nullis Mofzice Legis obfervationibus commendatus me¬
reretur jufti titulum , idque fuffragio Dei. Omitto |
quod identidem nobis occinit , quicquid juftum non)
eft, id effe damnabile, & ira dignum, nec agnofcens
aétiones medias , nec juftitiam moralem aut imperfe¬
Gam: Sed operanti, imquit, impuratur merces fecan¬
dum debitum , credenti imputatar fides ad juftitiam.
Paulus ſentit de Judaico operario, qui fecurus de fide
deque caritate, fic exercebat opera Legis, quafi per
illa daretur falus. Credenti vero incircumcifo , ideo di- |
citur imputari juftitia , quod gratis condonantur pec¬
cata: nec enim fides confert juftitiam fi defit caritas,
fed fides primus aditus eft ad juftitiam. Id confirmat |
teftimonium David, Beatus vir, cui non imputabit Do¬
minus peccatum, hoc eft, cui per fidem gratis condo¬
nata funt crimina. Id evidentius declarant quæ fequun¬
tur: Quomodo ergo reputata eft , in circumeifione , an
in praputio? Non in circumeifione, fed in prapetio. An
non hæc dilucide commonftrant Paslum agere de Le¬
gis cæremoniis, aut certe externis operibus, que fine
fide & caritate præftari poflunt apud homines ? Sed
Paulus diftinguit operantem à credente. Verum, fed
operantem Judaice , fine caritate , cum fiducia ope¬
rum corporalium, quales nimium multos habet & ho¬
die Chriftianifmus , & credentem Chriftiano more ,
nimirum fide, que per dileétionem operatur. Ex his
facile diluuntur , quæ magnifice differit hic Lutherus.
Nam properandum eft, ne nullus fit voluminis mo¬
dus.
Nec in proximo Capite quicquam adfert novi, præ¬
ter afleverationes, jactans nefcio quod agmen validiffi¬
morum argumentorum fi proferre liberet, ac prope¬
modum minitans fe totum 247/27 perpetuo commen¬
tario fic interpretaturum , quemadmodum hæc inter¬
pretatus eft. Sed cadem opera nobis interpretari po¬
terit Homerum ac Virgilium. Quod proxime fequitur
Caput præter verborum ampullas, ac ftrenuas affeve¬
rationes , & hyperbolicas exaggerationes jam toties au- |
ditas ac rejeétas nihil habet, coque non morabimur ibs
recitandis aut refellendis lectorem. Jaćtat jam dudum
partam victoriam, quam ni fatemur, paratus eft totum
Paulum in nos inftruere, quod bonum atque commo¬
dum fit, f quis permiferit, ut Scripturas folus fuo ar¬
bitratu interpretecur, rejectis omnium fententiis. At
ni me mea fallit opinio, quemadmodum Paslys magna
vehementia pugnavit adverfus fiduciam operum fasi
norum, cum per hanc videret Euangelii gloriam peri- |
clitari, ita fi nunc videret plerofque ob negatum libe¬
tum arbitrium, & induétam omnium rerum abſolutam
neceffitatem, vel defperare, vel fecuros vivere, quafi |
nibil referat bene operentur an male, modo fibi per¬
fuadeant Deum pro peccatis hominum dediffe poenas,
omnibufque donaturum vitam aternam qui credunt
ipfi, majore vehementia tueretur liberum arbitrium &
attolleret nature vimin homine reliétam, quod DES
dum Philofophis exprobrat fuam impietatem» Pergit |
urgere nos duobus Pauli verbis, carnis & fpiritus. Pax¬
las Rom. vin. fcribit: Vos in carne non eftis, fed in fpi¬
vith, fi tamen Spiritus Dei habitat in vobis. St quis an¬
tem Spiritum Chrifti non babet , bic non eft ejus, Ex
his verbis colligit omnes efle in carne, qui Spiritum Chri¬
fi non habent, & efle Satang, qui Chrifti non funt.
Donamus hoc etiam ; ficut Lutherusalibi docuit, omnes
quantumvis juftos , fimul effe fub regno Spiritus &
Satana, quod in his etiam. concupifcat caro adverfus
fpiritum, & fpiritus adverfus carnem. Sed perimit li¬
berum arbitrium quod fequitur, Qui in carne funt Deo
placere non poffunt; & quod pracedit: Pradentia carnis
mors eft, prudentia antem fpiritus vita eterna. Et, pra¬
dentia carnis Legi Dei non eft fubjetta: nec enim poteſt.
Quid fi refpondeam hæc pertinere ad Judxos glorian¬
tes in littera Legis, fpiritu vacuos? Hinc enim ccepit
hic fermo, quanguam Paxlus {uo more videtur & lon¬
gius protrahere difputationem , in ea qua finitima funt
huic materia. Sed quid hinc colligit Larherns? Li¬
berum arbitrium quoniam in carne eft, non poffe ſuis
viribus aflequi fpiritum? Id fatemur maxime. Impium
effe quicquid conatur? Hoc jam oftendimus falfo col¬
ligi. Nihil boni facere? Jam diftingimus boni voca¬
bulum. Nec abfurdum fit, fi quis male faciens haéte¬
nus dicatur placere Deo, ut judicetur idoneus capien¬
de gratie. Nam Reges quos con{pexerint magna vi
fideque dimicaffe pro dominis fuis quamvis improbis
adverfus ipfos , tamen conantur fibi conciliare , fpe¬
rantes fore, ut fimili fide ftudioque pugoent pro ipfis¬
An Paulus perfequens Ecclefiam Dei peccarit , nunc
non definio. Lex præcepit ut fi quis exftitifler Pro¬
phera, qui diverfa doceret 4 Lege, tolleretur è medio,
Chriftum docentem aut edentem miracula non viderat,
Apoftolos non audierat, fed acceperat /e/#m quendam
Legis perniciem molientem à Sacerdotibus, Scribis,
Pharifeis, Senioribus & populo, magno confenfu ca¬
ptum, accufatum , conviétums damnatum & fublatum
in crucem: Hujus fuperefle difcipulos cadem molien¬
tes. Affectus erat pius, error erat in perfonis & re.
Verùm ut maxime peccarit, quod ipfe agnofcit; tamen
ex hoc errore Deus judicavit illum fore ftrenuum Eu¬
\angelii propugnatorem. Quemadmodum in muliere
abortus non eft bonum opus natura, fpem tamen fa¬
cit fœcunditatis : & erubefcere adolefcentem virtus non
eft, arguit tamen indolem aptam virtuti. Rejicit in¬
terpretationem Origenis de homine {ecto in tres partes,
fpiritum , animam & carnem. Vemm cum conftet
hoc à Panlo fastum, exponat nobis, quæ fit illa tertia
pars hominis, cum ipfe nolit efe plures duabus. So¬
mniat Origenes, quia non probat quod interpretatur,
& Lurherus fua probat adferens tam violentas interpre¬
tationes. An afleverare probare eft? Non poteft arbor
mala fruétus bonos facere. Si fruétus funt opera ho¬
minis, Lutherss docet,ne juftorum quidem opera efle
bona. Et bonos fruétus appellat, non quomodocun¬
|que bonos ; fed Euangelica bonitatis , quos fatemur
per liberum arbitrium præftari non poffe, citra gratiæ
\prefidium. Si mali dant bona dona filiis ſuis, num
ideo peccant adulteri, dum filios fuos alunt juxta na¬
turæ Deique legem > Quemadmodum igitur quidam
boni dicuntur, non quod præditi fint perfećta virtute,
| fed quod aliquoufque ad probitatem acceferunt: Ita
Dominus apud Lze. xı. malos appellat difcipulos fuos,
non quod eflent extreme malitie , fed quod imper¬
feéte eflent boni. Etenim fi de malis & impiis fenfil¬
fet, non addidifiet , quanto magis Pater vefter cole~
fiis de cæœlo dabit Spiritum bonum petentibus fe? Quor¬
fum autem hic attinet illud : Omne quod non eft ex fi¬
de, peccatum eft, Loquitur enim illic Paulas de iis qui
Peccat
(autem quifquis id facit quod, tametfi non eft peccatum,
tamen ex infirmitate confcientiæ judicat effe pecca¬
tum. Hoc teftimonium alio loco tempeftivius citari
poterat.
Rurfum quod citat ex Efa: Cap. x. cur fit Lxv. Ln¬
ventm fam a non quaerentibus, palam apparsi tis que me
non interrogabant ; quid facit adverfus liberum arbitri¬
gratia demigravit ad Gentes, è quibus non ex{pe&a¬
batur. Id magis adftruit liberum arbitrium ; Judei
repulfi funt, quod excæcati pravis cupiditatibus, ob¬
latam gratiam adfpernati funt, utique per liberum ar¬
bitrium : Gentes quoniam per ignorantiam errarant,
audito verbo gratiam amplexi funt, nimirum libero ar¬
bitrio gratiæ veluti refpondente. Porro quod ad fin¬
gulos homines attinet, & inter Judæos & inter Gentes
crant qui quærebant Dominum, hoceft, qui fic vive¬
bant ut eflent capaces venturæ gratiæ. Itaque fi Lø¬
therm fentit quæri Dominum ab iis, qui fe præparant
gratiæ, & Judæi viventes juxta Legem quærebant Do¬
minum , quod hic dicitur, pertinebit pariter ad uni¬
verfos homines, quorum nullus queefivit gratiam, fed
loblatam & non queefitara accepit. Nune Prophets