OCR Output

L FOL HYPERASPISTAE

DIATRIBES Lib, IL 1502

Hic & premium gratuitum eft, cum tamen dignitas
probetur, : Quemadmodum homines dignis beneteciffe
dicuntur, ‘qui gratis ac beneficio bene utentibus dede¬
runt; cum ‘dederint nihil promeritis: Ita Deus qui no¬
vit hominis dignitatem , antequam exitus fpectetur,
dignis impartit gratiam, indignis adimit ctiam quam
dedit. Hæc dici poffint etiamfi quis repente ex Pa¬
ganifmo, vitaque contaminatiffima vocetur ad gratiam.
Nunc in multis dignitas hæc etiam præcedit , ut in
Cornelio Centurione. Alioqui cur narrantur preces il¬
lius & eleemofynæ adícendiffe in con{peétu Dei? Hoc
igitur meritorum genus non pugnat cum gratuita do¬
natione. Ubi vero Diatriba dixit, per conatum ho¬
minis perveniri ad falutem ? Dixit ineffe naturalem
gucndam ad honeftatem five ad felicitatem conatum
five nixum , fed imperfeétum & inefficacem abfque
gratia. Depravat & illud, quod Deus hune propter co¬
natam refpicit, illum non conantem contemnit. Imo
Deus offert fe omnibus, quod in iplo eft, fed ei qui
fe præber gratiæ, non fruftra fe offert ei qui fe aver¬
tit, fruftra oblata eft gratia. Neque negat Diatriba
nonnunquam à Deo vocari, neque conantem, negue
cupientem : funt enim variæ vocationes Dei. e£rhso~
pera vocavit, fed redientem ab adoratione, fed verfan¬
tem in Efata, Paslemvocavit faevientem ac fpirantem
minas cædelque. Quofdam paulatim praparat fuo Spi¬
ritui. Quid autem hoc elt quod colligit, dicens: Von¬
ne Deum refpetlorem operum, meritorum ac perfonarum
faciunt? De meritis&-operibus refpondeat Pass, qui
certantibus promittit brabium , qui pollicetur cuique
premium pro factis, id eft, prout geflit in corpore.
Quomodo perlonarum refpeétor dicitur Deus, fi di¬
gnos fecernit ab indignis? Imo potius erit refpector
perfonarum, fi hune ferver, illum conjiciat in gehen¬
nam, nec hujus nec illius merito, fed quia fic illi vi¬
{fum eft. Cum enim omnes xquer in injuftitia, quid
eft quod hos trahit, illos non trahit, nifi quod huic
perfonæ favet, illi non favens? Jam fatetur aliquoties
hominis voluntatem cooperari gratiæ: Quod fi non eft
abſurdum, fi voluntas velur adjuvat gratiam cooperan¬
tem), quid abfurdi fit, fi voluntas hominis prabeat fefe
velut adnitens gratiæ præparanti? Hxc non obitant
quo minus totum fit gratuitum quod agitur. Sine vo¬
luntatis affenfu nemo fervatur , nec ideo voluntati de¬
bemus: falutem. Nec enim fequittr, fine hoc non eris
falvus , ideo per hoc aflequeris falutem. Fatetur Deum
operari innobis, non fine nobis: Illud noftrum ni ac¬
cederet, non effemus falvi, nihilo fecius totam falu¬
tem debemus gratia. Si nihil ibi noftrum eft, fine
nobis operatur Deus in nobis. Sin eft aliquid noftrum,
quod approbet Deus, cur in recipienda gratia non: pof¬
fet efè noftrum aliquid, & quemadmodum hic volun¬
tas cooperatur gratia juftificanti, ita illic cooperetur
gratice preeparanti ad juftitiam? Quid autem fentiune
qui inducunt meritum congruum, opus aliquod a
invitet Dei benignitatem abfque ulla gratia peculiari?
Hoc à Diatriba nufquam eft ditum, & fi dictum effet,
nihil erat periculi. Multo minus hoc dixit, ullum
opus extra gratiam fatum, idem efficere quod efficit
meritum condignum. i

Sed tota hac difputatione Lutherus confundit & ſuas
& aliorum opiniones. Si deftinarat omnes tueri aes
impugnar Diatriba , tueri debebat etiam Carolffadia¬
nam: fi {uam duntaxat, nihilaliud defendendum erat,

æftimamus quam. Pelagians. Siquidem illi magnum
guiddam tribuebant libero arbitrio quod gratiam pro¬
merebatur, non pufillum quiddam, quod tamen gra¬
tiam candem emereatur. Ut ad has verborum prælti¬
gias paucis refpondeam , Si Pelagianys dixiflet, quod
opinor fentire:Theologos, gratiam Dei nulli deefle,
qui preeftet quod in ipfo eft, & hoc ipfum, quod vicil¬
fim ad gratiam invitantem connititur, illi per Dei be¬
nignitatem ad meritum quoddam imputari, non fuiffet
damnatus : & fi hæc diftinétio condigni & congrui tum
inventa fuiflet , fortaffe vitaffet anathema , quod ad
hunc quidem articulum attinet, fi modo meritum con¬
B | dignum repudiaffet. Hoc ad priorem calumniam. Ad
alteram refpondeo, nos non elevare magnitudinem
gratie divine , fed potius exaggerare inæftimabilem
Dei bonitatem, guz tantillum quod hominis imbecil¬
litas præflare queat, boni confulat, quodque deeft de
{uo fuppleat. Fatemar efle verba clariffima, gratis ju¬
{tificari, &, fi ex operibus, jam non eft gratia, Cæ¬
[teraque permulta quae legimus apud Paulum, fed hxe
claviffima rencbant memoviter, qui nonnihil tribue¬
runt libero arbitrio. Verùm hec quoniam di&a
funt adverfus Judæos pro Gentibus, jaxta materiam
fubjećłam debent intelligi , nimirum venientibus ad
Euangelium , gratiam non dari veluti debitam Legis
C| operibus, que Judæi conabantur Gentibus imponere,
puia circumcifionem, difcrimina ciborum ac dierum,

aut alioqui rete fa&tis: Quod fi fuiffet, nec Judæi fuif¬
fent admiffi, qui potiffimam Legis partem non obferyas
rant, nec Gentes, qui vacui bonorum operum ab ido¬
lolatriis & {cortationibus venicbant ad Euangelium. Ita
gratis dari dicitur, quod datur abfque illis operibus,
fine quibus Judæi negabant dari gratiam. Non tamen
confequitur, in quibufdam aliqua non potuifle præce¬
dere, quae gratiam invitarent.

Hxc diffimulans Zérherss aerem verberat, eadem o¬
pera diffoluta funt quæ congerit proximo Cap, Subla¬
tis enim columnis corruit quicquid fuperftruxit. Quod
D |autem rurfus infultat univerfis Ecclefia Doétoribus ,

qui in tam clara Panli luce cecutierint , ne nullum
meritis locum relinquerent: Imo pia religione divina¬
rum Scripturarum non funt aufi inducere rerum omni¬
um abfolutam neceflitatem, quam ne Philofophi qui¬
dem faniores approbarint, præfertim cum`in Litteris
divinis toties viderent faétam mentionem, meritorum,
| piæmiorum, operum mercedis, brabeorum, certami¬
num, & coronarum. Lutherus igitur illis non ocula¬
[rior cit > fed audacior. Nec rahe exemplum fub¬
vertit liberum arbitrium. Nam Apoftolus illud pro¬
| duxie adverfus Judicos, contendentes ex Gentibus non
admittendos ad Euangelii gratiam, nifi circumcideren¬

E tur, reliquafque Legis ceremonias obfervarent, velut
illis effet imputanda falus. Quoniam autem Abraham
nondum circumcifus, guod erat Legis fignaculum, me¬
ruit à Deo juftitiæ laudem ob fidem, colligit & Gen¬
tes per eandem fidem abfque circumcifione pofle ju¬
flificari. Judi plurimum tribuebant Abrabe , quo
Patriarcha magnopere gloriabantur. Nec erat aliud
exemplum infignioris fiducie , qui preter fpem in
{pem credidit,, & ita conttanter credidit, ut juffus non
cunétatus fit immolare filium unicum aac , in quo
refidebat omnis {pes poſteritatis. Hoc igitur adfert in
medium, fimul ut Judxis obturet os, & Gentibus ad¬
dat fiduciam. Quod autem Leather id quod de riti¬

Jiberūm arbitrium, nec ad bonum, nec ad malum. Si
refellere volebat opinionem Scholafticam , quam Dia¬
triba non fufcepit tuendam , cur exagitat illam a
convitiis, velut, Drarřiba quidem non eft ee

loquitur & facit ſolum quod imapim. Jam fic soe .
mur cum Pelagianis, Ut difcedamus illis HO id¬
que duplici nomine: Piimum, illi finpliciter A a
meritum condignum , nos idem docentes fucis vel a
tum imponimus, diftinguentes meritum congruum e!

ad omnes hominis actiones, fuo more facit parum pu¬
denter. Nam hoc ipfum quod Abraham credidit Deo,
opus crat, 'necitum primum Abraham cœpit credere
Deo, fed tum editum eft nobis:evidens exemplum fiz
dei. Quid igitur hîc agit Paulus? nt oftendat, opera
Pacriarche omnia fuifle ingrata Deo, priufquam illi
quod credidit Dei promiflis imputatum fit ad quftiriam?
| Nequaquam : nam && ante crediderat Abraham , &
[Deo grata erant illius opera, fed oftendir illius fidu¬
çiam

229.