OCR
SaN ——__n işit fuperantia de fe proferebat. Ego fi panis vivus, qui de celo deftendi, & yut quifguis vidit Filinm, & credit in eum, habeat vitam aternam, & ego refisfcitabo eum $n noviffimo die. Hxc verba non hominis erant, fed divinitatem præ fe ferebant. Art illi videbant corpus humanum, audicbant vocem humanam , noverant ħumiles parentes , & cognatos tenues. Hic itaque Doinini fermo non folum videbatur incredibilis Judæis, verum ctiam blafphemus & impius, nec vulgo tantum, fed ipfis etiam difcipulis, adeo ut quidam a preeceptore defécerint. Murmurantibus itaque Judzis Dominus refpondit, Nemo venit ad me, nij Pater mem traxerit Non enim hoc eit humani captus. Hec fenfifle Joannem res ipfa loquitur. Nunc vide Lutheranam colleétionèm , Liberam arbitrium nature efè Deam ex Deo natum , ideo nibil'omnino vidit, & null veritati potnit afentiri. Primum hoc donat , opinor, nobis, trahend: vocem hic non effe violentiz , fed invitantis potius & allicientis. Et nos fatemur fidem, qua purgamur a peccatis, efle donum Dei, & donum gratuitum. Verùm hoc donum non datur nifi volenDonum autem offertur omnibus. Quod autem non ab omnibus recipitur, voluntas hominis libera eft ‘ejictani foras. Et alibi Dominus invitans omnes dicit, Venite ad me omnes qui laboratis & onerati effis. Si homo venit ad Chriffum , quid opus eft trahi? fi tra“hitur, quomodo dicitur venire? Mifcuit itaque fermo Chriſti cœleſtem gratiam cum voluntate hominis. Simul enim trahitur per invitantem gratiam , & venit ‘per liberi arbitrii conatum. Verba Chry/offom: fic habent: Verzm hot noftram non tollit arbitrium, fed divino egere #nxilio oftendit, neo invitum, fed omni conatu contendentes veniree Hæc os illud aureum. Et Zatherm conatus verbum in meis fcriptis ferre non poteft. audiat, quam audivit Hieronymus. Rejicitur quod Dia“quemadmodum vyinctus catena, fed quemadmodum tra“hitur ovis oftenfo ramo. Ait, hoc quod {cripfit Asgeftinus, ad pios tantum pertinere, qui jam funt oves, êc Spiritu Dei ducuntur quo Deus voluerit. Hæc refponfio non poteft expeditius folvi , quam fi dicamus eam effe falfam. Non enim Aagaftinas illic loquitur de juftificatis Spiritu Dei, fed jaftificandis. Nec omnes öves Chrifti fant , nec fequuntur Spiritum , fed funt D lupo. Hee enim Aggaffam verba lunt, Non traheris, ora ut traharis. Si quid tribuit Argaffino, qui orat ut trahatur , nonne conatur , ut fidem accipiat , quam nondum accepit ? Nec ideo Principis donum gratui‘tum non eft, fi quis per amicos ambiit , ut impetraret. Et Dominus , Qui venit ad me non excludam. Fide itur ad Chriftum: Fides autem ex auditu eft, nec omnes tamen credunt cum audiunt. Fruftra enim verbum fonat foris, nifi gratia trahat intus: fed à gratia non trahitur qui fe non præbet gratiæ. _ Nectit nobis alium fyllogifmum. 7oannes, inquit ,xv1. dicit, Spiritus arguet mundam de peccato, quia non cre‘diderunt in me. Hic vides peccatum dici, non credere in Chriſtum. At hoc peccatum non utique in cute vel capillis haret, fed in ipſa ratione & voluntate. Totus autem mundus arguiar incredulivatis, idgue peccatum ignorarum erat mando, Honec arguente Spirity proderetur : O in mundo eft liberum arbitrium cum ratione fua & Wolantate , reum igitur © damnatum , quantum qaantam eff. Deum immortalem, qux eft hec tam perplexa difputatio! que tortura Scripturarum contra id quod fentiunt ! Non enim illic agttur‘de libero arbitrio, fed de Judxorum inexcufabili pertinacia, quorum incredulitas utcunque ‘poterat aliqua caufatione præteA B C E F E RASMI I51% xi, quod Chrifft divinitatem non crediderant, eo quod offenderat illorum fenfus corporis humani infirmitas. Verùm quod ubi miffo Spiritu, viderent per Apoſtolos majora fieri prodigia in nomine crucifixi, quam ipfe vivus geflerat, nihilo minus tamen perfifterent in incredulitate , nullo prætextu poterant excufare peccatum ſuum. Porro quod ait, totum mundum reum fuifle peccato ineredulitatis ignorato, puto hanc fidem ignoratam, de qua hic verba fiunt, nec Judæis fuiffe imputatam ante preedicatum Euangelium, imo ne in primordiis quidem Euangelii nafcentis, cum Apoftoli Chriftum appellarent virum jultum è Deo deftinatum, filentes de divina natura. Neque enim myfterium Triadis exigebatur ab hominibus, antequam eflet divinitus re per adventum Filii Dei. Non igitur hoc nomine reum erat liberum arbitrium , quod tum, ut ait, erat in mundo , cum alias negarit efle in rerum natura, alioqui perifent omnes Judæi quamvis jufti, exceptis paucis, quibus hoc fortafle peculiari revelatione fuerat patefactum. Quod fi contendit liberum arbitrium nihil potuifle credere viribus naturæ , palam contradicit Paulo. Qua de re jam ante fatis ditum arbitror. Verùm demus hoc quoque, quod fuis viribus non potuerit promereri donum fidei ; certe pulſanti gratia fe preebere poterat , aut etiam ab ea avertere, Sc. qua jam toties commemoravimus. Neque enim liberum arbitrium gignit gratiam , fed reformatur à gratia fic operante in homine, ut ipfa etiam hominis voluntas cooperetur, & in concipiendo, & in tuendo, & in agendo ; fimiliter in repellendo, minuendo, a- _ mittendo. Addit hyperbolen: Chriftus in Litteris facris femper nominatur per antithefin, at wbicnque Chriftus non fit, ibi fit. Satanas , error, impietas y tenebra, peccatum, mors, ira Dei, inferi > quid non? Quoniam antem tota Scriptura logaitur de Chrifto, tota pugnat aduerfus liberum arbirium. Param eft quod dictum eft, fingul etiam apices, ut ait, profternunt liberum arbitrinm nfque ad minimum jora. O fortes hyperbolas! fed nihil aliud quam hyperbolas. Judæorum natio Chri rabant. Exfpeétabant enim fortiflimum Regem, qui populum Ifraeliticum redimeret è fervitute gentium, quique totius Orbis imperium transferret ad Judæos. Et tamen hæc rudis crafaque fides duficiebat ad falutem. Itaque probabile eft ante Legem ſuffeciſſe ad falutem credere unum Deum. Quod fi à prifcis Judæis exigimus Filii talem notitiam, qualem à nobis exigit Ecclefia, pariter exigemus & Spiritus San@i notitiam: quod fi non imputatur illis ignoratus Spiritus Sanus, nec Gentibus imputabitur Filii ignoratio. Divinaminaturam ex rebus conditis utcungue deprehendere licuit, Dei Filium nullis indiciis potuerunt deprehendere. Falfum eft igitur quod affumit Letherus, ubicunque Chrias incognitus eft, ibi fuifie Satanam, ‘impietatem & mortem. Nunc fatemur extra Chriftum cognitum non effe falutem, Euangelica luce per univerfum terrarum Orbem corufcante. Profitemur & nos, ut ait, duo regna, Chrifti & Satan, Aquo Chrijfus fuos eripit auzilio gratia: fed regnum Chriſti ponimus in perfectis, regnum Satanz in perverfis: in medio funt infantes & languentes in Chrifto. Subitus ifte raptus olim in quibufdam factus eft, cum Spiritus ederet miracula,cum inftrueret vaviis Linguis. Nunc bene nobifcum agitut, fi paulatim Chré/fws adolefcat in nobis. Sed ut maxime fateamur ifta duo regna, iftum raptum, quoniam nemo rapitur nifi volens , non tollitur funditus liberum arbitrium. vir. & Galar. v. de pugna fpiritus & carnis. Id jam di ipfius affertioni, cum nominatim defignarit fibi rem efle cum abfoluta neceffitate , quanquam nec omnino tranffit intaétum, fi quis Jegat Diatribam. Sed videa Eriam in juftis pugnat caro