di&um duas habet partes, quarum altera pertinet ad
:Judgos incredulos , altera ad Gentes obtemperantes
Euangelio. Quod enimait, Ecce ego, ecce ego ad Gen¬
tem que noninvocabat nomen meum , de Gentibus diétum
-eft. Quod fequitur, Expand: manus meas tota die ad
populum incredulum, ad Mraelem pertinet , etiam expo¬
mente Panlo. Verum eft paucos ex Scribisac Pharifxis,
paucos ex Philofophis obtemperaffe Buangelio, quod
-fuis viribus aflerebant fibi juftitiam: in culpa non fuit
liberum arbitrium, fed: male cupiditates, quæ liberum
arbitrium magis in illis obfu(carant quam in aliis. De
Paulo jam diximus. Pio ferebatur affectu , {fimplici la¬
borabat errore, quem folo admonitu poluit, Chriftus
illum repente vertit in agnum ex lupo, at non idem
facit in omnibus : plerofque paulatim allicit, ac for¬
mat ad gratiam. Non erat fimilis error in Scribis ac
‘Sacerdotibus. Proinde quod ait in Judæis plurimum
ce quod libero arbitrio tribuatur, in Gentibus nihil
cíle quod tribui poflit, utrumque diétum eft vreeGoar¬
zás. Nam & inter Gentes crant qui naturaliter quæ le¬
gis funt faciebant, qui ad juftitiam ac felicitatem eni¬
tebantur , & inter Judæos erat craffliflima ignorantia,
cum perverfitate conjunéta, qui videntes non videbant,
& audientes non audiebant. ae
Poft hae ex Joan, r. profert nobis terribilem vocem,
mandum , quæ vel una fufficiat ad internecione de¬
lendam univerfam liberi arbitrii cohortem. Negari
non poteft in litteris Euangelicis mandi vocabulum ali¬
quando fonare, totam hanc terræ fedem; unde juben
tur Apoftoli ire in mundum univerfum & predicare
Euangelium omni creature. Et hoc iploloco, Jz man¬
dum venit, O mundus per ipfum fatus cft. Interdum
pro hominibus rerum flaxarum amatoribus magis quam
ceeleftium : Vos de mundo non eftis.. Ego elegi vos de
mundo. Verùm quid hîc per mandam putas intelligi,
cum ait, £2 mundus eum non cognovit? Hominum ge¬
nus. Eſto, Quid mirum fi lux nature non comprehen¬
dit illam lucem, quam vix Angeli comprehendunt, in
uno homine divinam naturam cum humana conjun¬
ctam: hominem natum: ex Virgine, tres Perſonas u¬
num Deum: Unius peccato mortalium univerfum ge¬
nus damnatum , Unius morte redemtum: Hanc lucem fa¬
reor non poterat affequi liberum arbitrum, neque mundus
ille Dei Spiritu deftitutus. At non ideo protinus nihil
vider liberum arbitrium , id quod ridicule colligit Larhe¬
ras, Mundus odit Chriſtum, Mundas totus in malo po¬
fitus oft. Mundus, id eft, liberan arbitrium eft fub regno
Satane. Multo rectius Ambrofius exponit in Libris de
vocatione Gentium, hanc vocem y nimirum mandum, ce
fe vocabulum generale, complectens univerfum homi¬
num genus ex bonis , mediocribus, malifque confla¬
tum, fed ita ut maxima portio fit malorum : itaque Scri¬
pturarum idiomate de mundo preedicari, quod in vul¬
gus hominum competit. Unde & in tabernaculo erat
fanctum, quod appellabatur xoru» , id eft, menda¬
uum, quod non Judæos folum ac profelytos, fed quam¬
vis nationem reciperet. ltaque cum dicitur mundus in
malo pofitus, intelligitur valgus hominum effe tale: &
quicquid eſt in mundo concupiſcentia carnis oft, ant fu¬
perbia oculorum, ant uperbia vite, quia tales funt ple¬
rigue mortalium, etiam hodie, tunc multo magis. Ita Fe¬
[us venit inmandum , quem condiderat , & 4 mandoagni¬
1s non eff, non quod è nullis, fed quod à paucis. Ve¬
nit in propria, hoc eft; ad nationem Judæorum s nec a
fais agnites eff, non quod nulli Judæi crediderint, fed
quod perpauci præ turba non credentium. Selegit Apo¬
{tolos è mundo. Simundus totus eft ofor Dei > num tales
erant omnes Apoftoli. priufquam è Chriffo vocarentur?
Grali crant, impii non erant. Multa ignorabant, arnon
oderant Chriftum. Qualis erat Nathanael & Nicode¬
mus, gui per Legem fervari poterant fi Chriſtus non
adveniffet. Sed ſevocavit Apoſtolos à promiſcua craflaque
multitudine quemadmodum antea femoverat Jeges a
reliquis nationibus, ut redderet 4b1 populam peculia¬
DiaTRIBES Lib. Il. 1506
A} Judæos impii, & inter Apoftolos repertus fit fedas.
perant enm dedit cis poteftatem filios Dei fieri, tis qui
credani in nomine ejus, qui non ex fanguinibus, neque ex
voluntate carnss, neque ex voluntate ut, fed ex Deona¬
ti fant. Hic promit nobis novam & inauditam interpre=
tationem. Sanguimes interpretatur Judxos, qui nolue¬
rint effe fili regni, quod gloriarentur fe prognatos ex
{emine Prophetarum: Voluntatem carnis, ftudia popu¬
li, quibus in Lege & operibus exercitati {unt, nimirum
carnales & Spiritu vacui: Voluntatem viri, generaliter
omnium ftudia, five fintin Lege, five fine Lege, pu¬
ta Gentium & quorumlibet hominum: ut hic r fen¬
fus, nec nativitate , nec ftudio Legis, nec ullo alio
ftudio humano ficri filios Dei, fed folum nativitate Dei.
Si igitnr, inquit, non nafcantar carne, nec educantar
Lege, nec parantar ulla hominis diſciplina, fea ex Deo
renafcuntur, manifefturm eff, liberum arbitrinm nibilvale~
ve. Atque hic quoque accerfit ab Hebrais fuppetias,
qui virum accipiunt pro quocunque homine, ficut car¬
nem per antithefin pro populo fine fpiritu. Zelantarerz
autem dici pro fumma vi in hominibus, nempe pro prin¬
cipali parte liberi arbitrii. Macte iftius animi elto , Larhe¬
re! Sic interpretare Scripturas, & viceris. Quid autem
Gibi vult illud verbum pyro? Num fic loqui decet cum, qui
negat in Scripturis quicquam obfcurum effe, quique fe
profitetur habere Spiritum Chrifti ? Quod f hac non
non ex animo loquitur , ac fibi quoque difplicens ad¬
jecit modeftiæ caufa pato, ubi eft illa vitoria , quam
ex Joannis verbis fibi pollicebatur? Ad hæc, ubi ëft il¬
la fimplicitas, quam à nobis exigebat, qui hîc tantum
troporum invehit, nulla prorfus neceffitate, tantum quia
fic expediebat ad caufam quam agit ?Cui non perfpicuum
jell, hic Foannem difcreviffe nativitatem {piritualem , qua
| nafcimur per adoprionem fili Deirà nativitate carnali,qua
nafcimur homines ex hominibus juxta communem natu¬
ræ legem. Cur hic difplicuit Augaftinm, qui fanguines
interpretatur femen maris ac fæminæ, aut {inon placet
feminis vocabulum , materiam unde coale(cit foetus:
DCarnem foeminam, virum maritum, volsntarem,utriul¬
que complexum. Ante torferat nos hoc verbo fré, inde
colligens hominis voluntatem nihil agere in hac renafcen¬
tia, cum ex his verbis facri probatique Dottores, quorum
eft Chry/o/fomns, demonttrent liberum hominis arbitrium
&adiplam renafcentiam, &ad tuendum adoptionis ho¬
noremnonnihil agere. Quærit enim, cur Euangelifta ma¬
luerit dicere, Dedit cis poreflarem filios Dei fieri, quam
dedit cis filios Dei fieri. Sic enim potius loquendum erat,
fi tam rena{cimur fine nobis, quam nafcimur fine nobis.
Nam fermo vehementer abfurdus fuerit, fi quis dicat,
Ago gratias Deo, qui dederit mihi poteftatem fieri homi¬
nem potins quam equum , fed qui me fecerit hominem
E potias quam equum. Relpondet autem tribus de caufis
ira Joqui maluiffe: Primum at poteftatis a Deo data no¬
mine declararet, cum honorem à nemine poffe nobis
intercludi, nifi nofpfi intercluferimus. Datam autem
effe omnibus fummis juxta & infimis. Deinde quo fi¬
gnificaret cam gratiam non temere neque citra noftram
operam nobis: infundi, fed cum ipfi volumus, inguit,
tum eam inguirimus: innoftra enim poteftate eft, filios
Dei ficri. Quippe nifi promtum ad eam accipiendam
animum exhibeamus, neque divinum ad nos munus ac¬
cedit , negue quicquam in nobis operatur. Ubique
igitur non violentum , non coactum 5 fed voluntarium
penitus & liberum oftendit arbitrium. Poftremo guod
F | Deus nobis per baptifmum largitur remifonem omnium
peccatorum. Cærterum urt perliftamus in innocentia, nec
in priftinas fordes revolvamur,, noftra virtutis ac ftu¬
du fir. Ne mihi protinus hic Chry/o/tomum facrile¬
gum faciat, mox oftendemus pie dictum fuifle, fi
quod ille fenfit. interpretari malimus, quam ex ver¬
biscalumniamitexere.. Potérat Joannes brevius dice¬
vey Qni non ex. hamano: cois., fed ex Deo nati funt.
\Verum dum quafi depingit coitum maris ac fœmi¬
Jn, fubindicat fimilitudinem in renafcentia ſpirituali.
LS E Tom. IX. Cc cc c Ne¬