1483 D SUED ER
tractabilem, magnum argumentum erat futurum mei
fimilibus imperitis doétrinam iftam à Spiritu Dci pro¬
ficilci. Simoni dixit Petrus, non eft tibi pars in fermo¬
ne hoc. Quale eft Euangelium quod recipit tales, qua¬
les nimium multos novimus , quod agnofcit decocto¬
rem, fcortis, alea, comeffationibus, otio luxuque per¬
ditum, mibilque fibi non permittentem, modo fibi no¬
men equitis poflit affingere: & hujus tituli jus efe pu¬
tat, deludere creditorem, & fi repetat mutuum pro
hofte ducere , & quoties urget inopia , huic aut illi
unde ſpes eſt prædæ bellum indicere, publicumque la¬
trocinium belli nomine fucare. Principi jus non eft
. indicere bellum, nifi confilio adhibito. Et is qui pe¬
dem ubi ponat non haber, bellum indicit cuilibet. Ac
talibus eft locus in novo Euangelio, quibus apud Erh¬
nicos in civitate moderata locus non effet. Hoc fatis
eft, approbat mea dogmata : Quid refert de fadis,
modo adfit fides? Fateor clim & tales recipiebat Euan¬
gelium, fed refipifcentes, fed transformatos. Nunc
quidam adco non corriguntur per Euangelium ; ut po¬
tius videantur deteriores, nec fit ut peccare definant,
fed ut peccent impunitius. Jam fi quid erat corrigen¬
dum in moribus, aut immutandum in ritibus, id agen¬
dum erat ex au&oritate magnatum aut certe ex con¬
ſenſu plurimorum, denique paulatim, neque quicquam
fubmovendum, ni prius paratum eflet melius aliquid,
quod in illius logum fuccederet. Nunc quidam fic
rem agorediuntur , quafñ poffint repente novum Orbem
derepente condere. Nihil non difplicet, conftitu¬
tiones, ordines Ecclefix, oleum , ralura, mifla, can¬
tus, templa, imagines, veftes, fchole, ceremoniz,
ftudia, litterse. Quid autem pulchri vidimus fucce¬
dere? Nunquam tam bene fuit aétum cum rebus hu¬
manis, nec unquam agetur in hoc feculo, quin multa
fint digna corre¢tione : Vertim ad quædam preftat
connivere, quadam condonanda funt fimplicium affe¬
ttibus: qua ferri non poffunt, aut tolerari debent, fi
plus habitura videtur diicriminis tentata curatio, quam
haber ipfe morbus, aut arte fenfimque corrigenda, fic
ut non abjici, fed meliorum fucceffione protrudi vide¬
antur. Hane moderationem fi Lutherus adhibuiffer,
habuiffer & Principes, & Epifcopos, & ex Monachis
ac Theologis , quos nunc habet infenfiflimos , opti¬
mum quemque fibi faventem : Hæc loquor fingens
caufam efle per omnia talem , qualem videri vult Lathe¬
rm. Profitebatur enim fefe Ecclefiæ collapfos mores,
ac nonnulla dogmata magis ad commoditates hominum
quam ad Chre/te gloriam facientia revocaturum ad fin¬
ceritatem. Hoc negotium jam olim fufpirabant opti¬
mi quique, fed quoniam perfpiciebant nifi Deus afaf¬
fet animos Principum, fine gravi publica tranquilli¬
tatis concuflione tentari non poffe , optabant potius
quam {perabant: quod fummo quidem Orbis applaufu
Lutherus aggrefus eft, fed ita fe geffit, quafi feditio¬
nem, quam in primis vitatam oporwuit, affectaffe videa¬
tur. Nunc non libet commemorare quales habeat ple¬
rofque difcipulos, illi fatis eft, quales quales funt, quod
approbant ipfius dogmata. At Paulus ne cibum quidem
Capi vult cum fratre, qui nominatur avarus, aut fcor¬
tator, aut maledicus. Certe iftorum multi ad publi¬
cam tranquillitatem adeo funt inutiles, ut Tarca quo¬
que feratur Lurheranorum nomen exfecrari, feditionis
odio, cum Chriftianos toleret, ab ipfius dogmatibus
alienos. Quid hic commemorem, quanta inter Euan¬
geliftas, fic enim ipfi fe vocant, diffenfio, quam atrox
odium , quam amarulenta contentio, imo quanta in¬
conftantia, cum ipfe Larberas toties mutarit fua pla¬
cita, & fubinde nova paradoxa fuppullulent. Poft
prophetas Anabaptiftas, exorti dicuntur apud Bohemos,
ad quorum comparationem horum opinio pia videri
queat. Nec ullus eft finis, femper pofterioribus, con¬
tra quam habet Græcorum proverbium, deterioribus.
Adde nunc in docendo, moleftiam, incivilitatem , ar¬
fogantiam , amarolentiam. Si vera funt quæ feribit
Anguftinus de libero arbitrio, minimum eft quod po- |
fru&u legit, Zurberss verbis atrocibus & hyperbolis
reddidit odiofum. Nomen fine re , ‘Neceſſitas abſoluta
rerum omninm. Cacutierunt omnes Ecclefie Dobtores,
& quafi hic parum fit odii, addit & inculcat damnata
nomina ; Wielevi, & Huff : cum Ambrofius x Chryſo¬
ftomu & Hrlarim ab Origenis, Didymi & Apollinaris
nominibus temperent, quod non carerent invidia. Mit¬
to interim, fannas,ronchos & dicteria plafquam {cur
rilia, etiam in Orbis Monarchas. Fingamus effe pium
corum imbecillitati fuccurrere , qui vel in facerdotio
vel in monachifmo continere non poflunt, præfertim
fi quos adolefcentes ac rerum imperitos, vel parentum
aut tutorum improbitas, vel vis aliqua, vel alius quif¬
piam cafus in hoc vite genus detrufit verius , quam
induxit animi voluntas. Primum is qui hoc docere
parabat, debuit ab co temperare, quod aliis indulgen¬
dum putabat: deinde fumma circumfpeđtione res erat
tra&anda, ne dum paucis auxilio dignis fubvenire co¬
natur, multos multafque ftantes pertraheret in ruinam.
Tam prona eft hominum ad ea qua carnis funt procli¬
vitas. Si Lutherus nihil nifi pium docuifet, idque
feciffet conftanter & graviter, cum Apoftolica man¬
fuetudine, nufquam in fcriptis dans animi carnis affe¬
&ibus corrupti fignificationem, fuofque difcipulos fic
infituiffet, ut illorum moribus do&rina commendare¬
tur omnibus, tum poterat nobis predicare fuam in o¬
pere Domini diligentiam. Verùm eft natura vehe¬
mentior. Si vehemens efle voJebat, habebat Paulum
tonantem ac fulminantem : Ifte deliciatur ac ludit ,
crebro fcurtiliter ,, femper gloriofe. Ad quid valet
ifta petulantia? ut etiam fi qua reéta funt, fidem non
inveniant, & bona fententia fecus quam oportet pro¬
lita difpliceat. Ne guid interim loquar de verfura
quadam vafritic, quam aliquoties fcripta hominis refi¬
piunt. E ;
Poftremo qualis eft hominis animus, talem videmus
fucceflum: Omnia {petant ad cruentos tumultus, &
interim ille velut otiofus ludit facetiis. Jam petulan¬
tia, qua debacchatus eft in Diatribam, difplicet etiam
illis quos habet juratiffimos. Et fane modeftus homo
culpam agnofcit , fed mire extenuans. Sz vero, in¬
quit, @ in tuam Diatribam acerbior videbor , ignofces.
Primum dubitat an videatur acerbus , imo acerbior,
hoc quoque Uazxoes wy, cum haétenus in neminem de¬
bacchatus fit effrenatius. Sed commovit hominem gra¬
| vis caufa. Quæ? Quod Diatriba vehementer preme¬
bat caufam Chrifti, non eruditione, qu nulla eft, fed
|autoritate. Rideo pretextum auctoritatis, quam ego
| nullam agnofco. Ergo ut mihi detraheret auétorita¬
tem, iple ſcurræ perſonam fibi fumendam exiftimavir.
| Arqui re&ius confuluiffer & caufe & au&oritati fue,
convitia , glorias operi demas , vix quarta voluminis
pars remanferit. Apud quos autem volebat mihi de¬
trahere convitiis auétoritatem ? Apud fuos? Eam jam
olim aquo pofùui animo. Apud graves & eruditos vi¬
ros? Apud hos auctoritatem mei nominis, fi qua un¬
quam fuit, auxit. Si gravatur au&oritate, cur obmu¬
tuit Academia Parsfenfi, quae publica auétoritate da¬
mnavit ipfius dogmata ? Cur mutus eft in Roffenfem
Epifcopum, cui plus auétoritatis conciliat vita: fangti¬
monia, quam vel eruditio vel muneris dignitas ? Unius
Diatribes auétoritatem ferre non poterat. Quam hæc
nullam habent veri faciem ! Sed obfequendum erat
Thrafjbulo perfidifimo amicitiæ proditori , & ipfius
fimillimo Aſeo. Nec erat difficile tale plauftrum
percellere, quo natura propenfifimum eft. Czterum
cum infeétans alios, ex mufca foleat Elephantem red¬
dere, miris delitiis omnia ſua zzg] mala, fi quid
tamen eft mali, ac non potius fumma virtus. Qais,
inquit, fc temperer flylum ubique, ut non alicubs fer=
veat? Tu qui pre modeſtia ſtudio pene friges in tuo libra,
tamen non raro ignita & amarulenta tela jacularis, ut
\nift lector muliven equns ac favens fit, virulentus videa=
TS.