, qui neceflitatis vo-cabulum invehit., unde conftanter abftinuit Auguftiave, ac ne illud quidem tribuit libero arbitrio poffe {e à gratia {abtrahere , quod illi non negat Augefines. At qui pio quidem animo, ¡ſed tamen incautiore, quo gratiæ magnitudinem exaggerent, quicquid poflunt, demunt naturæ viribus, perinde mihi facere videntur, quali fi quis neget ullos ſalutem adeptos, vel in Lege Mofi, vel in lege nature, quo magis attollat gloriam adventus Chrijfiz, adverfus eos qui dicere folent, quid novi Chriftws attulit? Nec animadvertunt interim hoc iplum, «quo fervabantur homines ante proditum Euangelium , fuiffe ex dono Chr: , qui pro fua bonitate nulli deeft. Quanguam pro, divini confilii difpenfatione, pro temporum ac perfonarum varietate aliter ate que aliter fefe communicat, Et f ufque adeo placebat n exag