1489 HYPERASPISTAE
predicatam Euangelii gratiam fufficiebat Sudeis illa
confufa fides in Chriſte, qua non fuficicbat Euan¬
gelii luce jam corufcante. Fortafe tales reperiebantur
& inter Gentes. Er hinc illud Judaeorum fcandalum,
ac Gentium Contemtus. ` Ita exoriens Euangelii lux,
fecit ut qui prius erant jufti, jam non effent jufti ni¬
fi crederent Euangelio. Atque hoc Paulus yocat reve¬
lari iramde cœlo fuper omnem impietatem. Sic autem
ira revelata fuiffet etiam fuper multos Juda os, quosnune
habet coclum, fi non credidiffent Euangelio prædica¬
to, cum ut eft probabile multa ignorarint vera, quae
patefecit Euangelium, veluti de natura divina & hu¬
mana junéta in eadem hypoftafi, de Filio Patri komn¬
fo, de Spiritu Sanéto Deo ex utroque procedente, de
partu Virginis, de refurreétione, de adfcenfione, de
confeflu ad dextram Patris, de corpore & fanguine fu¬
mendo in Euchariftia , deque reliquis Ecclefiæ Sacra¬
mentis. Ad hæc ficuti qui juftus dicitur non ftatim va¬
cat omni vitio, ita qui dicuntur injufti, non ita dicun¬
tur injufti, ur nihil habeant boni, fed quod magnis
multifque criminibus obnoxii funt. At Lørherm fic col¬
ligit, egent juftificatore, ideo quod habent optimum,
impium eft. Hujufmodi hyperbolis delectatur, Jam tor¬
quet & illud, sn cogitationibus, quod Græce eft diaro¬
yiuois, que yox videtur ele ratiocinantium. At Paz¬
lm non damnat in illis, quod male ratiocinati fint de
Deo, cujus fempiternam divinitatem erant affequuti,
fed quod affectibus corrupti, cognitum Deum non ut
oportuit colucrunt. Quemadmodum Seneca deridet cul¬
tum Deorum, quem tamen obfervandum putat, non
quod eſſet pius, fed quia leges publicæ fieri juberent.
Nec ideo nulla eft ad bonum propenfio, fi ratio cupi¬
ditatibus obruitur abfque gratia. Atque interim fibi non
conſtat Latheras. Quoties negavit efle ullum conatum
ad honefta ? Quod & hîc iterat, tamen velut oblitus
fui, dicit hic, cam fieri non potuerit, quin aliquot inter
fudaos & Gentes ſumma vi liberi arbitri egerint & co¬
nati fint. Nec fequitur, ille conatus abfque gratia fuit
imperfectus, ergo fuit impius.
Porro quod Paz teftimonium, Omnes declina¬
verunt, Xc. torquet ad omnes Judxos, oftendimus
in fingulos non pofle competere , fed hac in gene¬
re dicta effe, quod plerique tales eflent ante Euange¬
Jium, id quod patuit in perfequendo Chriffum. Luthe-|
ys excipit illos, qui erant in {piritu. At tales erant &
inter Fvdaos ante vulgatum Euangelium, & fortaffis
inter Gentes, quando Mofi Lex, quoniam non erat o- |
mnibus data, non obligabat omnes, nec ab his exigebatur |
exa&a fides omnium articulorum, quæ requirebatur à |
Judæis, fed exaĉtiorà Chriftianis. Nam Zatheras hunc
Paali locum applicat ad univerfum genus mortalium,
cum facri Doétores affirment diétum proprie in Judæos,
guos per Legis verba coarguit, ne putarent hac ad
Gentes pertinere. Quod autem hc in Judzxos dican¬
tur, duplex adferunt argumentum : alterum quod Gen¬
tibus in propria caufa exprobrarit, quæ hîc dicit in Ju¬
dæos, nimirum Cap. 1r. alterum quia Paulus fubnectir,
Scimus autem quacungue Lex loquitur, iis qui in Lege |
funi loquitur. Verùm, inquiet, fi hac quadrant in Ju¬
dæos, multo magis quadrabunt in Gentes, fne lege,
fine Deo viventes. Num igitur vult hæc omnia dici in
univerfum: hominum genus, nulla prorfus exceptione
facta ? Dicat igitur , quo tempore profpexit Deus :
Ante Legem, an fub Lege: ante proditum Euange¬
lium, an poft? An femper profpiciens ca loquitur, que
refert Paulus? Atqui ante Legem fuit abel, Enoch,
Noe, Melchifedec, Fob, in quos hæc verba nequaquam
competunt. Sub Lege multi juftitiæ titulo prædicati
funt, de quibus teftatur, Scriptura, quodin troto corde
Deum exquifierint: Velut hic ipfe David, toto corde
meo exquifivi te: ne repellas me a mandatis tais. Abfit
autem, ut hæc verba congruant in totam Chriſti Eccle;
fam. Hieronymus cæterique probatiores hujus Pfalm |
yaticinium arbitrantat ad id tempus referendum, quo |
palus eft Dominus, cum adeo declinarant omnes, ut |
A ipfe etiam Apoſtolorum princeps Dominum abjurarit.
| Quanquam nec in hos, aut Nécodemum, aliofque di¬
| feipulos ac difcipulas Domini competunt hxc tam atro¬
| cia, que bic dicuntur. Siquidem in hac hiftoria refer¬
tur muliercularum pietas; qua parabant aromata, nec
omnes /adei blafphemias jaculati ſunt in Zefum, nee
terim memorem de Judæis procul habitantibus, ac per
orbem terrarum {parfis, & ignaris quid Hierofolymis age¬
retur. {taque ut demus hæc ad Judæos cfle referenda ,
non poflunt in omnes quadrare , cum in codem Pfalmo
legatur, Qui devorant plebem meat, ficut efcam pants.
Qui convenit, ut plebs Dei dicantur, in quos ifta tam
B/ atrogia competant , qua nec in Ethnicos omnes un¬
quam dici potuerunt? Adde quod ipfum Pfalmi exor¬
dium indicat hac non in univerfos homines;, fed in im¬
pios dici: fic enim incipit : Dixit infipiens tn corde fue,
non eff Devs. Quanquam mox in profpectu Dei, mu¬
ratur numerus, & additur fignum generalitatis, Omnes
declinaverant: fimul inutiles fatti funt. Chriftus tumag¬
grefus eft Satanæ tyrannidem, cum is maxime regna¬
ret in Mundo. Quod fi ne tum quidem hoc vaticinium
competebat in omnes mortales, nullum fuit tempus,
quo potuit in omnes dici juxta Lutheri interpretatio¬
nem. Quod & juxta Ambrofi doctrinam , generalem
fermonem referimus ad unam totius generis partem , ut
nihil agit Paz/ws hoc teftimonio, qui conatur oftende¬
re, mortales univerfos peccafle, & egere gloria Dei,
quæ pen Euangelii gratiam apericbatur. Jam quando
conftat, hoc teftimonium è diverfis Scripturarum lo¬
cis contextum cfe, hi verlus, Sepxlcram patens eft gut¬
iur corum, Linguis fuis dolofe agebant, non dicuntur à
Deo proſpiciente ſuper filios hominum , ſed à Prophe¬
ta adverfus pietatis inimicos. Porroënon omnes efle
tales declarant que fequuntur y Ef /etentur omnes qui
/perant inte Domine. Rurfum quod fequitur , Vene¬
nam afpidum fub labiis coram, in eofdem dicitur , nec
in omnes competere, declarat quod fequitur : Verzm
Di tamen jufti confitebuntar nomini tuo. Proxima particu¬
la fumta eft ex Plalmo nono; ubi numero fingulari di¬
tum eft, Cajus os zealedittione plensm eft: & ibi men¬
tio fit juftorum, quorum defiderium exaudivit Domi¬
nus. Ultimus verficulus, Non eft timor Dei ante oca¬
los eorum , eſt in principio Pfalmi xxxv. numero fin¬
gulari, Dixit infipiens in ſemetipſo: non efè timor ante
oculos ejas: Nec hac dici in univerſum hominum ge¬
nus, declarant illa ejufdem Pfalmi, Fili antem homi¬
nam in tegmine alaram tuarum fperabunt. Qui in me¬
dio ſunt tres verficuli ſumti funt ex Efave Cap. Lix. In
quo Deus exprobrat populo fuam malitiam, non quod
tales eflent nati, fed quod: prava voluntate receffiffent
E |à Domino. Nee cum aliisexpoftulat, quam cum. Ju¬
dæis. Caterum Hreronymus indicat , ab his veibiss
Sepalchrum patens, ufque ad illa, Non eft timor Dei,
quod in medio eft Pfalmi xm. apud Hebraos non ha¬
beri, fed: 4 ftudiofo quopiam adjeétum ex Panli cita¬
tione, qui {ufpicatus fit in Pfalmo deefle, quod aliis
ex locis erat attextum. Cum hic Apoftolus ex locis
tam diverfis contexuerit teftimonium, cum bis muta¬
to numero, quod in unum dictum eft, torferit in o¬
mnes , tamen Laiherus miram excitavit tragædiam ,
quod Diatriba dixerit, aliquoties apud hune magis pu¬
gnare teftimonia, quam ſuis locis, quod tamen in A¬
poftoli laudem diétum eft, qui {cite gnaviterque pu¬
F | gnet Scripturis Sed ut ad rem, fi totus hic locus, ut
vult Lurherys, ad univerfum hominum genus pertinet,
quid faciemus de tot viris divino teſtimonio comproba¬
| tis, quibufdam etiam in utero fan&ificatis® Denique
| quid faciemus Joann: Baptitte , qui Propheta fuit an¬
|tequam natus Si tantum refertur ad eos qui evant in
carne „nondum renati fpiritu, qui coharet quod fequi¬
tur, #¢ omnis mundus [ubjetus fiat Deo. Conftat enim
hic mandum dici, non tantum mundo deditos, verum
[univerfum mortalium genus a, mundi primordiis ufque
x Tom TX Bbbb b ad